II SA/Bk 419/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków pokontrolnych 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. w B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], nałożył na M. Sp. z o.o. w B. następujące zalecenia: 1. uregulowanie stanu formalnoprawnego części pomostu, posadowionego na działce nr ewid. [...] obr. U., stanowiącej grunty Skarbu Państwa (jez. U.) na wysokości działki o nr ewid. [...] poprzez jego likwidację, ewentualnie legalizację istniejącego urządzenia wodnego - przebudowanej części pomostu w terminie - do dnia [...] lipca 2020 r.; 2. uregulowanie stanu formalnoprawnego pomostu drewnianego o wymiarach ok. 5m x 1,9 m, posadowionego na działce nr ewid. [...] obr. U., stanowiącej grunty Skarbu Państwa (jez. U.) na wysokości działki o nr ewid. [...] poprzez jego likwidację, ewentualnie legalizację istniejącego urządzenia wodnego w terminie - do dnia [...] lipca 2020 r.; 3. przedłożenie do Zarządu Zlewni w G. wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] obr. U. gm. O. albo zaprzestania tego rodzaju szczególnego korzystania z wód w terminie - do dnia [...] maja 2020 r.; 4. pisemnego powiadomienia Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. o stanie wykonania obowiązków wynikających z treści: pkt 1 - 2 zarządzenia pokontrolnego w terminie - do [...] sierpnia 2020 r., pkt 3 zarządzenia pokontrolnego w terminie - do [...] czerwca 2020 r. W podstawie prawnej organ wskazał art. 341 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 389 pkt 1 i 6, art. 35 ust 3, art. 16 pkt 65 lit. i, art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 z późn. zm.). Organ podniósł, że przeprowadzona w dniu [...] listopada 2019 r. kontrola gospodarowania wodami na terenie H."U." wykazała, że na działce o nr [...] obr. U. gm. . na wysokości działki [...] obr. U. gm. O. stwierdzono występowanie drewnianego pomostu, składającego się z 3 części prostopadłych oraz z 1 części równoległej do linii brzegu. Decyzją znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Starosta P. stwierdził legalność ww. pomostu. Jak wynika z ustaleń oraz pomiarów wykonanych w trakcie kontroli, lewa część ww. pomostu na długości ok. 12m została odbudowana, przy czym zmieniły się parametry odbudowanej części pomostu -tj., "nowa" część pomostu usytuowana jest ok. 0,5 m wyżej względem pozostałej. Ponadto wymiary "nowej" części pomostu odbiegają od wymiarów podanych w ww. decyzji, tj. lewa część prostopadła do linii brzegu jest ok. 5 m dłuższa, natomiast część równoległa do linii brzegu jest ok. 0,5 m węższa od pierwotnych wymiarów. Dodatkowo w trakcie kontroli stwierdzono, że odbudowana część pomostu opiera się nie na drewnianych, lecz na betonowych podporach. Organ wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4, przepisy ustawy Prawo wodne dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Zgodnie z art. 389 ust. 6 ustawy Prawo wodne, na wykonanie urządzeń wodnych wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Dodatkowo na ww. działce znajduje się drugi pomost, drewniany o wymiarach ok. 5m x 1,9m. W trakcie kontroli nie okazano zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie ww. pomostu. Zgodnie natomiast z art. 190 ust. 1 ustawy Prawo wodne, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422. Mając na uwadze zapisy art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne, jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, właściwy organ Wód Polskich nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono ponadto, że na terenie działki o nr geod. [...] obr. U. gm. O. znajduje się nieopomiarowane ujęcie wód podziemnych, które jest eksploatowane na potrzeby Hotelu – Park "U.". W trakcie czynności kontrolnych okazano dokumentację hydrogeologiczną ww. ujęcia z 1970 r. Nie przedłożono natomiast obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód z ww. ujęcia. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo wodne usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub powierzchniowych, na które zgodnie z 389 pkt 1 ustawy Prawo wodne wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Powyższe zarządzenie pokontrolne stało się przedmiotem skargi złożonej do tut. Sądu przez spółkę M. Działający w imieniu spółki pełnomocnik zaskarżył je w całości podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niepełne zebranie oraz niedostateczne rozważenie materiału dowodowego, skutkiem czego było: a) nałożenie na skarżącą zaleceń niemożliwych do wykonania, a to uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], kiedy Skarżąca jest beneficjentką takiej decyzji, jako następca prawny P. Sp. j., na rzecz którego to podmiotu wydane zostało pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...]; b) brak weryfikacji w toku kontroli, czy wykonane przez skarżącą roboty przy pomoście, posadowionym na działce nr ewid. [...] obr. U., stanowiącej grunty Skarbu Państwa (jez. U.) na wysokości działki o nr ewid. [...], polegały na wykonaniu robót związanych z utrzymaniem tego pomostu w celu zachowania jego funkcji, a przeto czy wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego w związku z prowadzeniem takich robót; 2. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, poprzez niezastosowanie wyłączenia wynikającego z tego przepisu dla prac polegających wyłącznie na utrzymaniu pomostu posadowionego na działce nr ewid. [...] obr. U., stanowiącej grunty Skarbu Państwa (jeż. U.) na wysokości działki o nr ewid. [...], w celu zachowania jego funkcji; 3. art. 341 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 ustawy Prawo wodne, poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku realizacji zadań określonych w zaskarżonym Zarządzeniu Pokontrolnym w terminie do dnia 31 lipca 2020 r. oraz dnia 29 maja 2020 r., podczas gdy w zarządzeniu pokontrolnym możliwe jest wyłącznie wyznaczenie terminu, w którym kontrolowany ma obowiązek powiadomienia organu kontrolującego o realizacji zaleceń wskazanych w zarządzeniu; 4. art. 341 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, poprzez nałożenie na skarżącą zaleceń niemożliwych do wykonania, a to: a) uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną – pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], kiedy Skarżąca jest beneficjentką takiej decyzji, jako następca prawny P. Sp. j., na rzecz którego wydane zostało pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...]; b) uregulowania stanu formalnoprawnego części pomostu, posadowionego na działce nr ewid. [...] obr. U. , stanowiącej grunty Skarbu Państwa (jez. U.) na wysokości działki o nr ewid. [...] poprzez jego likwidację, ewentualnie legalizację istniejącego urządzenia wodnego – przebudowywanej części pomostu w terminie - do dnia [...] lipca 2020 r., skoro organ nie wskazał w przedmiotowym zaleceniu, o jaką część pomostu chodzi; 5. art. 341 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, poprzez wydanie zaleceń pokontrolnych niemających oparcia w prawach i obowiązkach skarżącej, biorąc pod uwagę okoliczność, iż czynności dokonywane przy pomoście, posadowionym na działce nr ewid. [...] obr. U. , stanowiącej grunty Skarbu Państwa (jez. U.) na wysokości działki o nr ewid. [...], polegały na wykonaniu robót związanych z utrzymaniem tego pomostu w celu zachowania jego funkcji. Wskazując na powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zarządzenia pokontrolnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, że decyzja Starosty P. dotycząca legalności pomostu jednoznacznie określa parametry pomostu. Podczas wykonanych w trakcie kontroli pomiarów stwierdzono, że wymiary "nowej", odbudowanej część pomostu różnią się od wymiarów wskazanych w ww. pozwoleniu. Dodatkowo w trakcie kontroli stwierdzono, że odbudowana część pomostu opiera się nie na drewnianych, lecz na betonowych podporach (wykonany szalunek w postaci perforowanej rury). Mając to na uwadze wydane zostało zaskarżone zarządzenie pokontrolne, w którym, w pkt 1 nałożono na kontrolowanego obowiązek uregulowania stanu formalnoprawnego części pomostu, posadowionego na działce nr ewid. [...] obr. U. , stanowiącej grunty Skarbu Państwa (jeż. U.) na wysokości działki o nr ewid. [...] poprzez jego likwidację, ewentualnie legalizację istniejącej - przebudowanej części pomostu. Z treści ww. zapisu wyraźnie wynika, iż nałożony na podmiot kontrolowany obowiązek dotyczy "przebudowanej części pomostu", stąd niezasadny jest zarzut strony, iż nie wiadomo o jaką część pomostu chodzi w dyspozytywnej części zarządzenia pokontrolnego. W ocenie organu zasadne są również zapisy pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, gdyż niewątpliwym jest istnienie ww. "urządzenia wodnego" oraz, że fakt jego wykonania nie został zgłoszony właściwym organom. Organ zwrócił uwagę, że na działce o nr [...] stwierdzono występowanie ujęcia wód podziemnych, które jest eksploatowane na potrzeby Hotelu - Park "U.". W trakcie kontroli okazano dokumentację hydrologiczną dotyczącą wykonania ww. ujęcia, nie okazano natomiast pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych, na co zgodnie z art. 389 ust. 1 ustawy Prawo wodne wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Według uzyskanych w trakcie kontroli informacji od przedstawiciela jednostki kontrolowanej oraz pracowników hotelu ujęcie nie posiada opomiarowania. Kontrolujący nie posiadał podstaw do podważenia ww. informacji. W toku kontroli nie uzyskano wyjaśnień dotyczących posiadanych pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód podziemnych, z ujęcia zlokalizowanego na tej działce oraz informacji dotyczących opomiarowania wody oraz prowadzonych rejestrów poboru wód. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w B. przygotowując się do przeprowadzenia kontroli posiadał informację, o wydanym pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] stycznia 2006 r. udzielającym pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych PH P. z W. Jednak, z uwagi na fakt, iż ww. pozwolenie ważne było do dnia [...] grudnia 2015 r., zwrócono się do spółki o udzielenie informacji dot. aktualnego pozwolenia na pobór wód. W związku z brakiem informacji na ww. temat organ uznał, iż podmiot kontrolowany nie posiada ww. pozwolenia, ujęcie nie posiada opomiarowania oraz nie jest prowadzony rejestr poboru wody. Organ podkreślił ponadto, że zalecenia w pkt 1-3 należy odczytywać jako całość. Terminy określone w pkt 1-3, nie są terminami o którym mowa w art. 341 ust. 2, lecz jest to treść zalecenia, o wykonaniu którego należy powiadomić Dyrektora RZGW, o czym stanowi pkt 4 zaskarżonego Zarządzenia pokontrolnego. W piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. oraz w kolejnym z dnia [...] września 2020 r., pełnomocnik Spółki odniósł się do odpowiedzi organu na skargę i podtrzymał stanowisko, iż pomost oznaczony w pkt 1 skarżonej czynności, nigdy nie był przebudowywany, czy odbudowywany. Skarżąca spółka podkreśliła, że prowadziła na przedmiotowym pomoście określone prace remontowe, polegające na wymienieniu desek na przedmiotowym, nie wymieniła jednak żadnych podpór, w tym nie wymieniła podpór drewnianych na betonowe, ani nie wykonała żadnej dodatkowej podpory. Na istniejące podpory zostały nałożone rury PCV, uzupełnione betonem, mające za zadanie ochronić przedmiotowe przed erozją. Nie zmieniły się natomiast obwody podpór, ani ich ilość, wielkość, czy miejsce posadowienia. Prace te ukierunkowane były wyłącznie na utrzymywanie urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, jednak z innych powodów niż w niej wymienione. Zgodnie z art. 341 ust. 1 ustawy Prawo wodne, na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1, organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą: 1) wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne; 2) wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy; 3) wystąpić do właściwego organu o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony; 4) nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w przepisach ustawy. W myśl art. 341 ust. 2 tej ustawy, kontrolowany, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, jest obowiązany powiadomić organ wykonujący kontrolę albo ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej o realizacji zaleceń wskazanych w tym zarządzeniu. Zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym wydawanym przez organ wykonujący kontrolę gospodarowania wodami i adresowanym do osoby kontrolowanej, nie jest jednak decyzją administracyjną. Tego typu akty są natomiast kwalifikowane w orzecznictwie jako podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Zarządzenie pokontrolne jest stosunkowo najłagodniejszą formą reakcji na ustalenia kontroli. Brak jest odpowiedzialności administracyjnej za niewykonanie zarządzenia pokontrolnego. Zarządzenie pokontrolne nie jest poddane egzekucji administracyjnej. Władcze usunięcie naruszeń wymaga natomiast wydania decyzji, w sytuacjach przewidzianych przepisami odrębnymi. Zdaniem Sądu, w przepisach ustawy brak jest podstawy do wydania w zarządzeniu pokontrolnym władczego nakazu dokonania legalizacji, czy też likwidacji przedmiotowych pomostów, które to zalecenia organ nałożył na spółkę w punktach 1 i 2 kwestionowanego aktu. Niewątpliwie, na wykonanie urządzenia wodnego jakim jest pomost wymagane jest pozwolenie wodnoprawne (art. 389 ust. 6 w zw. z art. 16 pkt 65 lit. "i" ustawy Prawo wodne). Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy Prawo wodne, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422. Stosownie zaś do treści art. 190 ust. 2 tej ustawy, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego (...), ustalając jednocześnie obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej. W art. 190 ust. 13 ustawy przewidziano natomiast, że jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Charakter prawny postępowania legalizacyjnego odnoszącego się do urządzenia wodnego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wskazuje zatem, że postępowanie to jest wyłącznie uprawnieniem podmiotu dopuszczającego się samowoli. Przepisy nie przewidują żadnych mechanizmów prawnych pozwalających "nakłonić zobowiązanego do złożenia wniosku o legalizację". W przypadku zrealizowania urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia i niewystąpienia przez inwestora o wdrożenia trybu legalizacyjnego, ustawa Prawo wodne przewiduje wyłącznie obowiązek likwidacji takiego urządzenia. Przy czym, co należy podkreślić, obowiązek ten jest nakładany przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej. Brak jest podstaw prawnych do "wymuszania", w trybie zarządzenia pokontrolnego, konieczności wdrożenia procedury legalizacyjnej zrealizowanych urządzeń wodnych. Organ nie mógł też władczo i w tej formie nakazać skarżącej spółce likwidacji wybudowanego urządzenia wodnego (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2017 r. sygn. II OSK 2205/16; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. III SA/Gd 105/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec powyższego Sąd nie odnosi się do spornej między stronami kwestii, czy prace wykonywane przez spółkę przy pomostach dotyczyły utrzymywania urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne. Brak podstaw do formułowania w zarządzeniu pokontrolnym zaleceń takich jak w pkt 1 i 2 zaskarżonego aktu jest wystarczającym powodem uchylenia tego zarządzenia. Sąd nie znajduje natomiast podstaw do zakwestionowania, co do zasady, prawidłowości nałożonego w pkt 3 zarządzenia pokontrolnego obowiązku przedłożenia wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną poboru wód podziemnych albo zaprzestania tego rodzaju szczególnego korzystania z wód. Zwrócić należy uwagę, że usługa wodna obejmująca pobór wód podziemnych i powierzchniowych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, o czym stanowi art. 389 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Ustawa nie przewiduje możliwości "legalizacji" korzystania z usług wodnych. Nie ulega jednak wątpliwości, że korzystanie z takich usług podlega stosownej opłacie. Podczas przeprowadzonej kontroli organ ustalił natomiast, że na działce o nr [...] znajduje się nieopomiarowane ujęcie wód podziemnych, które jest eksploatowane na potrzeby Hotelu - Park "U.". Kontrolowany podmiot nie okazał pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych. Z ustaleń organu i wyjaśnień zaprezentowanych w odpowiedzi na skargę wynika przy tym, że decyzja, na którą powołuje się strona skarżąca, i której beneficjentką miała być, jako następca prawny P. Sp. j., na rzecz którego wydane zostało pozwolenie wodnoprawne w 2006 r., była ważna do końca 2015 r. Całkowicie pozbawione podstaw są zatem zarzuty odnoszące się do nałożenia skarżącą w tej mierze zaleceń niemożliwych do wykonania. Organ słusznie zwrócił skarżącej uwagę, w urzędowy sposób, na obowiązek posiadania pozwolenia wodnoprawnego i nakazał spółce przedłożenie wniosku o jego uzyskanie, bądź zaprzestanie szczególnego korzystania z wód. Zdaniem Sądu tego rodzaju zalecenia znajdują oparcie w przepisach prawa. Termin na wykonanie tych zaleceń należy odczytywać przy tym jako treść samego zalecenia, o wykonaniu którego należy powiadomić organ stosownie do art. 341 ust. 2 ustawy. Mimo tego, zarządzenie pokontrolne należało w całości wyeliminować z obrotu prawnego. Nałożony na stronę w punkcie 4 obowiązek powiadomienia o realizacji zaleceń odnosi się zbiorczo do wszystkich zaleceń, w tym tych nałożonych punktem 1 i 2 skarżonego aktu, których sformułowanie zostało przez Sąd ocenione jako niezgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji o uchyleniu zaskarżonego aktu. Orzeczenie o kosztach postępowania znalazło zaś podstawę w przepisach art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).