III SAB/Gl 210/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2022 r. ze skargi K. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 24 kwietnia 2022 r. skarżący K.S. złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w zakresie nie rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza C. z dnia 30.01.1992r. nr [...] Zarzucił naruszenie wskazywanych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej k.p.a.) akcentując brak realizacji podstawowych zasad procesowych. Podkreślił, że Burmistrz C. odmówił wznowienia postępowania decyzją z 30 stycznia 1992, nr [...], która została zaskarżona odwołaniem. Mimo upływu czasu SKO nie wydało decyzji w sprawie, otrzymał jedynie prywatne pismo. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że skarżący nie wyczerpał środka zaskarżenia gdyż złożył skargę na bezczynność Kolegium bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Tymczasem zgodnie z art. 37 § 1 pkt.1 i § 3 pkt.2 k.p.a stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Ponaglenie wnosi się do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Dodatkowo Kolegium poinformowało, że skarga na bezczynność złożona przez skarżącego dotyczy nie rozpatrzenia przez Kolegium odwołania od decyzji Burmistrza C. z dnia 30 stycznia 1992r. nr [...]. Jednak w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 poz. 164) dokumentacja niearchiwalna może być brakowana po upływie okresu jej przechowywania, określonego w jednolitym rzeczowym wykazie akt lub kwalifikatorze dokumentacji. Natomiast w wykazie akt Kolegium, postępowanie orzecznicze w sprawach z dodatków mieszkaniowych posiada kategorię archiwalną BE-10 co oznacza, że okres jej przechowywania w jednostce (Samorządowym Kolegium Odwoławczym) określony jest na 10 lat i minął 31 grudnia 2002 r. Tak więc Kolegium nie jest w posiadaniu akt przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143. Wskazać należy, że rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu odwołania strony od decyzji Burmistrza C. z 30 stycznia 1992r. Strona zarzuca, że mimo upływu czasu SKO nie zakończyło postępowania odwoławczego odpowiednią decyzją administracyjną. Organ ustosunkowując się do tych zarzutów wyjaśnił, że nie posiada akt spornej sprawy bowiem 31 grudnia 2002r. minął czas archiwizowania dokumentacji dotyczącej dodatków mieszkaniowych. Wobec tak określonej linii sporu należy podkreślić, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności". Pojęcie to zostało jednakże zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo. Jak już wspomniano, z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednak oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, co do sposobu procedowania w załatwieniu wniosku strony skarżącej Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Przechodząc zatem do merytorycznej kwestii zasadności skargi przede wszystkim wskazać należy, iż skoro od prawie 20 lat nie istnieje już faktycznie dokumentacja sprawy zaskarżanej bezczynnością przez wnioskodawcę, bowiem akta administracyjne obejmujące decyzję Burmistrza C. z dnia 30 stycznia1992r. nr [...] w zakresie dodatku mieszkaniowego uległy brakowaniu – to tym samym bezzasadny był zarzut bezczynności. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną. ----------------------- 4