II OZ 761/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta i Gminy S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 541/20 o odrzuceniu skargi Miasta i Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za uszkodzenie drzew postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 541/20 odrzucił skargę Miasta i Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za uszkodzenie drzew. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia powodem odrzucenia skargi było nieuiszczenie wpisu (w wysokości 199 zł) w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, tj. od dnia [...] maja 2020 r. Miasto i Gmina S. wniosło zażalenie na powołane postanowienie, zarzucając naruszenie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). W uzasadnieniu zażalenia skarżący zauważył, że wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej od skargi zostało skierowane po wprowadzeniu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Wskazał, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Dalej skarżący wywiódł, że w okresie stanu epidemii Urząd Miasta i Gminy S. funkcjonował z znacznie ograniczonym zakresie. Dlatego większość pracowników świadczyła pracę w trybie zdalnym. Wezwanie do uiszczenia opłaty zostało zarejestrowane przez niedoświadczonego pracownika pod tym samym numerem, co wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i nie trafiło do pracownika merytorycznego, który zajmował się sprawą. W konsekwencji uzupełniono jedynie braki formalne wyszczególnione w wezwaniu z pominięciem uiszczenia opłaty sądowej od wniosku. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie sprostował oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r., zastępując w dacie wydania zaskarżonej decyzji sformułowanie "z dnia [...] lutego 2020 r." sformułowaniem "z dnia [...] marca 2020 r.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż wskazane przez Miasto i Gminę S.. Zgodnie z art. 220 § 1 zd. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej powoływanej jako P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegaja odrzuceniu przez sąd. Jak wynika z akt sprawy, Miasto i Gmina S. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za uszkodzenie drzew. Skarga została podpisana przez zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy S. (J.Ś.) z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S.. W piśmie, w którym wniesiono skargę, nie oznaczono J.Ś., jako pełnomocnika strony. W piśmie z dnia [...] maja 2020 r. wezwano zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy S., jako pełnomocnika Miasta i Gminy S., bez wskazania imienia i nazwiska pełnomocnika, do uzupełniania braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] m.in. poprzez nadesłanie upoważnienia dla zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy S. – J.Ś. do podpisania skargi. Z kolei zarządzeniem Przewodniczącego z dnia [...] maja 2020 r. wezwano Miasto i Gminę S. do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]. Oba wezwania doręczono zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy S., jako pełnomocnikowi Miasta i Gminy S., bez wskazania imienia i nazwiska pełnomocnika. W dniu [...] lipca 2020 r., przy piśmie podpisanym przez zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy S. (J.Ś.) z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S., złożono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odpis upoważnienia z dnia [...] grudnia 2019 r. udzielonego J. Ś. – Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy S. przez Burmistrza Miasta i Gminy S., na podstawie art. 33 ust. 4 i art 39 ust. 2, art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506), art. 143 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), art. 268a K.p.a., art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), art. 98 K.c. z wz. z art. 31 ustawy o samorządzie gminnym. Upoważnieniem tym Burmistrz Miasta i Gminy S. powierzył zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy S. - .J Ś. prowadzenie spraw wymienionych w § 1 upoważnienia, m.in. sprawowanie bezpośredniego nadzoru nad Referatem Finansowo-Podatkowym i Referatem Rozwoju i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w S. (§ 1 pkt 1 lit. a i lit. b). W zakresie spraw powierzonych do prowadzenia, o których mowa w § 1, Burmistrz upoważnił zastępcę m.in. do podpisywania zarządzeń i pism, niezastrzeżonych do wyłącznej kompetencji Burmistrza Miasta i Gminy S.. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy S., po pierwsze - jako pełnomocnikowi Miasta i Gminy S., po drugie - bez wskazania imienia i nazwiska pełnomocnika, skutkowało naruszeniem art. 67 § 5 P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Jak powyżej wskazano, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. nie oznaczono zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy S. (J.Ś.), jako pełnomocnika skarżącego. Pismo to zostało podpisane nie przez pełnomocnika strony, lecz z upoważnienia Burmistrza, który zgodnie z art. 31 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym reprezentuje gminę i miasto na zewnątrz. Możliwość powierzenia określonych kompetencji zastępcy wójta (także burmistrza) została przewidziana w 33 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu zastępcy wójta lub sekretarzowi gminy. Powołany przepis stanowi przykład tzw. dekoncentracji wewnętrznej, polegającej na powierzeniu kompetencji wójta w drodze czynności indywidualnej innym podmiotom, tj. jego zastępcy lub sekretarzowi gminy. Przepis ten nie wskazuje przy tym ani zakresu, ani rodzaju spraw gminy, które mogą być delegowane na zastępcę wójta lub sekretarza gminy, nie zastrzega też żadnych spraw do wyłącznej kompetencji wójta. Mowa jest w nim o określonych, a nie niektórych tylko kompetencjach wójta, stąd dopuszczalne jest upoważnienie obejmujące swym zakresem kompetencję do reprezentowania gminy (miasta) na zewnątrz, przy czym powierzenia określonych kompetencji wójt może dokonać w zakresie swojej właściwości w regulaminie organizacyjnym, zakresie czynności lub odrębnym upoważnieniem (por. A. Skoczylas [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz z odniesieniami do ustaw o samorządzie powiatowym i samorządzie województwa pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 398; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1458/08. Niepublikowany. Dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmiot (zastępca wójta/burmistrza/prezydenta miasta, sekretarz gminy), na którego rzecz nastąpiła dekoncentracja kompetencji, nie staje się jednak organem gminy (miasta), lecz działa w imieniu organu, który powierzył mu prowadzenie określonych spraw. Nie jest więc pełnomocnikiem gminy (miasta), lecz wykonuje określone kompetencje organu tej gminy (wójta/burmistrza). Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy S. (J. Ś.) nie działa zatem w przedmiotowej sprawie, jako pełnomocnik tej gminy w rozumieniu art. 34 P.p.s.a., lecz wykonuje w imieniu Burmistrza część jego kompetencji. Jednoznacznie potwierdza to upoważnienie z dnia [...] grudnia 2019 r., w którym powołano się m.in. na art. 33 ust. 4 ustawy o samorządzie gminy. Z tych względów w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 67 § 5 P.p.s.a. Uznanie J.Ś. ze pełnomocnika Miasta i Gminy S. w rozumieniu art. 34 P.p.s.a. wymagałoby udzielenia mu przez Burmistrza pełnomocnictwa do reprezentowania tej gminy. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w sytuacji, gdy pismo sądu kierowane jest do pełnomocnika strony, to należy w nim oznaczyć osobę, która działa jako pełnomocnik. Korespondencja zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została natomiast w przedmiotowej sprawie skierowana do nieokreślonej osoby, pełniącej funkcję zastępcy Burmistrza. Kolejne uchybienie w zakresie wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi polegało na błędnym określeniu w zarządzeniu z dnia [...] maja 2020 r. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która została zaskarżona przez Gminę i Miasto S.. Otóż w piśmie, w którym wniesiono skargę, jako przedmiot zaskarżenia wskazano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]. Decyzja ta znajduje się w aktach sprawy przekazanych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę (karta nr 253 – niebieski skoroszyt). Tymczasem w zarządzeniu z dnia [...] maja 2020 r. jako datę wydania zaskarżonej decyzji wskazano [...] marca 2020 r. Decyzja opatrzona tą datą również znajduje się w aktach sprawy (karta nr 35 – plik za niebieskim skoroszytem). W dołączonych do niej zwrotnych potwierdzeniach odbioru jako datę pisma wskazano jednak [...] lutego 2020 r. Obie wymienione decyzje opatrzone są tym samym znakiem. Co więcej, obie wydano w wyniku rozpatrzenia odwołania Miasta i Gminy S. od decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Jak natomiast wskazano na wstępie, zaskarżonym postanowieniem Sąd odrzucił skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2020 r., następnie zaś wydał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2020 r., którym sprostował zaskarżone postanowienie, zastępując datę wydania zaskarżonej decyzji - [...] lutego 2020 r., datą - [...] marca 2020 r. Opisane wyżej uchybienia nie pozwalają przyjąć, że strona pomimo wezwania nie uiściła należnego wpisu od skargi z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wezwanie doręczono bowiem z naruszeniem art. 67 § 5 w zw. z art. 34 P.p.s.a., a ponadto przedmiot zaskarżenia oznaczono odmiennie od wskazanego w skardze. Po zwrocie akt do Sądu pierwszej instancji konieczne będzie ponowne wezwanie skarżącej – reprezentowanej przez Burmistrza Miasta i Gminy S. – do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji, uchylił zaskarżone postanowienie.