III SAB/Gl 121/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi K.R. na bezczynność Dyrektora A w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność Dyrektora A w Z., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje Dyrektora A w Z. do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od zwrotu akt, 3) zasądza od Dyrektora A w Z. na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wnioskiem z 10 czerwca 2020 r. K.R. (dalej: strona, skarżący) wystąpił do tut. Sądu w oparciu o art. 55 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., zwanej dalej jako: "p.p.s.a.") o rozpoznanie skargi na bezczynność Dyrektora A (dalej: organ) na podstawie załączonego odpisu tej skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że pismem z 19 grudnia 2019 r. (doręczonym organowi 20 grudnia 2019 r.) wniósł do Sądu, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga ta nie została przekazana do Sądu, czym naruszono dyspozycję art. 54 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy skarżący złożył wniosek w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. o wymierzenie organowi grzywny. Postanowieniem z 27 maja 2020 r. sygn. akt III SO/Gl 2/20 Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Pomimo uprawomocnienia się ww. postanowienia, organ w dalszym ciągu nie przekazał skargi do Sądu. Skarżący wskazał, że od wymierzenia grzywny aż do chwili obecnej, sytuacja nie uległa zmianie, tj. podmiot zobowiązany nadal trwa w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W związku z powyższym skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a., przekazanej w załączniku w formie elektronicznej. Z odpisu skargi wynika, że skarżący 27 listopada 2019 r. przez platformę epuap złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na temat wysokości wynagrodzenia Dyrektora A za wrzesień i październik 2019 r. oraz ilości odbytych podróży służbowych. (W załączniku znajduje się urzędowe potwierdzenie przedłożenia wniosku 27.11.2019 r.). Wobec braku odpowiedzi w terminie ustawowym skarżący 15 grudnia 2019 r. wezwał organ do niezwłocznego przekazania informacji, tj. do 18 grudnia 2019 r. W zakreślonym terminie informacja nie została przekazana, więc skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie nierozpoznania wniosku z 27 listopada 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wnioskowane informacje są informacjami publicznymi, ponieważ dotyczą kwestii gospodarowania majątkiem publicznym, a więc podlegają one udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie. Zauważył też, że zgodnie z art. 2 ust. 2 powyższej ustawy wnioskodawca nie jest obowiązany do wykazywania interesu prawnego lub faktycznego w celu uzyskania niniejszych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Takim szczególnym przepisem jest art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 dalej u.d.i.p.). Przepis ten stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ administracji. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Z kolei zgodnie z art. 55 § 2 p.p.s.a., jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiany w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 27 maja 2020 r. w sprawie sygn. akt III SO/Gl 2/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na wniosek skarżącego, w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Postanowienie to jest prawomocne. Pomimo wymierzenia grzywny, organ nie przekazał do Sądu ww. skargi na bezczynność, wobec czego Sąd był uprawniony do rozpoznania sprawy jedynie w oparciu o nadesłany przez skarżącego odpis skargi, stosownie do powołanego wyżej art. 55 § 2 p.p.s.a. Sąd uznał jednocześnie, że stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze oraz w dokumentach zgormadzonych w sprawie o sygn. akt III SO/Gl 2/20 nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Przechodząc zatem do oceny zasadności wywiedzionej skargi należy przypomnieć, że badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy poprzedzone musi być oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu, mieści się w jej obszarze. Przesądzenie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli - to jest do rozstrzygnięcia czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt: I OSK 1475/12, I OSK 392/12, I OSK 1377/12, I OSK 1445/12, CBOSA). W tym zakresie sąd administracyjny ocenia czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy wykonany został obowiązek działań wymaganych w ustawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozumieniu powyższego przepisu podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest więc Dyrektor A w Z. Nie ulega wątpliwości, że A, która jest instytucją kultury Miasta Z., wykonuje zadania publiczne z zakresu kultury i sztuki, jak również dysponuje majątkiem publicznym, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Niewątpliwie wnioskowane informacje są informacjami publicznymi, ponieważ dotyczą kwestii gospodarowania majątkiem publicznym, a więc podlegają one udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie. Wysokość wynagrodzenia brutto osoby pełniącej funkcje publiczne, jakim jest Dyrektor A, posiada charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., zatem jest jawna i podlega udostępnieniu, a nadto organ jest zobowiązany zareagować na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Ponadto zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ następują w drodze decyzji. Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie w terminach zakreślonych przez ustawodawcę organ nie udostępnił żądanej informacji, nie prolongował terminu jej udostępnienia, ani nie wydał decyzji odmownej. Pomimo wymierzenia grzywny w wysokości 100 zł postanowieniem tut. Sądu z 27 maja 2020 r. sygn. akt III SO/Gl 2/20, oryginał skargi do dnia jej rozpoznania, nie został przez organ przekazany do Sądu. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Stosownie do treści § 1a przepisu art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide: wyroki WSA: z 5 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Ol 31/16, z 14 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 137/15, wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ znacznie przekroczył terminy załatwienia sprawy zakreślone ustawą, nie ustosunkował się do wniosku skarżącego i nie przesłał skargi do Sądu. Te okoliczności wskazują, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na fakt, że stan bezczynności nie ustał do daty wyrokowania, zobligowało to Sąd do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, obejmującą zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego ustalone w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.