I SA/Ke 394/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma Asesor WSA Andrzej Mącznik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. UZASADNIENIE 1.1 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: kolegium) decyzją z 1 lipca 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: starosty) nr [...] z 11 marca 2022 r., orzekającej o zatrzymaniu R. S. prawa jazdy. 1.2 Kolegium wskazało, że w dniu 11 marca 2020 r. do organu wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. - [...] w K. z 9 marca 2020 r. sygn. akt PR [...] o skierowanie R. S. na badanie lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. W uzasadnieniu wniosku prokurator wskazał, że postanowieniem III RNs [...] z 23 stycznia 2020 r. Sąd Rejonowy w K. orzekł wobec R. S. obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego, z uwagi na stwierdzony przez biegłych lekarzy psychiatrów zespół zależności alkoholowej. Dodał, że w toku prowadzonego postępowania poddano R. S. badaniu przez biegłych lekarza psychiatrę i psychologa. Na podstawie opinii biegłych ustalono, że R. S. jest uzależniony od alkoholu. Ze względu na powyższe stwierdzono, że zachodzi prawdopodobieństwo wystąpienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Badany posiada prawo jazdy, dlatego zaistniały przesłanki uzasadniające skierowanie strony na badania lekarskie. Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, starosta decyzją nr [...] z 6 maja 2020 r. skierował R. S. na badania lekarskie, w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2021 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1212 ze zm.), dalej: ustawy, ze względu na zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. W decyzji tej organ wskazał, że badania lekarskie należy wykonać w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. w terminie miesiąca od daty otrzymania decyzji, zaś oryginał orzeczenia lekarskiego należy przekazać w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji, kolegium decyzją nr [...] z 14 lipca 2020 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie starosty o skierowaniu na badania lekarskie. Po rozpoznaniu skargi R. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 22 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 29/21 oddalił skargę na ww. decyzję kolegium. Starosta, po otrzymaniu akt sprawy, pismem z 10 listopada 2021 r. wezwał R. S. do dostarczenia orzeczenia lekarskiego wydanego na podstawie skierowania z 6 maja 2020 r. Jednocześnie poinformował stronę o skutkach niewykonania tego obowiązku wynikających z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy, tj. o wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. We wskazanym w decyzji organu pierwszej instancji z 6 maja 2020 r. terminie R. S. nie wykonał badań lekarskich i nie przedłożył ich wyników organowi pierwszej instancji. W związku z powyższym, ww. decyzją z 11 marca 2022 r. starosta zatrzymał R. S. prawo jazdy kategorii AM, A, A1, A2, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. 1.3 Utrzymując w mocy tą decyzję kolegium, powołując treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) i art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy wyjaśniło, że miesięczny termin na przedłożenie orzeczenia lekarskiego ma charakter materialnoprawny, a zatem nie podlega przywróceniu ani przedłużeniu. Dochowanie ustawowego terminu przedłożenia wymaganego zaświadczenia lekarskiego należy odnosić wyłącznie do daty wydania decyzji w pierwszej instancji. Materialnoprawny charakter tego terminu rodzi też skutek prawny w postaci wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, niezależnie od przyczyn, dla których skarżący nie przedłożył w terminie 3-miesiecznym wymaganych orzeczeń. Niepoddanie się w wyznaczonym w skierowaniu z 6 maja 2020 r. terminie badaniu lekarskiemu, w trybie określonym w art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy, stanowi podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja wydawana w trybie art. 102 ustawy jest więc nieuchronną konsekwencją niewykonania obowiązku nałożonego przez starostę decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. W sytuacji stwierdzonego niepoddania się przez zobowiązanego nakazanym badaniom, organy są zobowiązane do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skoro ustawodawca przesądził, że w przypadku niepoddania się zleconemu badaniu lekarskiemu starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, to znaczy, że wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracji. Tym samym brak jest podstaw do badania przesłanki skierowania R. S. na badania lekarskie. 2.1 Skargę na decyzję złożył R. S.. Wnosząc o uchylenie decyzji wskazał, że miał prawo nie wyrażać zgody na poddanie się badaniu lekarskiemu. Wynikało to z okoliczności, że nie wykonywał już pracy jako kierowca zawodowy, pojazd ciężarowy został sprzedany, a działalność gospodarcza zamknięta. Ponadto uprawnienia do prowadzenia pojazdów ciężarowych wygasały z początkiem lipca 2021 r. Skarżący nigdy nie nadużywał alkoholu, więc nieuprawnionym jest, by na podstawie nieprawdziwych informacji o alkoholizmie miał poddawać się badaniu. Zgodnie z art. 75 ustawy, osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami, można skierować na takie badania tylko wówczas, gdy zastrzeżenia co do stanu zdrowia są rzeczywiście uzasadnione i poważne. Nie nadużywa on alkoholu, nie leczy się odwykowo, nie choruje na cukrzycę, czy inne schorzenia stanowiące przeciwskazania do kierowania pojazdami. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 4.1 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ,,p.p.s.a."). 4.2 Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy przyjęto za podstawę rozważań sądu. 4.3 Skarżący w uzasadnieniu zarzutów skargi zakwestionował prawidłowość zatrzymania jazdy wskazując, że nie kieruje już pojazdami, a ponadto, że nie nadużywa alkoholu. Organ uznał, że w związku z treścią przepisów mających w tej sprawie zastosowanie, nie dokonuje w tym zakresie oceny zasadności skierowania na badania. 4.4 Ocenę powyższego sporu należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1. Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. 4.5 W dniu 6 maja 2020 r. starosta wydał decyzję nr [...], którą orzekł o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami R. S., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C, C+E, C1, C1+E. Decyzję tą utrzymało w mocy kolegium decyzją z 14 lipca 2020 r. nr [...] Z kolei skargę na tą decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 22 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 29/21. Wyrok ten jest prawomocny. 4.6 Powyższe oznacza, że kwestia wykonania badań lekarskich i przedłożenia ich wyniku organowi, została prawomocnie przesądzona. Mimo to R. S. nie dokonał tych czynności. Skutki zaniechania wypełnienia tych obowiązków określa zaś art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy. Zgodnie z jego treścią, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Ostatnio wymieniony przepis stanowi, że uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Z ww. przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy wynika, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Decyzja wydana na tej podstawie nie ma charakteru fakultatywnego, to znaczy nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Ma charakter obligatoryjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2567/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 4.7 W przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionuje, że nie stawił się na badania lekarskie, pomimo skierowania go decyzją starosty z 6 maja 2020 r. i nie przedstawił, w związku z tym, stosownego orzeczenia lekarskiego. W konsekwencji prawidłowa jest zaskarżona w sprawie decyzja kolegium z 1 lipca 2022 r. Skoro skarżący nie wykonał badań i nie przedstawił orzeczenie lekarskiego, to zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy, obligatoryjne było wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podnoszone przez skarżącego zarzuty sprowadzają się zaś w istocie do zakwestionowania zasadności skierowania go na badania lekarskie. Wymaga jednak podkreślenia, że w tym postępowaniu sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności decyzji kolegium z 14 lipca 2020 r. Decyzja ta jest ostateczna, a zatem wywołuje określone skutki prawne. Jej prawidłowość została ponadto przesądzona prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie I SA/Ke 29/21. Innymi słowy, w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie bada się już prawidłowości i zasadności wcześniejszej decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Wprawdzie obie decyzje, wymienione w art. 99 ust. 1 pkt 2 (skierowanie na badanie lekarskie) i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) (zatrzymanie prawa jazdy), pozostają ze sobą w związku, ponieważ decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu, to jednak każda z nich podejmowana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. i kreuje odrębne sprawy administracyjne (sprawy indywidualne, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej). Od każdej z nich stronie przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy z powodu niepoddania się badaniu przez kierowcę nie mogą być ponownie badane te okoliczności i przesłanki, które warunkowały wydanie decyzji nakazującej kierowcy poddanie się badaniu. 4.8 W związku z powyższym, w niniejszym przypadku obowiązkiem organów było jedynie zbadanie, czy skarżący wykonał wynikający z decyzji kolegium z 14 lipca 2020 r. obowiązek. Ustalenia w tym zakresie zostały prawidłowo poczynione w zaskarżonej decyzji, co czyni, że zarzuty skargi są niezasadne. 4.9 Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.