VII SA/Wa 1450/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. K. N. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). UZASADNIENIE Postanowieniem nr [...] z dnia [....] marca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, dalej: Prawo budowlane) uznał za niedopuszczalne zażalenie W. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. zobowiązujące inwestora – W. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 5.000,- zł na pokrycie kosztów sporządzenia następujących dokumentów: 1. inwentaryzacji budowlanej powykonawczej dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. L. w [...] (dawny nr [...]) na budynek gospodarczy (sporządzonej w 2 jednobrzmiących egzemplarzach), 2. opinii technicznej w zakresie zgodności z przepisami i warunkami technicznymi zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. L. w [...] na budynek gospodarczy, 3. odbitki z mapy zasadniczej uwzględniającej przedmiotowy budynek, we wskazanym terminie. W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] grudnia 2013 r., wydał postanowienie zobowiązujące inwestora – W. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 5.000,- zł na pokrycie kosztów sporządzenia ww. dokumentów. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 262 k.p.a., na które nie służy zażalenie. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej sprawę i kończącej postępowanie administracyjne prowadzone przez organ pierwszej instancji. Oznacza to, że kwestionowane postanowienie nie jest pozbawione kontroli instancyjnej czy sądowej, a kontrola ta będzie miała miejsce w trakcie kontroli aktu załatwiającego sprawę administracyjną. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. S., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenia wcześniejszych postanowień. Skarżący wskazał, że nie rozumie, dlaczego żąda się od niego dokumentów i pokrycia kosztów ich sporządzenia. Podniósł, że nie jest ani nie był inwestorem budynku gospodarczego, usytuowanego przy ul. L. w [...], w szczególności nie był inwestorem w 1978 r., gdyż był wtedy osobą niepełnoletnią, nie był właścicielem ani współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie wskazał, że od 1998 r. jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. L. w części wynoszącej 3/36. Budynek ten powstał w latach 40-tych XX wieku, jest budynkiem gospodarczym i zgodnie z tym przeznaczeniem jest użytkowany i opodatkowany. Skarżący podkreślił, że organ błędnie zastosował art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, obowiązującego w 1978 r., albowiem przedmiotowy budynek powstał przed wejściem w życie tego przepisu. Zaznaczył, że nie dokonywał żadnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zażalenie W. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. jest niedopuszczalne. Istotą postanowienia organu pierwszej instancji było nałożenie na inwestora – W. S. obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie 5.000,- zł na pokrycie kosztów sporządzenia wskazanych w postanowieniu dokumentów. Podstawę prawną tego postanowienia stanowił art. 262 § 2, art. 263 § 2 oraz art. 123 k.p.a. Choć z proceduralnego punktu widzenia stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia zażalenia na wyżej opisane postanowienie jest prawidłowe, to u podstaw wydania tego postanowienia legły nieprawidłowości, powodujące, że zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie mogą się ostać. Przede wszystkim podkreślić należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi W. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. o nałożeniu na skarżącego obowiązku dostarczenia wskazanej w postanowieniu dokumentacji – uchylił zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji. Sąd stwierdził, że organ nie ustalił, czy istotnie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku, a jeśli tak, to kiedy to nastąpiło i czy nastąpiło samowolnie, a także nie ustalił, komu poza W. S. przysługuje prawo własności budynku (aby prawidłowo ustalić krąg adresatów ewentualnych obowiązków). Sąd wskazał ponadto, że stosując art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229), organ naruszył ten przepis prawa materialnego i jednocześnie uchybił obowiązkowi stosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), której art. 103 stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 (mówiącego o stosowaniu przepisów dotychczasowych zamiast art. 48 tej ustawy w stosunku do budynków, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne). Skoro przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r., jak na przykład zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, czy udzielania pozwolenia na użytkowanie. W związku z powyższym, zobowiązanie skarżącego do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów sporządzenia dokumentów jest co najmniej przedwczesne, skoro podstawowa kwestia, tj. czy istotnie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku, a jeśli tak, to kiedy to nastąpiło i czy nastąpiło samowolnie, a także, kto powinien być adresatem ewentualnych obowiązków, będzie przedmiotem dalszego postępowania przed organem, zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w ww. wyroku z dnia 17 lutego 2015 r. Skoro więc uchylone zostały w dniu 17 lutego 2015 r. wyrokiem o sygn. akt. VII SA/Wa 881/14 ww. postanowienia organów zobowiązujące skarżącego do przedłożenia dokumentów, to uzasadnione jest również uchylenie rozstrzygnięć organów zapadłych w następstwie braku wykonania tego zobowiązania, tj. zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Z tych względów na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O przyznaniu radcy prawnemu z urzędu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).