II GZ 860/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3134/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R P Spółki z o.o. z siedzibą w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W z dnia [..] maja 2015 r. nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek R P Spółki z o.o. z siedzibą w W o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3134/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wstrzymał na wniosek R P Spółki z o.o. z siedzibą w W wykonanie zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Dyrektora Izby Celnej w W z dnia 20 maja 2015 r. o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie o niskich wygranych bez zezwolenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w skardze spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka podała, że kapitał własny nie pokryje nałożonych kar. Przedstawiła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2014 oraz rachunek zysków i strat za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. Podkreśliła, że wyegzekwowanie przedmiotowej kary doprowadzi do utraty płynności finansowej spółki, a w konsekwencji do upadłości. Sąd I instancji uznał, że wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie, bowiem spółka uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, czyli przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, kondycja finansowa spółki pozwala na uznanie, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagraża zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, co stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dyrektor Izby Celnej w W złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz o zwrot wpisu. Organ stwierdził, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Dyrektora, do prawidłowej oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczna jest m.in. ocena bieżącej sytuacji finansowej spółki, a do tego niezbędne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Tymczasem strona nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, co zostało pominięte w skarżonym postanowieniu. Do skargi dołączono CIT-8, rachunek zysków i strat za 2014 r., bilans za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., co nie obrazuje aktualnej sytuacji finansowej spółki w dacie złożenia wniosku. W ocenie organu kara w wysokości 233.937 zł stanowi promil zobowiązań spółki wobec przychodów netto kształtujących się na poziomie 1.369.790,37 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca przedstawiła okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie w jej przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem takiej oceny była okoliczność, że w ocenie Sądu wykonanie zaskarżonej decyzji zagraża zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena nie jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W szczególności strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. Przedstawione przez Spółkę dokumenty nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej spółki w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (koniec czerwca 2015 r.). Z tych względów za trafne należało uznać wyrażone w zażaleniu Dyrektora Izby Celnej stanowisko, że "do prawidłowej oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczna jest ocena bieżącej sytuacji finansowej Spółki, a do tego niezbędne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym Spółki" (...) "tymczasem Spółka nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, co zostało pominięte w skarżonym postanowieniu". Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło zatem z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. i dlatego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny - ze względów ekonomiki procesowej - rozpoznał wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uznając - z powodów wyżej wskazanych - że jest on niezasadny. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.