III SA/Wa 859/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do lipca 2014 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Stronie skarżącej P.R. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS") decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (dalej "NUS") z dnia [...] października 2018 r. nr [...] wydaną w przedmiocie zabezpieczenia na majątku Pana P.R., (dalej "Skarżący") przybliżonej kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r. w wysokości łącznej 8 461 020,54 zł oraz przybliżonej kwoty należnych odsetek za zwłokę w wysokości łącznej 3 064 001,00 zł. Jak wynika z akt sprawy, decyzja z [...] stycznia 2022 r. została przez DIAS doręczona Skarżącemu w dniu 11 lutego 2022 r., mimo że posiadał ustanowionego pełnomocnika. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję DIAS z dnia [...] stycznia 2022 r. W skardze zawarł wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji NUS, umorzenie postępowania zabezpieczającego, jak również o zasądzenie od DIAS zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 153 P.p.s.a. poprzez brak zastosowania się DIAS do wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1894/19, a co za tym idzie brak wykazania, że decyzja NUS z dnia [...] października 2018 r. nie została wydana w oderwaniu od sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącego, a jednocześnie poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a przede wszystkim brak wskazania na okoliczności i dowody, które mogłyby stanowić podstawę do oceny czy w momencie wydawania decyzji przez NUS zachodziły podstawy uzasadniające dokonanie zabezpieczenia na majątku Skarżącego na poczet wykonania przyszłych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu; 2) art. 233 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej O.p.) poprzez nieuchylenie decyzji NUS, mimo iż została ona wydana z naruszeniem art. 33 § 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 w zw. z art. 120, 121 § 1,124, 187 § 1 i 191 O.p. wskutek niezasadnego uznania, iż istniała uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe Skarżącego za okres od lutego do lipca 2014 r. nie zostanie wykonane; 3) art. 211 i 212 w zw. z art. 145 § 2 O.p. poprzez brak doręczenia decyzji ustanowionemu przez Skarżącego pełnomocnikowi, a tym samym niewprowadzenie jej skutecznie do obrotu prawnego; 4) art. 33 § 1 w zw. z art. 120,121 § 1, art. 127 w zw. z art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 4 O.p., poprzez instrumentalne wszczęcie postępowania zabezpieczającego. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, a w przypadku uznania zaskarżonej decyzji za nie doręczoną, o umorzenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Skarga jako złożona przedwcześnie podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z cytowanego przepisu wynika więc, że warunkiem wniesienia skargi do sądu jest prawidłowe doręczenie kwestionowanego aktu administracyjnego. Powyższe potwierdza także treść art. 212 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Należy wskazać, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu w dacie jego skutecznego doręczenia w rozumieniu przepisów art. 144-154c O.p. Zgodnie z art. 145 § 1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Z przepisu tego wynika, że zasadą jest doręczanie pism stronie lub jej przedstawicielowi. Wyjątek od powyższej zasady przewidziano w art. 145 § 2 O.p., który stanowi, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Przy czym ten przepis ma charakter lex specialis w stosunku do art. 145 § 1 O.p. Oznacza to, że ustanowienie pełnomocnika wyłącza zasadę doręczania bezpośrednio stronie. Zatem w przypadku gdy strona ma ustanowionego pełnomocnika, jedynie doręczenie tego pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne. Pominięcie pełnomocnika i doręczenie pisma bezpośrednio stronie nie wywołuje skutków prawnych. Czynność doręczenia w takiej sytuacji jest wadliwa, a zatem bezskuteczna. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., I FPS 4/21, LEX nr 3320252, wydanej w składzie siedmiu sędziów przyjęto, że "Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.), należy uznać za niewiążące w rozumieniu art. 212 w zw. z art. 239 tej ustawy także wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik wnieśli od niego zażalenie". W uchwale tej stwierdzono, że brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. W szczególności orzeczenie nie wchodzi do obrotu prawnego w rozumieniu art. 212 O.p. w zw. z art. 219 O.p. Nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia. Organ podatkowy nie może konwalidować tej wadliwej czynności. Zobowiązany jest jedynie do ponowienia czynności doręczenia. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko wyrażone w uchwale podziela. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że nie może merytorycznie rozpoznać skargi Skarżącego, bowiem decyzja DIAS z dnia [...] stycznia 2022 r. nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia, a w konsekwencji nie rozpoczął jeszcze biegu trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od tej decyzji. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w punkcie pierwszym sentencji niniejszego postanowienia odrzucił skargę, bowiem jej wniesienie było na tym etapie postępowania niedopuszczalne (przedwczesne). Zaś o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, Sąd w punkcie drugim sentencji postanowienia orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. W konsekwencji niniejszego orzeczenia DIAS będzie zobowiązany prawidłowo doręczyć decyzję.