II GZ 304/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2150/19 w zakresie odrzucenia zażalenia A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2150/19 w zakresie odrzucenia skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2150/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2150/19 odrzucające skargę A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że postanowieniem z dnia 7 lutego 2020 r. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych. Z przedłożonych do akt sprawy odpisów KRS wynika bowiem, że w przypadku skarżącej, dla skuteczności oświadczeń woli składanych w jej imieniu, konieczne jest współdziałanie dwóch członków zarządu lub członka zarządu i prokurenta łącznie. Tymczasem pełnomocnictwa do działania w imieniu spółki podpisywał za każdym razem wyłącznie Prezes Zarządu Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 7 lutego 2020 r. Sąd I instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia, braku formalnego zażalenia, poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS skarżącej (ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wydruku komputerowego), z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, obejmującego swym zakresem czasowym dzień udzielenia załączonego do akt pełnomocnictwa, tj. 2 listopada 2017 r. lub prawidłowo udzielonego pełnomocnictwa według wpisów w KRS. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej nadesłał nowe pełnomocnictwo, datowane na 2 marca 2020 r., udzielone w imieniu skarżącej adw. T. D., który z kolei udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego adw. T. K., podpisane jednoosobowo przez Prezesa Zarządu E. C. Sąd I instancji stwierdził następnie, że w aktach sprawy znajdują się pełnomocnictwa uprawniające adw. T. K. do zastępowania skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi (z 23 czerwca 2017 r., z 2 listopada 2017 r. oraz z 2 marca 2020 r.), ale zostały ono udzielone wbrew reprezentacji skarżącej wynikającej z załączonych do akt odpisów KRS. Do skutecznego składania oświadczeń w imieniu skarżącej konieczne jest bowiem współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem – reprezentacja łączna. Tymczasem ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że na dzień 23 czerwca 2017 r. oraz na dzień 2 listopada 2017 r. (daty udzielenia pełnomocnictw) w skarżącej spółce powołany był wyłącznie Prezes Zarządu E. C., gdyż z dniem 23 czerwca 2017 r. zrezygnowali ze swych funkcji wszyscy trzej prokurenci wykazani w KRS, a także - z dniem 1 listopada 2017 r., rezygnację złożył Wiceprezes Zarządu. Z KRS skarżącej przesłanego do Sądu przy piśmie z 30 stycznia 2020 r. wynika zaś, że od 7 maja 2018 r., do chwili obecnej, w skarżącej spółce powołany jest prokurent samoistny w osobie B. P. W KRS skarżącej, w dziale 2 rubryce 1 widnieje zapis "Dla skuteczności oświadczeń woli składanych w imieniu spółki konieczne jest współdziałanie dwóch członków zarządu lub członka zarządu i prokurenta łącznie." Z KRS, w połączeniu z uchwałą Rady Nadzorczej skarżącej z 23 czerwca 2017 r. nr 2/06/2017 oraz powyżej przywołanymi rezygnacjami z funkcji wynika, że zarząd skarżącej jest jednoosobowy. W rubryce 3 działu 2 KRS widnieje wpis z 7 maja 2018 r., że w skarżącej spółce powołany jest samoistny prokurent. Sąd I instancji stwierdził, że skoro z KRS jednoznacznie wynika (zgodnie z wolą skarżącej zawartą we wniosku rejestrującym spółkę), że do skutecznego składania oświadczeń w jej imieniu konieczne jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem, to udzielenie 2 marca 2020 r. pełnomocnictwa wbrew tak zapisanej reprezentacji - wyłącznie przez Prezesa Zarządu, w sytuacji ustanowionego od maja 2018 r. prokurenta samoistnego, nie wypełniało braku formalnego zażalenia. A. S.A. z siedzibą w W. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 373 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 505 ze zm., powoływanej dalej jako k.s.h.) poprzez jego niezastosowanie i żądanie reprezentacji łącznej w sytuacji, gdy zarząd spółki jest jednoosobowy, podczas gdy przepis ten jednoznacznie stanowi, że określone w ustawie lub statucie zasady reprezentacji dotyczą wyłącznie zarządu wieloosobowego. W uzasadnieniu spółka podkreśliła, że, sposób reprezentacji wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego obowiązuje jedynie w przypadku gdy Zarząd jest wieloosobowy. W przypadku gdy Zarząd spółki jest jednoosobowy, to ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym sposób reprezentacji nie obowiązuje. W takim wypadku spółkę zawsze reprezentuje jedyny członek zarządu, niezależnie od sposób reprezentacji, co wprost wynika z art. 373 §1 k.s.h. W przypadku zarządu jednoosobowego, jak w niniejszym przypadku, Prezes Zarządu może reprezentować spółkę samodzielnie bez udziału prokurenta, pomimo że w sposobie reprezentacji spółki wskazane jest, iż członek zarządu reprezentuje spółkę łącznie z prokurentem. W przypadku zarządu jednoosobowego zawsze obowiązuje bowiem reprezentacja jednoosobowa przez jedynego członka zarządu, niezależnie od ujawnionych w Rejestrze zasad reprezentacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, mające zdolność sądową, dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby upoważnione do działania w ich imieniu. Stosownie natomiast do art. 29 p.p.s.a., te organy lub osoby, przy pierwszej czynności w postępowaniu mają obowiązek wykazać umocowanie do działania, składając stosowny dokument. Z kolei w myśl art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Jak wynika z kolei z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła okoliczność uzasadniająca odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., bowiem nie było ono obarczone brakiem formalnym. Zażalenie na postanowienie z dnia 7 lutego 2020 r. zostało podpisane w imieniu skarżącej spółki przez adw. T. K. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że pełnomocnik ten był upoważniony do występowania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie. Otóż w dniu 2 listopada 2017 r. E. C., działająca jako Prezes Zarządu spółki A. S.A., ustanowiła adw. D. R. pełnomocnikiem spółki do wszelkich czynności faktycznych i prawnych przed wszystkimi sądami we wszystkich instancjach, w tym również przed sądami administracyjnymi. Adwokat D. R. udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego adw. T. K. Odpis pełnomocnictwa został nadesłany do Sądu przy piśmie z dnia 12 grudnia 2019 r. (k. 33 akt sądowych). Jak z kolei wynika z nadesłanych do Sądu: odpisu KRS, uchwały Rady Nadzorczej A. S.A. z dnia 23 czerwca 2017 r. nr 2/06/2017 oraz oświadczenia B. P. z dnia 31 października 2017 r., w dniu udzielenia pełnomocnictwa (tj. w dniu 2 listopada 2017 r.) zarząd spółki A. S.A. był jednoosobowy, a jedynym członkiem zarządu była E. C. Należy zauważyć, że okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Sąd I instancji, który jednak upatruje wadliwości udzielenia pełnomocnictwa w niezgodności z reprezentacją skarżącej wynikającą z załączonego do skargi odpisu Krajowego Rejestru Sądowego. To stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie znajduje jednak potwierdzenia w przepisach normujących zasady reprezentacji spółki akcyjnej. Jak bowiem wynika z art. 368 § 1 k.s.h., zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Przepis ten wyznacza zatem zarząd spółki jako organ upoważniony do jej reprezentowania, a więc również do składania oświadczeń woli, w tym udzielania pełnomocnictw w imieniu spółki. Z kolei art. 368 § 2 k.s.h. stanowi, że zarząd składa się z jednego albo większej liczby członków. Ustawodawca przewidział więc możliwość ustanowienia w spółce akcyjnej zarządu jednoosobowego. Powoływany przez skarżącą w zażaleniu art. 373 § 1 k.s.h. reguluje sposób reprezentacji spółki w przypadku powołania zarządu wieloosobowego, stanowiąc, że sposób reprezentowania spółki określa jej statut. Jeżeli statut nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Z oczywistych względów powoływany przepis będzie miał zastosowanie wyłącznie do zarządu wieloosobowego. Gdy bowiem w skład zarządu spółki akcyjnej wchodzi tylko jedna osoba, wówczas na mocy art. 368 § 1 k.s.h., będzie ona upoważniona, działając jako zarząd spółki, do składania oświadczeń woli w imieniu spółki, w tym również do podpisywania pełnomocnictw. Jak słusznie zauważyła wnosząca zażalenie, w takiej sytuacji bez znaczenia pozostają wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym dotyczące sposobu reprezentacji spółki, nie mogą one bowiem ograniczać podstawowej reguły reprezentacji spółki akcyjnej przez zarząd. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie na postanowienie z dnia 7 lutego 2020 r. nie było obarczone brakiem formalnym, a więc wezwanie skarżącej przez Sąd I instancji do jego uzupełnienia należy ocenić jako nieprawidłowe. W konsekwencji odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. było niezasadne. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.