II GZ 444/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 384/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 384/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi - ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 grudnia 2021 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 1 sierpnia 2022 r. M. C. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Odmawiając przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Sąd wskazał, że skarżący powołał się bowiem jedynie na okoliczność doręczenie mu korespondencji przez Sąd (w tym wezwania do uiszczenia wpisu) na "adres tymczasowy" co do którego wskazał, że jest to "mój adres", pod którym "korespondencja jest odbierana sporadycznie". Wnioskodawca jako przyczynę uchybienia terminu wskazał zatem okoliczność niewątpliwie zawinioną przez samego skarżącego, której nie można w żadnej mierze rozpatrywać w kategorii winy innej osoby, ani tym bardziej winy Sądu. Prawidłowość doręczenia korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu na adres "M. ul. G." nie może być skutecznie kwestionowana skoro Sąd dokonał zaadresowania korespondencji na wskazany mu w skardze przez stronę postępowania adres. Kierował się zatem i musiał też się zastosować do złożonego w tym zakresie przez skarżącego oświadczenia woli. Skarżący jak wynika z samych jego oświadczeń, nie zadbał zatem o należyte zabezpieczenie odbioru kierowanej do niego korespondencji. Dochowując należytej staranności i dbałości o swoje interesy, skarżący wnosząc skargę do Sądu winien liczyć się z możliwością otrzymywania korespondencji z Sądu, a zatem powinien podać w skardze aktualny adres i na bieżąco informować też Sąd o ewentualne zmianie adresu jeśli takowa nastąpiła. Akta sprawy potwierdzają, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało skutecznie doręczone (k. 34 akt sądowych - zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący i wniósł o jego uchylenie w całości stwierdzając, że: "...stale zamieszkiwał pod adresem K., który Urząd Gminy Przodkowo zmienił na ulicę ul. C.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas, nie kwestionując faktu upływu terminu, strona uprawdopodobnia brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności (zob. np. postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 452/18; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powołanego przepisu wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, co – jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym – jest podstawowym warunkiem umożliwiającym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu w kontekście badania zasadności jego przywrócenia winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy, biorąc przy tym pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Powyższe wynika z faktu, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i winno być traktowane w sposób ścisły – może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (zob. np. postanowienia NSA z dnia15 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 832/14; 9 września 2014 r., sygn. akt I GZ 499/14; 2 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1011/14; 28 lutego 2018 r., sygn. akt II FZ 96/18). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony staranności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99). Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa wyłącza możliwość zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z art. 87 § 2 p.p.s.a., na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie istnienia braku winy nie daje pewności, lecz wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, w wyniku tego postępowania bądź do zastępczego środka dowodowego. Strona zobowiązana jest sprostać złagodzonemu reżimowi procedowania dowodowego, niemniej – co należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć – ocena, czy w realiach konkretnej sprawy rzeczone uprawdopodobnienie braku winy w istocie nastąpiło, pozostawione jest ocenie sądu. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do jego przekonania przynajmniej o prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na ocenę niezawinienia w uchybieniu terminu. Podstawą tej oceny powinien być obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest to więc ocena dowolna, a stanowiąca wypadkową okoliczności powoływanych w sprawie oraz dyrektyw oceny dowodów - dokonywanej przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, przez pryzmat specyfiki uprawdopodobnienia (postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt III FZ 652/21). Zdaniem NSA, kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione. Za trafną bowiem należy uznać ocenę dokonaną przez sąd pierwszej instancji, że skarżący nie sprostał obowiązkowi uprawdopodobnienia przesłanki braku winy, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Prawidłowość doręczenia korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu na adres "M. ul. G." nie może być skutecznie kwestionowana skoro Sąd dokonał zaadresowania korespondencji na wskazany mu w skardze przez stronę postępowania adres. Mając na uwadze powyższe, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu, jakiej dokonał sąd pierwszej instancji stwierdzając, że przedstawione przez stronę okoliczności nie mogą usprawiedliwić braku jej winy w uchybieniu terminu. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Nie wskazano bowiem żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu i zakwestionować zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.