I GSK 1339/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "J." Sp. z o.o. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 199/22 w sprawie ze skargi "J." Sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 4 listopada 2020 r., nr 9011-2020-009331 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z 4 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 199/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę J.[...] Sp. z o. o. w J. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdańsku z 4 listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Od tego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca zaskarżając go w całości. Zarzuty sformułowano na obu podstawach. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczył art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69) – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 809/2014" poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że błędne zaznaczenie we wniosku elektronicznym przez skarżącą oznaczenia EFA 14b zamiast EFA 14a w aplikacji eWniosekPlus nie stanowi błędu o charakterze oczywistym/omyłki pisarskiej, podczas gdy wykładnia tego przepisu powinna skutkować uznanie, że błędne zaznaczenie oznaczenia EFA 14a w aplikacji stanowi błąd o charakterze oczywistym który może być skorygowany w każdym czasie. Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego obejmowały art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 7a w związku z art. 77 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 235) – zwanej dalej "k.p.a." polegające na zaniechaniu wnikliwej oceny stanu faktycznego i zebranego materiału dowodowego skutkującego błędnym uznaniem, że skarżąca działa w złej wierze i wobec tego nie mogła skorygować oczywistego blędu, podczas gdy nie przeprowadzono postępowania ani analizy stanu faktycznego w zakresie ustalenia wiary, z jaką działała skarżąca naprawiając swój błąd, zaś prawidłowa ocena w tym zakresie powinna skutkować oceną, ze skarżąca działa w dobrej wierze, a zatem jako beneficjent mogła skorygować oczywisty błąd we wniosku w każdym czasie, a ewentualny brak możliwości oceny, z jaką wiarą działała skarżąca powinna skutkować przyjęciem dobrej wiary skarżącej jako rozstrzygnięcia wątpliwości nie dającej się usunąć na korzyść strony. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Przede wszystkim zauważyć należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji, a także Naczelny Sąd Administracyjny w warunkach przewidzianego w art. 153 i art. 190 p.p.s.a. związania oceną prawną, wykładnią i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 602/21. Zarzutów naruszenia wskazanych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w skardze kasacyjnej nie sformułowano. Nie podjęła zatem skarżąca próby podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji z perspektywy wypełnienia oceny prawnej, wykładni i wskazań co do dalszego postępowania wywiedzionych ze wspomnianego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle art. 190 p.p.s.a. nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez sąd odwoławczy. Tymczasem podniesione w środku odwoławczym zarzuty zmierzają w istocie do zakwestionowania tych, wiążących w tej sprawie Sąd pierwszej instancji elementów i zasadniczo z tego powodu pozostają nietrafne. Zaskarżony wyrok odpowiada prawu, bo Sąd ten wywiązał się z obowiązku dokonania wykładni art. 4 rozporządzenia nr 809/2014. Zaprezentowana w zaskarżonym wyroku wykładnia tego przepisu jest prawidłowa. Przypomnieć zatem należy, że z oczywistym błędem mamy do czynienia jedynie wtedy, gdy z treści samego wniosku i niebudzących wątpliwości okoliczności towarzyszących wynika, że jego treść powinna być inna. Ów dyssens, niezgodność sporządzonego tekstu z rzeczywistą wolą strony musi być widoczny już na skutek pobieżnej lektury wniosku, jego załączników i pozostałych dokumentów, "na pierwszy rzut oka". Jego wykrycie nie powinno zatem wymagać pogłębionej analizy merytorycznej żądania strony. Tego rodzaju błąd traktuje prawodawca unijny jako omyłkę podlegającą skorygowaniu w każdym czasie, o ile beneficjent działa w dobrej wierze. We wspomnianym wyroku z 29 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dokonując w tej sprawie oceny tego, czy mamy w tej sprawie do czynienia z oczywistym błędem należy wziąć pod uwagę system wypełniania wniosku i jego podatność na omyłki, sposób naprawienia błędu, w tym charakter oświadczenia spółki z 9 sierpnia 2019 r. i powodów nieskorygowania wówczas wniosku oraz zgodność oświadczenia o terminie wysiewu międzyplonu z rzeczywiście wykazanym obsadzeniem międzyplonu. Wynik przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji uchyla się jednak spod kontroli instancyjnej, dlatego że skarżący nie skonstruował adekwatnych dla sformułowania takich ocen zarzutów. Powołał bowiem przepisy k.p.a., które w tej sprawie nie znajdowały zastosowania, co zresztą precyzyjnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w związku z bardzo podobnie skonstruowaną skargą do Sądu Wojewódzkiego. Mianowicie, w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1341, ze zm.) wyłączono zasadę prawdy obiektywnej na rzecz przeniesienia ciężaru dowodu na wnioskodawcę (zob. na ten temat motywy wyroku NSA z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18, LEX nr 2771551). W miejsce przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów procesowych, organ obowiązany jest do stosowania art. 3 ust. 1 – 3 wspomnianej ustawy. Natomiast artykuł 7a k.p.a. składa się z kilku paragrafów, a strona skarżąca nie wskazała który z nich miałby zostać naruszony. Sumując, Sądowi Wojewódzkiemu nie można przypisać wskazywanych w skardze kasacyjnej uchybień. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.