I GSK 3006/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 183/18 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2018 r., nr 38/16/2018 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 183/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – zwanej dalej: "p.p.s.a." w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z 16 stycznia 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 rok uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kaliszu z 5 czerwca 2017 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Od tego wyroku organ wywiódł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Środek odwoławczy oparto na obydwu podstawach. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczyły błędnego zastosowania art. 59 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78 (WE) nr 165/95, (WE) nr 2798/549, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L.347/549) – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013" poprzez przyjęcie, że złożenie wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z PROW 2014-2020 w miejsce wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z PROW 2007-2013 przy jednoczesnym wypełnieniu tabeli VIII wniosku "[...]" uprawami dotyczącymi płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z PROW 2014-2020, a także przedłożeniu kopii pierwszej i trzeciej strony Planu działalności rolnośrodowiskowej dla PROW 2014-2020, można zakwalifikować jako błąd oczywisty uprawniający do skorygowania i poprawienia wniosku, podczas gdy stanowi to istotną zmianę żądania i jest niedopuszczalne po ostatecznym terminie składania wniosków o płatności. Zarzuty odnoszące się do przepisów prawa procesowego obejmowały naruszenie art. 77 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) – zwanej dalej: "k.p.a." poprzez błędną interpretację w związku z art. 59 ust. 6 rozporządzenia nr 1306/2013, a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że uznanie błędu za oczywisty wymaga wcześniejszego skierowania wezwania do wyjaśnień, podczas gdy oczywistość błędu rozumianego jako określona niedokładność winna się nasuwać organowi bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań czy też ustaleń. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania. Organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania i wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna, pomimo wniosku o rozpoznanie na rozprawie została, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), skierowana na posiedzenie niejawne. Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Nie sposób podzielić zarzutu naruszenia art. 59 ust. 6 rozporządzenia nr 1306/2013 przede wszystkim dlatego, że organ nie zarzucił i tym samym nie podważył wykładni tego przepisu. Zarzut ten dotyczy jedynie błędnego zastosowania tego przepisu, podczas gdy z motywów zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd pierwszej instancji nie przesądził tego, czy powinien on znajdować zastosowanie w tej sprawie czy też nie. Przeciwnie, zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone dlatego, że Sąd pierwszej instancji stwierdził niekompletność ustaleń faktycznych w tej sprawie. Przyjął mianowicie, że nazbyt arbitralnie oceniono niewystępowanie oczywistego błędu w rozumieniu art. 59 ust. 6 rozporządzenia nr 1306/2013 obligując organy do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w przedmiocie tego, jakiej płatności dotyczył wniosek skarżącego. Zasadnie Sąd Wojewódzki zaakcentował to, że skarżący był w toku realizacji podjętego w 2012 r. programu 5-letniego i to, że organ nie stwierdził, że doszło do zmian w realizacji tego zobowiązania. Podkreślał także dobrą wiarę skarżącego. Z tych powodów zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie jest przedwczesny, a tym samym nieuzasadniony. Zarzut nieprawidłowej interpretacji przepisów art. 77 i 80 k.p.a. także pozostaje nieuzasadniony. Przede wszystkim zwrócić uwagę należy na brak precyzji tego zarzutu, bo art. 77 k.p.a. dzieli się na paragrafy. W skardze kasacyjnej, mimo takiego obowiązku, nie wskazano którego z paragrafów zarzut dotyczy, co czyni skargę kasacyjną w tym zakresie nieuzasadnioną. Ponadto skarżący nie wskazał na czym miałaby polegać wadliwa wykładnia powyższych przepisów. Wiąże natomiast wskazane naruszenie ze stosowaniem tych przepisów w związku z – jak można wnosić – potrzebą odmiennej wykładni przepisu prawa materialnego. Podnoszone w ramach tego zarzutu kwestia zasadności (bądź niezasadności) wzywania skarżącego do złożenia wyjaśnień wiążą się natomiast ze stosowaniem przepisów prawa procesowego, nie zaś jego wykładnią. W tej konkretnej sprawie Sąd pierwszej instancji rzeczywiście uznał, że zachodzi konieczność wyjaśnienia pewnych okoliczności. Dotyczą one jednak nie tego czy błąd wystąpił czy też nie, bo to stanowić będzie wynik oceny zgromadzonych przez organ dowodów na podstawie przepisu prawa materialnego, lecz tego co było przedmiotem wniosku skarżącego. Dopiero wówczas będzie można ocenić to, czy istotnie doszło do popełnienia błędu w wypełnieniu formularza odnoszącego się do programu na lata 2007-2013, czy też sformułowania żądania dotyczącego programu na lata 2014-2020. Naczelny Sąd Administracyjny wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji ocenę podziela. Najpierw należy stwierdzić, jaka rzeczywiście była treść oświadczenia woli skarżącego, a dopiero później badać to, czy w jego wyrażeniu wystąpiły błędy. Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.