I Ca 237/19

<p>Sygn. akt I Ca 237/19</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">S. W.</span> wniosła przeciwko pozwanej <span class="anon-block">M. S.</span> o rozwiązanie umowy dożywocia z 26 sierpnia 2015 r. z uwagi na niemożliwość dalszego pozostawania stron w bezpośredniej styczności.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">M. S.</span> wniosła o oddalenie powództwa.</p> <p>Wyrokiem z 30 kwietnia 2019 roku, sygn. akt I C 72/18 Sąd Rejonowy w Grajewie I Wydział Cywilny w pkt 1. powództwo oddalił, zaś w pkt 2. odstąpił od obciążania powódki <span class="anon-block">S. W.</span> kosztami procesu.</p> <p>Wedle ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, umową o dożywocie, zawartą w formie aktu notarialnego 26 sierpnia 2015 r. powódka <span class="anon-block">S. W.</span> przeniosła na rzecz pozwanej <span class="anon-block">M. S.</span> własność zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">O.</span>, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Grajewie prowadzi księgę wieczystą Kw nr <span class="anon-block">(...)</span>, w zamian za co pozwana zobowiązała się do: „przyjęcia jej na domownika, zapewnienia jej odpowiedniej pomocy i pielęgnacji w chorobie i w potrzebie, w tym całodobowej - o ile będzie zachodziła taka konieczność, zapewnienie dostępu do opieki medycznej i rehabilitacji, w tym przez wezwanie lekarza, ewentualnie pomocy medycznej, rehabilitanta do miejsca zamieszkania uprawnionej, dowiezienia uprawnionej do punktów opieki medycznej, także szpitali i prywatnych punktów świadczenia opieki medycznej, według życzenia uprawnionej i przywiezienia z tych punktów opieki medycznej do miejsca zamieszkania, przy czym z zakresu tych świadczeń zostało wyłączone poniesienie kosztów rehabilitacji i opieki medycznej: lekarskiej i fachowej opieki pielęgniarskiej, środków medycznych i lekarstw; dostarczenie mieszkania przez zapewnienie prawa wyłącznego korzystania z nowo budowanego budynku mieszkalnego położonego na działce nr <span class="anon-block">(...)</span> z mapy 1, obrębu <span class="anon-block">O.</span> numer <span class="anon-block">(...)</span> i wszystkich zabudowań gospodarczych na niej się znajdujących; zapewnienie jej prawa swobodnego poruszania się po całej posesji; dożywotniego i nieodpłatnego prawa użytkowania ogrodu przydomowego, prawa pobierania pożytków na własne potrzeby z drzew i krzewów owocowych a nadto do jednorazowego uiszczenia na jej rzecz świadczenia pieniężnego w całkowitej wysokości 10.000 złotych w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r.; sprawienia jej pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom”.</p> <p>Pozwana zapłaciła na rzecz powódki w ustalonym terminie 10.000 zł oraz zapewniła jej , określone w umowie „dostarczenie mieszkania przez zapewnienie prawa wyłącznego korzystania z nowo budowanego budynku mieszkalnego położonego na działce nr <span class="anon-block">(...)</span> z mapy <span class="anon-block">(...)</span>, obrębu <span class="anon-block">O.</span> numer <span class="anon-block">(...)</span> i wszystkich zabudowań gospodarczych na niej się znajdujących; zapewnienie jej prawa swobodnego poruszania się po całej posesji; dożywotniego i nieodpłatnego prawa użytkowania ogrodu przydomowego, prawa pobierania pożytków na własne potrzeby z drzew i krzewów owocowych” (okoliczność bezsporna).</p> <p>Pozwana zamieszkuje w miejscowości <span class="anon-block">N.</span>, prawie 500 km od <span class="anon-block">O.</span> i nie przyjęła na domownika powódki, czego ta nie żądała (okoliczność bezsporna).</p> <p>Gdy zaszła konieczność dowiezienia powódki do lekarza i opieki nad nią, zrobiły to <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">A. N.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy zważył w niniejszej sprawie okoliczności, ustalone w stanie faktycznym, były między stronami bezsporne.</strong> </p> <p>Spornym było, czy pomiędzy powódką a pozwaną zaistniała sytuacja na tyle wyjątkowa, że należałoby rozwiązać umowę dożywocia.</p> <p>Sąd I instancji stwierdził, że podstawą żądania rozwiązania umowy o dożywocie jest wytworzenie się takiej sytuacji, która uniemożliwia stronom dalsze pozostawanie ze sobą w bezpośredniej styczności, bez względu na przyczynę, o ile stan taki nie nosi cech przejściowych. Dodatkową zaś przesłanką jest wyjątkowość tej sytuacji.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego, żadne z powyżej przedstawionych okoliczności nie występują w niniejszej sprawie, a charakter wzajemnych relacji stron z całą pewnością nie wyczerpuje przesłanki wyjątkowości. Wprawdzie rzeczywiście wyjątkowość wypadku, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">art. 913 § 2 k.c.</a> nie może sprowadzać się tylko do zupełnie drastycznych przejawów, uniemożliwiających bezpośrednią styczność stron umowy, niemniej materiał dowodowy, który złożył się na niniejszą sprawę nie potwierdził zaistnienia „wyjątkowości”, o której mowa w przywołanym przepisie.</p> <p>Ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, aby pozwana w jakikolwiek sposób unikała wywiązywania się ze swoich zobowiązań wynikających z umowy dożywocia.</p> <p>Z jej zeznań (k.l76v.-177), znajdujących potwierdzenie w zeznaniach świadków: <span class="anon-block">Z. K.</span>, będącej osobą całkowicie obcą dla obu stron (k.42), <span class="anon-block">J. P.</span> (k.l28v.-129), <span class="anon-block">R. D.</span> (k.l30-130v.), <span class="anon-block">T. Ż.</span> (k,175v.) i <span class="anon-block">T. W.</span> (k,175v.-l 76) wynika, że przyczyna konfliktu leżała po stronie powódki która, kolokwialnie mówiąc, „rozmyśliła się” i postanowiła odebrać pozwanej nieruchomość, będącą przedmiotem umowy.</p> <p>Z zeznań tych wynika, ze powódka, będąca w konflikcie z całą rodziną, zawarła umowę dożywocia z pozwaną, gdyż ta była jedyną osobą, która wyraziła na to zgodę.</p> <p>Co więcej, wcześniej zawarcie takiej umowy proponowała <span class="anon-block">Z. K.</span>, u której mieszkała po pożarze domu, jednakże ta nie wyraziła na to zgody.</p> <p>Znajduje to pośrednio potwierdzenie w zeznaniach córek powódki, <span class="anon-block">M. G. (1)</span> (k.40v.-41) i <span class="anon-block">U. M.</span> (k.87v.-88).</p> <p>W sprawie bezspornym było, że pozwana nie dowiozła powódki do lekarza i nie zapewniła jej pomocy opiekunki, jednakże powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, żeby z taką prośbą się do pozwanej zwracała.</p> <p>Na marginesie Sąd I instancji zauważył, że sam fakt niewywiązywania się nabywcy nieruchomości z obowiązku świadczenia na rzecz dożywotnika nie stanowi podstawy do zamiany dożywocia na rentę. Stwarza jedynie warunki do wytoczenia powództwa o zasądzenie umówionych świadczeń i do ewentualnego żądania odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania wynikającego z umowy dożywocia.</p> <p>Bezspornym też było, że nieprzyjęcie powódki na domownika przez pozwaną wynikało z tego, że <span class="anon-block">S. W.</span> tego nie żądała.</p> <p>Sąd I instancji uznał, że pozostałe dowody zgromadzone w sprawie w postaci zeznań świadków <span class="anon-block">M. G. (2)</span> (k.87v.) i <span class="anon-block">K. D.</span> (k.87v.) oraz kopii faktur (k.50-52, k. 145-168) i dowodów wpłat (k.57-58, k. 142-143) oraz zdjęć (k. 173) nie wniosły do sprawy nic istotnego.</p> <p>W takim stanie rzeczy, w ocenie Sądu Rejonowego, brak jest podstaw do rozwiązania umowy o dożywocie. W przedmiotowej sprawie, nie zachodzi „wyjątkowa” okoliczność, która wskazywałaby na potrzebę rozwiązania stosunku prawnego łączącego strony. Co zostało już zaakcentowane, konflikt pomiędzy stronami związany jest głównie z postawą i wolą powódki, która po podpisaniu umowy o dożywocie zmieniła zdanie i podjęła kroki prawne, by rozwiązać przedmiotową umowę.</p> <p>Z uwagi na powyższe powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, dlatego też oddalono je na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">art. 913 § 2 k.c.</a> <em> <!-- -->a contrario.</em> </p> <p>Z uwagi na trudną sytuację materialną powódki sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> odstąpił od obciążania jej kosztami procesu.</p> <p>Powyższy wyrok w części, tj. co do punktu I. apelacją zaskarżyła powódka, która zarzuciła:</p> <p>1) obrazę przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">art. 913§2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> poprzez jego błędną interpretację w zakresie pojmowania ustawowego wyrażenia „wypadków wyjątkowych" i w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, w której z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że pozwana nie wykonywała obowiązków wynikających z umowy dożywocia i nie miała zamiaru powyższych obowiązków wykonywać, a zatem doszło do rażącego naruszenia obowiązków pozwanej, a relacje stron umowy dożywocia nacechowane są negatywnie i nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej styczności, a okoliczności sprawy przemawiają za uznaniem, że sytuacja ta ma charakter wyjątkowy;</p> <p>2) obrazę przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 2)">art. 233 §2 k.p.c.</a> poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to poprzez:</p> <p>a. ustalenie przez Sąd, że warunkiem uwzględnienia powództwa o rozwiązanie umowy dożywocia jest wykazanie przez powoda, że zwracał się do pozwanej o pomoc, podczas gdy nie jest to przesłanka ustawowa do rozwiązania umowy dożywocia;</p> <p>b. ustalenie, że motywacją do wywiedzenia powództwa jest rozmyślenie się powódki co do przekazania własności nieruchomości, podczas gdy taka motywacja nie istnieje i nie wynika z akt sprawy, a wyłączną motywacją powódki jest oczekiwanie na wykonywanie obowiązków dożywotnich, uzyskania codziennej pielęgnacji, opieki i wsparcia;</p> <p>c. ustalenie, że pozwana nie unikała wywiązywania się ze swoich zobowiązań z umowy dożywocia, podczas gdy powódka została pozostawiona sama sobie i bez codziennej, całodobowej pomocy fizycznej [faktycznej];</p> <p>d. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na wadliwym założeniu, iż tylko i wyłącznie dożywotnik jest winny złej sytuacji pomiędzy stronami, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem poczynienie prawidłowych ustaleń winno prowadzić do uwzględnienie powództwa.</p> <p>W związku z powyższym, powódka wniosła o zmianę wyroku w pkt I. poprzez rozwiązanie umowy dożywocia łączącej strony i zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne; ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I. instancji do ponownego rozpoznania wraz z kosztami za obydwie instancje.</p> <p>W odpowiedzi na apelację, pozwana wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów na jej rzecz.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja strony powodowej zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz przyjął je za własne w całości. Na podzielenie nie zasługiwała natomiast ocena prawna dokonana przez sąd niższej instancji.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1;art. 233 § 2)">art. 233 § 1 i 2 k.p.c.</a> sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału; Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Natomiast, jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.</p> <p>Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 1)">art. 913 § 1 k.c.</a>, jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień, a w wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie (§ 2).</p> <p>W okolicznościach sprawy niniejszej, Sąd Okręgowy podzielił zapatrywanie wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 1 grudnia 2017 roku, sygn. akt I ACa 548/17 (Lex nr 2415285), w którym stwierdzono, że z porównania brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1;§ 2;art. 913)">§ 1 i 2 art. 913 k.c.</a> wynika, że zasadniczą przesłanką rozwiązania umowy dożywocia jest, podobnie jak przy żądaniu zamiany świadczeń objętych prawem dożywocia na rentę, niewłaściwy układ stosunków, uniemożliwiający bezpośrednią styczność stron. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">Art. 913 § 2 k.c.</a> zawiera dodatkowe zastrzeżenie, że rozwiązanie umowy może nastąpić tylko w wypadkach wyjątkowych. Ocena, czy zachodzi wyjątkowość przewidziana w tym przepisie, należy do sądu rozpoznającego sprawę o rozwiązanie dożywocia, który musi każdorazowo brać pod uwagę interesy obu stron, w tym także interesy ekonomiczne. Sąd Najwyższy w wyroku z 9 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 50/97, (OSNC rok 1997, nr 9, poz. 133) zajął wyraźne stanowisko, że cechą wspólną wszystkich zaszłości, jakie kwalifikują wypadek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">art. 913 § 2 k.c.</a> jako wyjątkowy, jest krzywdzenie dożywotnika. W wyroku z dnia z 13 kwietnia 2005 r., sygn. akt IV CK 645/04 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wyjątkowość wypadku, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">art. 913 § 2 k.c.</a> nie może sprowadzać się tylko do drastycznych przejawów uniemożliwiających bezpośrednią styczność stron umowy. Taki wypadek może zaistnieć także wtedy, jeżeli zobowiązany z umowy dożywocia porzuca nieruchomość bez zamiaru powrotu, pozostawiając dożywotników bez opieki i bez świadczeń, których zakres określa umowa. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że nie bez znaczenia jest także gospodarczy sens umowy, jakim jest przekazanie gospodarstwa rolnego następcy. Jeżeli bowiem opuszczenie gospodarstwa jest trwałe i następca nie zamierza podejmować w nim pracy, ani też w żaden sposób wypełniać obowiązków określonych umową, to społeczny i gospodarczy sens takiej umowy w istocie nie istnieje, a to również powinno wpływać na ocenę "wyjątkowości wypadku" z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">art. 913 § 2 k.c.</a>.</p> <p>Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy niniejszej stwierdzić należy, że pozwana mieszka od powódki w znacznej odległości (ok. 600 km). Jak przyznawała w toku postępowania, w trakcie trwania umowy dożywocia utrzymywała z powódką jedynie kontakt telefoniczny i wysyłała babci kartki na święta. Kontakt ten urwał się w momencie, kiedy powódka zmieniła numer telefonu i nie podała go pozwanej (wyjaśnienia pozwanej k. 40v). Powyższe znalazło potwierdzenie w zeznaniach świadków - <span class="anon-block">M. G. (1)</span> (k. 40v-41), <span class="anon-block">J. M.</span> (k. 41-41v), <span class="anon-block">A. N.</span> (k. 41v-42). Bezsprzecznie zatem nie ma jakichkolwiek przesłanek do wnioskowania, by strony mogły w przyszłości pozostawać w bezpośredniej styczności, a stan ten powstał na skutek zawinionego zachowania pozwanej polegającego na braku woli i aktywności w kierunku zmiany tej sytuacji. Istotne znaczenie ma też fakt, że pozwana nie interesuje się powódką i nie realizuje obowiązków wynikających z umowy dożywocia. Nie przyjęła jej za domownika, nie zapewnia odpowiedniej pomocy i pielęgnacji w chorobie i w potrzebie, czy dostępu do opieki medycznej i rehabilitacji. Postawa pozwanej nie zmieniła się nawet w najmniejszym stopniu w toku niniejszego postępowania. Niewątpliwie zachowanie takie nie jest zgodne z zasadami współżycia społecznego, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>. Pozwana pozostawiła bowiem powódkę bez żadnej, realnej pomocy. Podczas, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że potrzebuje ona takiej pomocy (k. 203-209). To wszystko uzasadnia wniosek, że w tej konkretnej sprawie mamy do czynienia w wypadkiem, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">art. 913 § 2 k.c.</a>.</p> <p>Stąd też, postawione w apelacji zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 2)">art. 233 § 2 k.p.c.</a> (który w istocie jest zarzutem naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 913;art. 913 § 2)">art. 913 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> należało uznać za zasadne.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i rozwiązał umowę dożywocia zawartą pomiędzy powódką a pozwaną, jak w pkt I. sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach orzeczono w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, mając na uwadze, sytuację osobistą pozwanej oraz więzi pokrewieństwa łączące ją z powódką, uznając, że zasądzenie kosztów może spowodować jedynie zaostrzenie i tak trudnej sytuacji pomiędzy babcią i wnuczką, jakimi względem siebie są strony.</p> </div>