II FZ 413/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 9 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 932/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 lipca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 932/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), odmówił G.K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W motywach orzeczenia Sąd I instancji podniósł, iż wnioskodawca dwukrotnie nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia dokumentów (w trybie art.255 p.p.s.a.), które umożliwiłyby ocenę sytuacji finansowej i rodzinnej strony. Skarżący wskazał jedynie we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, wspólny dochód małżonków wynosi 4.500 zł (brutto). Oświadczył także, że posiada akcje Spółki Akcyjnej "B." o wartości nominalnej 5.000 zł. W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy. Wskazał nadto, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje dla niego uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje: Zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Treść przepisu art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy w pełni podzielić rozstrzygnięcie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i argumentację przytoczoną na jego poparcie sprowadzającą się do twierdzenia, iż skarżący w ogóle nie udokumentował swojej sytuacji materialnej ani rodzinnej, a co za tym idzie nie udowodnił wystąpienia przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, że Sąd decydujący o przyznaniu bądź odmowie prawa pomocy, zanim podejmie jakiekolwiek rozstrzygnięcie, powinien zbadać nie tylko sytuację finansową osoby ubiegającej się o pomoc, ale również jej sytuację rodzinną. Dlatego też Sąd zdecydował się, nie mając na ten temat wystarczających danych w złożonym wniosku, wezwać skarżącego do przesłania dokumentów lub podania informacji o aktualnej jego kondycji finansowej oraz zaprezentowania sytuacji rodzinnej. O takiej możliwości przesądza art. 255 p.p.s.a, w którym przewidziano nałożony na stronę skarżącą obowiązek udzielenia, na wezwanie Sądu, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów, stanu rodzinnego. Skarżący nie wywiązał się z opisanego w art. 255 p.p.s.a. obowiązku nałożonego przez referendarza sądowego w wezwaniu z dnia 9 lutego 2009 r. Należy podkreślić, że to sam skarżący wniósł w piśmie z dnia 9 marca 2009 r. o przedłużenie terminu wyznaczonego do nadesłania dokumentów źródłowych do dnia 31 marca 2009 r. Wniosek ten został uwzględniony przez referendarza sądowego w dniu 12 marca 2009 r. Skarżący jednak pomimo przedłużenia terminu nie przedstawił żądanych przez Sąd dokumentów i informacji. W zażaleniu skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący również nie podał konkretnych dowodów ani argumentów, które świadczyłyby o jego ciężkiej sytuacji finansowej czy też rodzinnej. W żaden też sposób nie tłumaczył ani nie wyjaśniał dlaczego wcześniej nie nadesłał odpowiednich materiałów dla Sądu, i czym ewentualnie takie zaniechanie było spowodowane. Takie bowiem podejście skarżącego świadczy o tym, że prowadzi on swoje sprawy w sposób niestaranny i nierzetelny. Skarżący pozbawił w ten sposób Sąd możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle zaprezentowanych poglądów stwierdzić należy, że działania Sądu I instancji w niniejszej sprawie były prawidłowe, a wydane orzeczenie pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.