III SA/Po 785/22

SENTENCJA Dnia 7 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi A. C. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 24 marca 2022 r. nr [...], II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 207 (dwieście siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Uzasadnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 22 lipca 2022 r. , po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. w P., dalej: "strona", "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta P. z 24 marca 2022 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, utrzymało w mocy decyzję. W dniu 25.01.2021r. skarżąca zbyła pojazd marki [...] osobowy o numerze [...], o czym zawiadomiła organ w dniu 4.03. 2921 r. a więc po upływie 30 dni. Prezydent Miasta P. decyzją z 24 marca 2022 r. działając na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 735 ,ze zm., dalej: "K.p.a."), art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1 , art. 140 mb pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej: "P.r.d."), nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia tego organu w przewidzianym terminie o zbyciu pojazdu. SKO w przywołanej powyżej decyzji wskazało, że strona nie wykonała obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, który to obowiązek ciąży zarówno na zbywcy jak i nabywcy w wymaganym prawem terminie, co w tej sytuacji nakłada na organ obowiązek nałożenia kary pieniężnej w wysokości od 200 zł do 1000 zł. Zdaniem organu odwoławczego wysokość nałożonej na stronę kary jest zasadna i usprawiedliwiona, strona ostatecznie uiściła opłatę z opóźnieniem 8 dniowym. Organ odwoławczy stwierdził, po analizie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19 (...) i przepisów dotyczących zmiany tej ustawy, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania wskazane tam przedłużenie terminu do dokonania przedmiotowej czynności. W skardze skierowanej do tut. Sądu strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła: a) naruszenie art. 7,8,7 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 189F § 1 -3 k.p.a., poprzez uchybienie regułom procedury polegające na zaniechaniu wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, b) naruszenie art. 189 a k.p.a. w zw. z art. 189 f § 1- 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia przesłanek, o których mowa w tych przepisach. Strona skarżąca twierdziła, ze naruszenie prawa nastąpiło ale waga naruszenia jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. podlegają uchyleniu, gdyż naruszają przepisy prawa , co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego zarzucanego organowi w skardze, Sąd podziela stanowisko organu dotyczące wykładni art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2 Prawa o ruchu drogowym polegającej na przyjęciu, że obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu dotyczy dotychczasowego właściciela - zbywcy pojazdu. Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym (... ) starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). Kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1 000 zł (art. 140mb pkt 2 Prawa o ruchu drogowym). Pojęcie właściciel pojazdu zarejestrowanego oznacza zarówno zbywcę, jak i nabywcę pojazdu. Inna wykładnia jest nie do przyjęcia, gdyż nabywca pojazdu nie może zawiadomić starosty o jego zbyciu, a jedynie o jego nabyciu. O zbyciu pojazdu może zawiadomić jedynie zbywca - jego dotychczasowy właściciel. Tak rozumiany art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym skorelowany jest z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355) stanowiącym, że w przypadku zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel pojazdu do zawiadomienia dołącza kopię dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu (por.: wyrok o sygn. akt VII SA/Wa 1970/20 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). To zbywca jest zatem zobowiązany zawiadomić starostę o zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). Sąd nie będąc związany granicami skargi może orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji z innych przyczyn. Otóż w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że obowiązek zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu powstał z dniem jego zbycia t,j, 25.01.2021 r. a termin do jego wykonania upływał z dniem 24.02.2021 r. Skarżąca zawiadomił organ dopiero 04.03.2021 r. Tak więc w sprawie znajdą zastosowanie przepisy wprowadzone w związku z pandemią Sars-Covid i tym samym skarżący może konwalidować uchybiony przez siebie termin na poinformowanie o nabyciu pojazdu. Nie ulega wątpliwości, że przepisy ustawy P.r.d. ani działu III O.p. nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar pieniężnych. Wprawdzie art. 140n P.r.d. ustala przesłanki wymiaru kary administracyjnej (w ust. 4) - a więc normuje zagadnienie wyszczególnione w art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. - ale nie reguluje już zagadnienia odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymienionego w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a., a unormowanego w art. 189f K.p.a. Wobec tego należy uznać, że art. 189f K.p.a. ma zastosowanie w sprawach nakładania kar pieniężnych w trybie przepisów P.r.d. Artykuł 31 ia. ust. 1 ustawy covidowej stanowi, że w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (która weszła w życie z dniem 23 lipca 2021 r.) do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19: 1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. Organ pominął jednak art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zarówno przepis art. 15 zzr jak i przywołany przepis art. 15zzzzzn2 regulują bieg terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony przewidzianych w regulacjach prawnych, które zaliczyć można do szeroko rozumianego prawa administracyjnego. Niewątpliwie ustawodawca wprowadził przepisy szczególne, dające obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci zawieszenia biegu terminów prawa materialnego/zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego na czas stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, zatem rolą organu jest stosowanie tych przepisów z uwzględnieniem ich celu (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4485/21, wyrok WSA w Opolu z dnia 31 grudnia 2021 r., sygn. I SA/Op 319/21). Niezastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisu art.15zzzzzn2 i brak wyznaczenia stronie terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu pozbawiło stronę skarżącą możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podobnie WSA w Gorzowie Wlkp. - por. wyrok II SA/Go 274/22). Z akt administracyjnych sprawy ani z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organy informowały zgłaszających o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie przedmiotowego terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Dodać należy, że stan epidemii wprowadzono 20 marca 2020 r. zaś rozporządzeniem rady Ministrów z dnia 13 maja 2022 r. stan epidemii został zniesiony od dnia 16.05.2022 r. Naruszenie przez organy art. 7 i art. 9 K.p.a., mogło mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Rozpoznając ponownie sprawę, w związku z wykazanym naruszeniem przepisów postępowania, organ I instancji w pierwszej kolejności poinformuje skarżących o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do powiadomienia organu o nabyciu pojazdu w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i wyznaczy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i do złożenia dokumentów. Przepis ten wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, nie wymaga wykazania braku winy strony. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800).