II OZ 594/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 825/20 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. B. i A. B.1 na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 21 września 2020 r. nr 243/2020 znak: WOP.7721.0780.2020.JJA w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 maja 2022 r., sygn. akt: II SA/Łd 825/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę A. B. i A. B.1 (dalej jako skarżący) na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 21 września 2020 r. nr 243/2020 znak: WOP.7721.0780.2020.JJA w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku. Sąd stwierdził, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Sąd zauważył, że z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że zaskarżona decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 21 września 2020 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku, została doręczona skarżącym w dniu 30 września 2020 r. W treści decyzji zawarto pouczenie o prawie, terminie i sposobie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zatem termin do złożenia skargi na powyższą decyzję mijał z dniem 30 października 2020 r. Tymczasem skarga została wniesiona dopiero w dniu 3 listopada 2020 r., czyli z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący dwukrotnie składali wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnymi postanowieniami: z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SO/Łd 15/20 oraz z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 825/20, odrzucił oba wnioski. W tej sytuacji należało uznać, że skarga, jako wniesiona po upływie terminu, podlega odrzuceniu. A. B.1, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości i zarzucił mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący złożył skargę po upływie terminu mimo że w tamtym czasie skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika i działał sam, skarżący wraz z rodziną przebywał na kwarantannie w związku z zakażeniem SARS-Cov-2 aż do dnia 1 listopada 2020 r., o czym informował Sąd telefonicznie i składał zaświadczenie z Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego i o kwarantannie, a zatem złożył skargę w pierwszym możliwym terminie po zakończeniu kwarantanny. Ponadto zarzucił naruszenie art. 53 § 1 P.p.s.a. przez uznanie, ze skarżący wniósł skargę z uchybieniem terminu, podczas gdy skarżący złożył skargę bezzwłocznie po ustaniu obiektywnych przeszkód tj. po zakończeniu kwarantanny. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu według norm prawem przepisanych, które to koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. W uzasadnieniu zażalenia po raz kolejny przywołano okoliczność obowiązku odbycia kwarantanny w okresie kiedy biegł termin na złożenie skargi. Skarżący podkreślił, że w chwili składania skargi nie był reprezentowany przez pełnomocnika, jak wskazuje się błędnie w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący opisał swoją sytuację osobistą (liczne choroby), które powodują problemy ze zrozumieniem prostych komunikatów, problemy z pamięcią oraz zrozumieniem tekstu pisanego. Stan zdrowia potwierdzony dokumentacją medyczną, zdaniem skarżącego, spowodował, że skarga została wniesiona 1 listopada 2020 r. i skarżący złożył ją w pierwszym możliwym terminie. Skarżący podkreśla, że nie miał świadomości, iż uchybia terminowi i że Sąd nie przychyli się do jego wniosków o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W chwili doręczenia decyzji nie miał pełnomocnika z urzędu, który pomógłby mu w złożeniu skargi w terminie, a wobec ciężkiej sytuacji finansowej nie miał środków na zwrócić się o pomoc prawnika odpłatnie, utrzymywał się bowiem z renty w wysokości 810 zł. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma ustalenie czy w okolicznościach faktycznych zaistniałych w sprawie skarga została złożona po wyznaczonym do tego terminie. Z okoliczności przedstawionych w aktach sprawy i podejmowanych przez Skarżącego czynności procesowych, w szczególności dwóch wniosków do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, które prawomocnymi postanowieniami Sądu I instancji z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SO/Łd 15/20 oraz z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 825/20, odrzucono oba wnioski, wynika, że kwestia przyczyn, z powodu których skarga została wniesiona z uchybieniem terminu nie mogła zostać rozpatrzona bowiem nie doszło do merytorycznego rozpatrzenia wniosków o przywrócenie terminu z powodu nie uzupełnienia ich braków formalnych przez strony. Podstawy odrzucenia wniosków zostały skontrolowane przez NSA w związku z wniesionymi zażaleniami od postanowień Sądu I instancji. Także wówczas NSA nie dopatrzył się podstaw do ich uchylenia, orzekając postanowieniem z 25 sierpnia 2021 r. sygn. akt. II OZ 491/21 i postanowieniem z 30 marca 2022 r. sygn. akt II OZ 175/22 o oddaleniu zażaleń. W takich okolicznościach procesowych Sąd nie mógł ocenić czy powody, które stanęły za złożeniem skargi po terminie uzasadniały brak winy skarżącego. Gdyby wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w których okoliczności związane z kwarantanną, stanem zdrowia, czy stanem wiedzy skarżącego odnośnie prowadzenia spraw w sądzie, zostały merytorycznie rozpoznane nie jest wykluczone, że termin do wniesienia skargi zostałby przywrócony a skarga podlegałaby rozpoznaniu. Do takiej oceny nie doszło bo wnioski z przyczyn formalnych nie zostały rozpatrzone. Podkreślić należy, że podnoszone przez pełnomocnika skarżącego w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi okoliczności, które stały się przyczyną uchybienia terminu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia czy skarga została wniesiona po terminie. Nie może to zatem wpłynąć na ocenę czy Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę. O braku podstaw do odrzucenia skargi nie świadczy fakt wnoszenia skargi przez samego skarżącego bez udziału pełnomocnika. Przy składaniu skargi wymóg złożenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika nie występuje jak ma to miejsce przy składaniu skargi kasacyjnej. Wobec tego brak profesjonalnego pełnomocnika nie powodował, że skarga nie mogła być wniesiona w terminie. Zawsze strona mogła poprzestać na wskazaniu, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem decyzji i podać swoją argumentację a następnie przed wydaniem wyroku uzupełnić lub uściślić swoje stanowisko ze skargi kolejnym pismem wskazując konkretne podstawy prawne np. po zasięgnięciu fachowej porady choć dla rozpatrzenia skargi nie jest konieczne wskazywanie podstaw prawnych gdyż Sąd bada sprawę w jej granicach mając na uwadze wszystkie mogące mieć zastosowanie przepisy prawa. Zasadnicze znaczenie dla oceny czy Sąd w zaskarżonym postanowieniu postąpił prawidłowo ma to czy właściwie przyjął, że termin do wniesienia skargi został uchybiony przez skarżącego. Z uwagi na to, że wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zostały rozpatrzone przyjąć należało, że termin do wniesienia skargi upłynął bezpowrotnie. W konsekwencji Sąd słusznie odrzucił skargę bowiem niewątpliwie złożenie skargi 3 listopada 2020 r. zamiast 30 października 2020 r. (decyzja doręczona 30 września 2020 r.) nastąpiło z uchybieniem art. 53 § 1 P.p.s.a., który stanowi o trzydziestu dniach na wniesienie skargi od doręczenia decyzji. Konstatacja ta obligowała Sąd I instancji do przyjęcia, że skarga podlegała odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż ustawowy termin do jej wniesienia, który nie został przywrócony, niewątpliwie został przekroczony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.