VIII U 8/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 8/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 26 listopada 2019 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="138"/> <col width="422"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Iwona Sławińska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 26 listopada 2019 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy</strong> <span class="anon-block">W. K.</span> (<span class="anon-block">K.</span>)</p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> wysokość emerytury</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block">W. K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong> 5 września 2017 r. <strong> <!-- --> nr </strong> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu <span class="anon-block">W. K.</span> prawo do przeliczenia emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a)">art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> od 1 lipca 2017r.;</p> <p>2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>(-) Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek</p> <p>Sygn. akt VIII U 8/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 5 września 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">W. K.</span> ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110)">art. 110 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, ponieważ nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury nie przekroczył 250%.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę i orzeczenie co do istoty sprawy, a także o zasądzenie od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wyliczania rent i emerytur na okoliczność odtworzenia wynagrodzeń ubezpieczonego w latach 1960 – 1975. W uzasadnieniu podniósł, że nie może on ponosić ujemnych konsekwencji obowiązujących w latach minionych przepisów pozwalających na nie przechowywanie dokumentów dotyczących uzyskiwanych zarobków i wynikających z tego składek na ubezpieczenia społeczne.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">W. K.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> </p> <p>Od 2 lipca 1985 r. ubezpieczony pobiera emeryturę górniczą. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie z 12 miesięcy, tj. od lipca 1984 r. do czerwca 1985 r., a następnie od sierpnia 1986 r. do lipca 1987 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł ostatecznie 440,93% i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%.</p> <p>Ubezpieczony po nabyciu prawa do emerytury kontynuował zatrudnienie w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> do 22 sierpnia 1987 r.</p> <p>W dniu 24 lipca 2017 r. ubezpieczony złożył wniosek o ponowne przeliczenie emerytury na podstawie art. 110a ustawy emerytalno-rentowej. Do wniosku dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku Rp-7 z 11 lipca 2017 r. wystawione przez <span class="anon-block"> Spółkę (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> za lata 1976-1987.</p> <p>Zaskarżoną decyzją z 5 września 2017 r. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a)">art. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Obliczony przez organ rentowy z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 203,47%. Za lata 1959 – 1975 organ rentowy przyjął wynagrodzenia minimalne z uwagi na brak dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzeń za ten okres.</p> <p>W okresie od 12 sierpnia 1959 r. do 29 stycznia 1966 r. ubezpieczony był zatrudniony w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na następujących stanowiskach:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>pomoc dołowa pod ziemią (od 12 sierpnia 1959 r. do 28 lutego 1962 r.);</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>nadgórnik pod ziemią (od 1 marca 1962 r. do 27 września 1965 r.);</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>sztygar zmianowy pod ziemią (od 28 września 1965 r. do 29 stycznia 1966 r.).</p> </dd> </dl> <p>W okresie od 4 lutego 1966 r. do 22 sierpnia 1987 r. ubezpieczony był zatrudniony w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>. W tym czasie zajmował następujące stanowiska:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>górnika pod ziemią (od 4 lutego 1966 r. do 31 października 1968 r.);</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>sztygara zmianowego oddziału wydobywczego pod ziemią (od 1 listopada 1968 r. do 22 sierpnia 1987 r.).</p> </dd> </dl> <p>Ubezpieczony ożenił się w 1962 r.</p> <p>W okresie od 4 lutego 1966 r. do 31 grudnia 1975 r. ubezpieczony pracował w systemie 3-zmianowym oraz w niedziele – miał tylko jedną niedzielę w miesiącu wolną.</p> <p>Na podstawie opinii biegłego z zakresu rent i emerytur <span class="anon-block">Z. T.</span> z 13 grudnia 2018 r. (k.77-104) oraz uzupełniającej z 25 sierpnia 2019 r. (k.122-133) Sąd ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu przekracza 250%.</p> <p>Biegły <span class="anon-block">Z. T.</span> w opinii podstawowej odtworzył miesięczne kwoty wynagrodzeń ubezpieczonego stanowiące podstawę wymiaru świadczenia za lata 1966 – 1975. Biegły w wyliczanych wynagrodzeniach ujął jedynie pewne składniki wynagrodzenia, czyli takie, które bezwzględnie przysługiwały ubezpieczonemu, biorąc pod uwagę akta osobowe, akta rentowe oraz przepisy branżowe w górnictwie, tj. specjalne wynagrodzenie z Karty Górnika i deputat węglowy oraz dodatki zgodnie z zaleceniami Sądu – dodatek za pracę w niedziele (przyjmując że ubezpieczony pracował w niedziele i miał tylko jedną niedzielę w miesiącu wolną) oraz dodatek za pracę poza I zmianą i dodatek za pracę w porze nocnej (tzw. III zmiana).</p> <p>Do wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury zgodnie z art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS w najkorzystniejszej wersji, tj. z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z uwzględnieniem części zarobków przypadających po przyznaniu świadczenia, biegły <span class="anon-block">Z. T.</span> ujął najlepsze 20 lat z całego okresu zatrudnienia, tj. 1967-1975 i 1977-1987, a jako okres po przyznaniu świadczenia uwzględniono zarobki z lat 1986-1987. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony przez biegłego <span class="anon-block">Z. T.</span> wyniósł 282,02%.</p> <p>W opinii uzupełniającej z 25 sierpnia 2019 r. (k.122-133) biegły, odnosząc się do zarzutów organu rentowego, dokonał hipotetycznego wyliczenia wynagrodzeń w drugiej wersji bez dodatków za pracę na zmiany i dodatku za pracę w niedzielę i święta, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony przez biegłego, obliczony z lat 1968-1987, wyniósł 260,01%.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego z <span class="anon-block"> KWK (...)</span>, opinię biegłego ds. emerytur i rent <span class="anon-block">Z. T.</span> z 13 grudnia 2018 r. (k.77-104) oraz opinię uzupełniającą z 25 sierpnia 2019 r. (k.122-133).</p> <p>Sąd ocenił zebrany materiał dowodowy jako kompletny i spójny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.</p> <p>Zarówno odwołujący jak i organ rentowy nie kwestionowali ostatniej opinii biegłego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W niniejszej sprawie bezsporne jest, że ubezpieczony 2 lipca 1985 r. jest uprawniony do emerytury górniczej obliczonej w oparciu o wynagrodzenie z 12 miesięcy, tj. od lipca 1984 r. do czerwca 1985 r., a następnie od sierpnia 1986 r. do lipca 1987 r., gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł ostatecznie 440,93% i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%.</p> <p>Przedmiotem sporu jest wysokość emerytury ubezpieczonego. Ubezpieczony złożył 24 lipca 2017 r. wniosek o ponowne przeliczenie emerytury na podstawie art. 110a. ustawy o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych a zaskarżoną decyzją z 5 września 2017 r. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił mu przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na tej podstawie, gdyż nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie przekroczył 250%.</p> <p>Sąd wskazuje, iż ustawą z dnia 5 marca 2015 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 552) wprowadzono z dniem 1 maja 2015 r. zmiany w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodając m.in. art. 110a.</p> <p>Zgodnie z treścią art. 110a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%. Zgodnie z ust. 2 ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz.</p> <p>Należy podkreślić, że art. 110a znajduje zastosowanie do przeliczenia emerytur przyznanych na starych zasadach, tj. obliczonych w myśl art. 53 ustawy emerytalno-rentowej, gdzie bezpośredni wpływ na wysokość świadczenia ma kwota bazowa oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia.</p> <p>Bezspornie ubezpieczony pobiera emeryturę obliczoną na starych zasadach. Ponadto po uzyskaniu prawa do emerytury kontynuował zatrudnienie i wskazał podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne przypadającą w części po przyznaniu świadczenia, gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%. Ostatecznie bowiem, obliczony przez biegłego <span class="anon-block">Z. T.</span> w toku postępowania sądowego – w tym na podstawie dokumentacji osobowej ubezpieczonego – wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu zatrudnienia i przypadających w części po przyznaniu emerytury, tj. 1967-1975 i 1977-1987, przekroczył 250%.</p> <p>Sąd w całości podzielił wnioski biegłego <span class="anon-block">Z. T.</span>, albowiem sporządzona przez niego opinia jest precyzyjna, szczegółowo umotywowana, zaś biegły do odtworzenia wynagrodzenia ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> z lat 1966 – 1975 przyjął składniki wynagrodzenia wynikające z akt osobowych, akt emerytalnych ubezpieczonego oraz przepisów branżowych w górnictwie oraz dodatki zgodnie z zaleceniem Sądu. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony przez biegłego wyniósł 282,02%.</p> <p>Należy podkreślić, że nawet obliczony w opinii uzupełniającej przez biegłego w drugim wariancie – bez dodatków za pracę na zmiany i dodatku za pracę w niedzielę i święta – wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przekroczył 250%. Obliczony z lat 1968-1987, wyniósł 260,01%.</p> <p>Ostatecznie organ rentowy nie kwestionował opinii uzupełniającej biegłego.</p> <p>Art. 110a ustawy znajdzie zatem zastosowanie do ubezpieczonego, który spełnił wymagane w nim przesłanki.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd – na mocy 477^{<!-- -->14} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§ 2 k.p.c.</a> – zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury przy zastosowaniu art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, począwszy od 1 lipca 2017 r.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804).</p> <p>(-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek</p> </div>