I C 528/18
Sądy powszechne2019-11-26
Sygnatura
I C 528/18
Data orzeczenia
2019-11-26
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Marek Nadolny (PRESIDING_JUDGE)
Treść orzeczenia
<p>Sygn. I C 528/18</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 26 listopada 2019 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">S.</span> I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="186"/>
<col width="525"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>Sędzia Marek Nadolny</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>St. sekretarz sądowy Elżbieta Drozd</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2019 r. w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. Ł.</span>
</p>
<p>przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o zadośćuczynienie</p>
<p>1.
oddala powództwo;</p>
<p>2.
nie obciąża powoda kosztami procesu;</p>
<p>3.
zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz adwokata <span class="anon-block">K. K.</span> kwotę 3.600 zł. (trzy tysiące sześćset złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług (VAT) tytułem kosztów pomocy prawnej świadczonej na rzecz powoda z urzędu.</p>
<p>Na oryginale właściwy podpis</p>
<p>Sygn. akt I C 528/18</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powód <span class="anon-block">M. Ł.</span> domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego w <span class="anon-block">S.</span> kwoty 90.000 zł. tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu.</p>
<p>Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że w czasie jego pobytu u pozwanego doszło do naruszenia jego praw poprzez zastosowanie niewłaściwego oświetlenia w celi, braku właściwej wentylacji, niezapewnieniu intymności w pomieszczeniach łaźni, niezapewnieniu codziennych spacerów w okresie od 23 marca 2017 roku do dnia 20 grudnia 2017 roku kiedy był on zatrudniony. Zarzucił również bezpodstawne zwolnienie go z pracy, pogorszenie wzroku i stanu psychicznego (k.3-6).</p>
<p>Powód został w całości zwolniony od kosztów sądowych (k.12). Dla powoda ustanowiony został również pełnomocnik z urzędu w osobie adwokata (k.21)</p>
<p>Pozwany Skarb Państwa – Areszt Śledczy w <span class="anon-block">S.</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu.</p>
<p>Odnosząc się do poszczególnych żądań zawartych w pozwie zaprzeczył temu, by w czasie jego pobytu u pozwanego doszło do naruszenia praw pozwanego. Wskazał, że w celi stosowano wymagane przepisami oświetlenie, wentylację, pomieszczenia łaźni zapewniają intymność. Zarzucił, że powód pracując jako pomocnik magazyniera na 5/8 etatu – 6 godzin dziennie – miał możliwość codziennego korzystania ze spaceru przed lub po pracy, z czego nie korzystał. Podkreślił, że zwolnienie powoda z pracy wynikało z jego negatywnego wpływu na pozostałych skazanych. Powód został pouczony o prawie wniesienia skargi w związku z wycofaniem go z zatrudnienia – z czego nie skorzystał. Odnosząc się wreszcie do kwestii pogorszenie wzroku i stanu psychicznego podał, że powód nigdy nie zgłaszał jakichkolwiek dolegliwości w tym zakresie (k.29-32).</p>
<p>SĄD USTALIŁ, CO NASTĘPUJE</p>
<p>Powód <span class="anon-block">M. Ł.</span> przebywa w jednostce penitencjarnej – pozwany Skarb Państwa – Areszt Śledczy w <span class="anon-block">S.</span> – od dnia 13 października 2016 roku. Osadzony był w celach <span class="anon-block">mieszkalnych: numer (...)</span> w oddziale <span class="anon-block">(...)</span> w okresie od 13-10-2016 roku do 27-02-2017 roku; numer <span class="anon-block">(...)</span> w oddziale <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 27-02-2017 roku; numer <span class="anon-block">(...)</span> w oddziale <span class="anon-block">(...)</span> w okresie od 27-02-2017 roku do 06-04-2017 roku; numer <span class="anon-block">(...)</span> w oddziale <span class="anon-block">(...)</span> w okresie od 06-04-2017 roku do 03-09-2018 roku; numer <span class="anon-block">(...)</span> w oddziale <span class="anon-block">(...)</span> w okresie od 03-09-2017 roku do 24-10-2018.</p>
<p>Przesłony okienne zainstalowane na zewnętrznych ścianach budynku są konsekwencją wymogów wynikających z obowiązujących przepisów prawa – jest to ogólnie przyjęty wzór przesłon stosowanych w polskim więziennictwie. Konstrukcja ich zapewnia możliwe największe przenikanie światła, przy jednoczesnym uniemożliwieniu nawiązywania przez osoby tymczasowo aresztowane i pozbawione wolności nielegalnych kontaktów z osobami nieuprawnionymi.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Okoliczności bezsporne.</em>
</p>
<p>W celach mieszkalny pozwanego zachowane są prawidłowe wartości oświetlenia. Cele są wyposażone zgodnie z wymogami wynikającymi z obowiązujących przepisów.</p>
<p>
<em>
<!-- -->DOWÓD: wyniki pomiarów (k.34), protokół pomiarów (k.35-42), zeznanie świadka <span class="anon-block">M. M.</span> (protokół rozprawy z dnia 26-03-2019 roku 00:05:24-00:35:57; k.129v-131).</em>
</p>
<p>Cele mieszkalne Aresztu Śledczego w <span class="anon-block">S.</span> posiadają wentylację grawitacyjną – kratki wentylacyjne w górnej części zabudowy i otwory wentylacyjne wycięte w dolnej części drzwi wejściowych. Sprawność wentylacji jest badana przez uprawniony podmiot.</p>
<p>
<em>
<!-- -->DOWÓD: protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych (k.43-45), zeznanie świadka <span class="anon-block">M. M.</span> (protokół rozprawy z dnia 26-03-2019 roku 00:05:24-00:35:57; k.129v-131).</em>
</p>
<p>Ponadto pomieszczenia mogą być wietrzone przez znajdujące się w nich okna. Odbiór odpadów komunalnych z cel mieszkalnych ma miejsce od poniedziałku do soboty w godzinach porannych. W przypadku nagromadzenia nadmiernej ilości odpadów, możliwe jest zgłoszenie funkcjonariuszom pełniącym służbę na stanowiskach oddziałowych, potrzebę odbioru odpadów.</p>
<p>
<em>
<!-- -->DOWÓD: zeznanie świadka <span class="anon-block">M. M.</span> (protokół rozprawy z dnia 26-03-2019 roku 00:05:24-00:35:57; k.129v-131) </em>
</p>
<p>Łaźnia Aresztu Śledczego w <span class="anon-block">S.</span> wyposażona jest w dziewięć stanowisk kąpielowych. Każde z nich oddzielone jest od sąsiedniej przegrodą łaźniową – ścianką o wysokości 130 cm i szerokości 70 cm. Ścianki te zostały zamontowane podczas remontu, jaki miał miejsce w roku 2016. Nie ma możliwości regulacji temperatury wody przez kąpiących się. Reguluje ją pracownik pozwanego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->DOWÓD: kserokopia planów pomieszczeń (k.113-114), zeznanie świadka <span class="anon-block">M. M.</span> (protokół rozprawy z dnia 26-03-2019 roku 00:05:24-00:35:57; k.129v-131), zeznanie powoda (protokół rozprawy z dnia 02-07-2019 roku 00:15:30-00:27:29; k.194v-195 oraz protokół rozprawy z dnia 12-11-2019 roku 00:02:02-00:09:51; k.240-240v), plan (k.208), protokół oględzin (k.227-228). </em>
</p>
<p>W pomieszczeniu łaźni zamontowana była w okresie od 21 października 2009 roku do 28 kwietnia 2018 roku kamera monitoringu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->DOWÓD: zeznanie powoda (protokół rozprawy z dnia 02-07-2019 roku 00:15:30-00:27:29; k.194v-195 oraz protokół rozprawy z dnia 12-11-2019 roku 00:02:02-00:09:51; k.240-240v).</em>
</p>
<p>Kamera była wyposażona w system zasłaniający sfery intymne osadzonych przebywających w łaźni. Pozwalała obserwować jedno stanowisko. Było to związane z przebywaniem w jednostce pozwanego osadzonych stwarzających poważane zagrożenie społeczne lub poważane zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu karnego. Kamer została zdemontowana, gdyż u pozwanego zaprzestano osadzania więźniów w/w kategorii i w konsekwencji monitoring przestał być wymagany. Dobór sprzętu i zasady jego użytkowania były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Okoliczności bezsporne. </em>
</p>
<p>W okresie od 23 marca 2017 roku do 20 grudnia 2017 roku powód był skierowany do nieodpłatnej pracy na terenie pozwanej jednostki w charakterze pomocy magazyniera w magazynie mundurowym. Powód na powyższe wyraził zgodę. W dniu 15 marca 2017 roku powód został poddany badaniom lekarskim. Nie stwierdzono wówczas przeciwwskazań do pracy na w/w stanowisku. Powód od tego orzeczenia się nie odwoływał. Świadczył pracę od poniedziałku do piątku w wymiarze 5/8 etatu tj. 6 godzin dziennie, potwierdzając ten fakt każdorazowo swoim podpisem.</p>
<p>
<em>
<!-- -->DOWÓD: rejestr zatrudnienia (k.46), oświadczenie (k.47), orzeczenie lekarskie (k.48), karta pracy (k.49-58), zeznanie powoda (protokół rozprawy z dnia 02-07-2019 roku 00:15:30-00:27:29; k.194v-195). </em>
</p>
<p>U pozwanego spacer odbywa się w godzinach od 7:45 do 17:00, zgodnie z ustalonym grafikiem.</p>
<p>
<em>
<!-- -->DOWÓD: porządek wewnętrzny AŚ w <span class="anon-block">S.</span> (k.59-63, 64-68), zeznanie świadka <span class="anon-block">M. M.</span> (protokół rozprawy z dnia 26-03-2019 roku 00:05:24-00:35:57; k.129v-131).</em>
</p>
<p>Powód miał możliwość korzystania z przysługującego mu spaceru przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu – jest on prawem a nie obowiązkiem osadzonego. Powód nie korzystał z tej możliwości.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Okoliczności bezsporne.</em>
</p>
<p>W dniu 19 grudnia 2017 roku przełożony – bezpośrednio nadzorujący pracę powoda sporządził wniosek o wycofanie powoda z zatrudnienia, z uwagi na jego negatywny wpływ na pozostałych skazanych świadczących pracę w magazynie mundurowym. Powód został o decyzji Dyrektor Aresztu poinformowany, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Został też pouczony o prawie złożenia skargi na powyższe rozstrzygnięcie, z czego nie skorzystał.</p>
<p>
<em>
<!-- -->DOWÓD: wniosek o wycofanie skazanego z zatrudnienia (k.69), powiadomienie o wycofaniu z zatrudnienia (k.70), opinia psychologiczna (k.71), zeznanie powoda (protokół rozprawy z dnia 02-07-2019 roku 00:15:30-00:27:29; k.194v-195).</em>
</p>
<p>Powód nie zgłaszał lekarzowi Ambulatorium i <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> pozwanego potrzeby konsultacji okulistycznej lub psychiatrycznej, skarg co do wykonywania wobec niego kary pozbawienia wolności.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Okoliczności bezsporne. </em>
</p>
<p>SĄD ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE</p>
<p>Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Powyższe okoliczności były między stronami w części bezsporne, dodatkowo dowodzone były dokumentami, które w ocenie Sądu tworzyły spójną i logiczną całość, wzajemnie się uzupełniając, nie zawierały informacji sprzecznych bądź wzajemnie się wykluczających. W ocenie Sądu brak było podstaw, które uzasadniałyby odmowę przyznania tymże dowodom – we wskazanym wyżej zakresie – waloru wiarygodności. Odnośnie tych dowodów nie były składane żadne zastrzeżenia, Sąd nie dostrzegł także z urzędu żadnych okoliczności, które dowody te mogłyby podważać skutkiem czego uznał je za wiarygodne i wyczerpujące. Informacje podane przez pozwanego nie zostały przez stronę powodową kwestionowane.</p>
<p>Sąd ustalił, iż u pozwanego nie występowały żadne z zarzucanych przez powoda uchybień – czy to oświetlenia, wentylacji, odbioru odpadów, odbywania spacerów, czy też pod kątem higieniczno-sanitarnym, lub w kwestii zapewnienia właściwej opieki zdrowotnej. Nie naruszono żadnych dóbr osobistych powoda w zakresie przekraczającym fakt odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Nie występowały też - nawet czasowe – „przeludnienia” w celach.</p>
<p>Powód jako osadzony miał zapewnione wszelkie prawa, w tym możliwość odbywania spacerów, dostępu do lekarza zachowany był pełen zakres uprawnień powoda. Powód miał w celi dostęp do wydzielonego węzła sanitarnego wyposażonego w ciepłą i zimną wodę, zaś cele wyposażone i umeblowanie były zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pomieszczenia, w których przebywał powód nie uchybiały metrażowi, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 110)">art. 110 k.k.w.</a> Powód wykonywał za swoją zgodą pracę. Okoliczności związanych z jej wykonywaniem nie kwestionował.</p>
<p>Powód domagał się zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w związku z panującymi w Areszcie Śledczym w <span class="anon-block">S.</span> warunkami bytowymi. Podstawę odpowiedzialności strony pozwanej w tym zakresie stanowią przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23)">art. 23 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">24 k.c.</a>
</p>
<p>Wskazać należy, iż dla przyjęcia odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 k.c.</a> konieczne jest łączne zaistnienie 3 przesłanek: bezprawność działania sprawcy, istnienia dobra osobistego podlegającego ochronie i jego naruszenie lub zagrożenie, przy czym pierwsza przesłanka jest objęta domniemaniem prawnym, co oznacza, że powód nie musi jej wykazywać. Pozostałe przesłanki muszą być, zgodnie z ogólną zasadą dowodową wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>, wykazane przez powoda. Dopiero w przypadku skutecznego wykazania naruszenia dobra osobistego pozwany mógłby zwolnić się z odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż jego działanie (zaniechanie) nie miało charakteru bezprawnego – tj. było zgodne z wiążącym go prawem (domniemanie bezprawności działania).</p>
<p>W ocenie Sądu z treści uzasadnienia pozwu można wnioskować, iż w ocenie powoda naruszone zostały jego dobra osobiste w postaci o godności osobistej i zdrowia.</p>
<p>Roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oparte jest na bezprawności tego naruszenia. Przy czym powód winien udowodnić w niniejszym procesie fakt naruszenia przez pozwanego konkretnego dobra osobistego, doznania krzywdy wskutek naruszenia tego dobra (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">232 k.p.c.</a>). Pozwanego natomiast obciążał dowód, że naruszenie dobra osobistego nie było bezprawne – tj. że było zgodne z wiążącym go prawem.</p>
<p>Powód nie sprostał obowiązkowi udowodnienia swych twierdzeń o złych warunkach bytowych w czasie odbywania kary pozbawienia wolności - naruszenia jego praw poprzez zastosowanie niewłaściwego oświetlenia w celi, braku właściwej wentylacji, niezapewnieniu intymności w pomieszczeniach łaźni, niezapewnieniu codziennych spacerów w okresie od 23 marca 2017 roku do dnia 20 grudnia 2017 roku kiedy był on zatrudniony, bezpodstawnego zwolnienia go z pracy, pogorszenia wzroku i stanu psychicznego.</p>
<p>Powód poza własnymi twierdzeniami przedstawionymi w pozwie w sposób wysoce ogólnikowy, zeznaniom świadka, którego wiedza na temat zarzutów powoda zgłoszonych w toku postępowania była bardzo ogólna, nieprecyzyjna, a zeznania w części sprowadzały się do przypuszczeń i własnych ocen, oględzin, nie przedstawił konkretnego dowodu, który potwierdzałby jego zarzuty oraz wskazywałby na powstałe u niego skutki osadzenia go w niegodziwych, niewłaściwych warunkach.</p>
<p>Zeznania świadka <span class="anon-block">K. S.</span> (protokół rozprawy z dnia 26-03-2019 roku 00:40:47-00:52:06; k.131-131v) były w ocenie Sądu ogólne, nie zawierały konkretnych precyzyjnych informacji, a w części własne oceny świadka, nie znajdowały oparcia w dokumentach, pozostałym materiale dowodowym, będąc – np. w części dotyczących warunków bytowych panujących w celi - sprzecznymi z zeznaniami świadka <span class="anon-block">M. M.</span>, czy też złożonymi przez stronę pozwaną dowodami w postaci dokumentów. W konsekwencji nie mogły stanowić podstawy ustaleń okoliczności wskazanych przez powoda i uznane zostały przez Sąd za niewiarygodne.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 k.p.c.</a> jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron. Dowód z przesłuchania stron jest w zasadzie tzw. dowodem „posiłkowym”, czyli przeprowadzanym tylko wtedy, gdy za pomocą innych środków dowodowych nie można uzyskać wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>Niewątpliwie w okolicznościach przedmiotowej sprawy zeznania powoda mogły stanowić istotne uzupełnienie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Mogły przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności przez powoda podawanych. Sąd z dużą ostrożnością oceniał zeznania powoda. Strony są wprawdzie osobami najlepiej zorientowanymi w rzeczywistym stanie faktycznym sprawy, jednakże bezpośrednie zainteresowanie wynikiem postępowania sądowego wpływa równocześnie na ujawnianie przez strony wiadomości, może spowodować świadome lub nieświadome ich zniekształcenie, a nawet zatajenie.</p>
<p>Wypowiedź dowodową stron - powoda, Sąd potraktował jako uzupełnienie zebranego materiału dowodowego. Powód – na co wskazano wyżej - był niewątpliwie bezpośrednio zainteresowany wynikiem postępowania. Dlatego Sąd uznał te zeznania za wiarygodne w zakresie w jakim udało się te zeznania powiązać chociażby pośrednio w logiczną całość z innymi dowodami, potwierdzić, uzupełnić i zweryfikować. W niniejszej sprawie zeznania powoda znajdowały tylko częściowe oparcie w zeznaniach świadka <span class="anon-block">M. M.</span>, dowodach z dokumentów, stanowiąc ich uzupełnienie.</p>
<p>Powód nie zareagował też na stanowisko pozwanego zawarte w odpowiedzi na pozew. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe w oparciu o dowody przedłożone przez strony na okoliczność twierdzeń o warunkach odbywania kary u pozwanego, nie potwierdziły zarzutów sformułowanych przez powoda w pozwie.</p>
<p>Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w celi stosowano wymagane przepisami oświetlenie, wentylację, a w pomieszczenia łaźni zapewniają intymność. Powód pracując jako pomocnik magazyniera na 5/8 etatu – 6 godzin dziennie – miał możliwość codziennego korzystania ze spaceru przed lub po pracy, z czego – z niewyjaśnionych powodów - nie korzystał. Natomiast zwolnienie powoda z pracy wynikało z jego negatywnego wpływu na pozostałych skazanych. Powód został pouczony o prawie wniesienia skargi w związku z wycofaniem go z zatrudnienia – z czego nie skorzystał. Odnosząc się wreszcie do kwestii pogorszenie wzroku i stanu psychicznego - powód nigdy nie zgłaszał jakichkolwiek dolegliwości w tym zakresie, nie udowodnił, że jego stan zdrowia w tym zakresie uległ pogorszeniu. Jak wynika to z zebranego w sprawie materiału dowodowego, łaźnia Aresztu Śledczego w <span class="anon-block">S.</span> wyposażona jest w dziewięć stanowisk kąpielowych. Każde z nich oddzielone jest od sąsiedniej przegrodą łaźniową – ścianką o wysokości 130 cm i szerokości 70 cm - zostały on zamontowane podczas remontu, jaki miał miejsce w roku 2016. Prawdą jest, że w pomieszczeniu łaźni zamontowana była w okresie od 21 października 2009 roku do 28 kwietnia 2018 roku kamera monitoringu. Była ona jednak wyposażona w system zasłaniający sfery intymne osadzonych przebywających w łaźni. Pozwalała obserwować jedno stanowisko. Konieczność jej zamontowania była związana z przebywaniem w jednostce pozwanego osadzonych stwarzających poważane zagrożenie społeczne lub poważane zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu karnego. Kamera została zdemontowana, gdy u pozwanego zaprzestano osadzania więźniów w/w kategorii i w konsekwencji monitoring przestał być wymagany. Dobór sprzętu i zasady jego użytkowania były również zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.</p>
<p>Oczywistym jest, że osoba odbywająca karę pozbawienia wolności winna mieć zapewnione takie warunki bytowe i sanitarne, w których godność człowieka i prawo do intymności nie zostaną w sposób istotny naruszone. Nie można jednak pomijać, iż w określonych uzasadnionych sytuacjach przepisy prawa przewidują możliwość ograniczenia dóbr osobistych. Takim właśnie przypadkiem jest okres odbywania kary pozbawienia wolności, co wynika z samej jej istoty. Powód musi więc znosić pewne ograniczenia i dolegliwości związane z samym uwięzieniem, a wynikające z zadań ochronnych i z celu zastosowanej wobec niego kary. Na te dolegliwości i ograniczenia składają się właśnie takie czynniki jak: powierzchnia przypadająca na jedną osobę, warunki spania, jedzenia, infrastruktura sanitarna – w tym wspólne pomieszczenia łaźni. Fakt, że w placówce penitencjarnej przebywa wiele osób o różnych charakterach, różnie się zachowujących. W konsekwencji środki stosowane w jednostce penitencjarnej muszą być tego typu, by pozwalały na zachowanie bezpieczeństwa w całej jednostce. W świetle zasad doświadczenia życiowego, powszechnej wiedzy, nie ma możliwości zindywidualizowania warunków wobec każdego z osadzonych.</p>
<p>Stan faktyczny niniejszej sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, że istotnie warunki panujące w pozwanej jednostce penitencjarnej prowadziły do większego ograniczenia jego praw, niż to wynika z zadań ochronnych i celu kary pozbawienia wolności.</p>
<p>Zasady odbywania kary pozbawienia wolności reguluje przede wszystkim <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ()">ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku kodeks karny wykonawczy</a> (Dz.U. Nr 90 poz. 557). Wynika z niego, że cele muszą być wyposażone w odpowiedni sprzęt zapewniający warunki higieny, dostateczny dopływ świeżego powietrza, oświetlenie.</p>
<p>Z przedłożonych przez pozwanego dokumentów, zeznań świadka zawnioskowanego przez pozwanego wynika, że w okresie osadzenia Areszcie Śledczym w <span class="anon-block">S.</span> powód przebywał w celach spełniających wymogi wskazane w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ()">kkw</a> i aktach wykonawczych.</p>
<p>Warunki bytowe osób osadzonych w zakładach karnych, w tym normy wyposażenia w sprzęt kwaterunkowy cel mieszkalnych, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 roku (Dz.U 2014 Nr 200).</p>
<p>Jak to już wyżej wskazano powód nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających jego zastrzeżenia, że warunki bytowe w celach w których był osadzany wykraczały poza dolegliwości związane z istotą odbywania kary pozbawienia wolności. Samo osadzenie w niekomfortowych – zdaniem powoda - warunkach nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenie zadośćuczynienia.</p>
<p>Warunki odbywania kary pozbawienia wolności stworzone w jednostce penitencjarnej mogły być - w ocenie samego powoda - niekomfortowe. Powód powinien jednakże pamiętać o tym, że osadzony zawsze musi się liczyć z ograniczeniem przestrzeni życiowej, prywatności, intymności oraz niższym niż na wolności standardem życia. Stanowią one bowiem istotę kary pozbawienia wolności. W tym też zakresie godność i wolność osoby osadzonej musi czasami doznać ograniczeń. W ocenie Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy nie wskazuje na to, by ograniczenia i niedogodności związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności, które spotkały powoda były szczególnie dotkliwe. Niewątpliwie bowiem powód przebywając w pozwanej placówce miał dostęp do mediów, zajęć kulturalnych i oświatowych.</p>
<p>Podkreślenia wymaga, iż samo osadzenie w niekomfortowych warunkach nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądanie zasądzenie zadośćuczynienia. Warunki, w których przebywał powód nie mogą być bowiem ocenione jako niegodziwe, gdyż osoba osadzona musi się liczyć z ograniczeniami i dolegliwościami. Możliwość domagania się zadośćuczynienia istnieje natomiast wówczas, gdy umieszczenie w celi zostało połączone z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardów jak zapewnienie każdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania albo oddzielenia węzła sanitarnego od ogólnej przestrzeni celi. W ocenie Sadu powód nie udowodnił, iż był traktowany w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w sposób niehumanitarny.</p>
<p>Powód nie udowodnił, iż trudności, które znosił przewyższały poziom nieuniknionego cierpienia, właściwy dla uwięzienia i przekroczyły dopuszczalny próg dotkliwości.</p>
<p>Osoba pozbawiona wolności przez sam fakt uwięzienia nie traci podstawowych praw gwarantowanych przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucję</a> i akty prawa międzynarodowego. Poszanowanie i ochrona jej godności jest obowiązkiem władzy publicznej, wypełniającej zadania represyjne państwa. Realizacja pozbawienia wolności wiąże się z ustaleniem poziomu, na którym warunki uwięzienia są „odpowiednie” i nie naruszają przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka.</p>
<p>Wyjściowe założenie dla określenia wymaganego poziomu jest takie, by traktowanie człowieka pozbawionego wolności nie było poniżające i niehumanitarne, a ograniczenia i dolegliwości, które musi on znosić, nie przekraczały koniecznego rozmiaru wynikającego z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka oraz nie przewyższały ciężaru nieuniknionego cierpienia, nieodłącznie związanego z samym faktem uwięzienia. Na konkretne warunki uwięzienia składają się różne parametry, którymi m.in. jest powierzchnia pomieszczenia przypadająca na jedną osobę, dostęp światła i powietrza, infrastruktura sanitarna, warunki snu i jedzenia lub możliwość przebywania poza celą. W niektórych wypadkach ocena odpowiednich warunków wymaga uwzględnienia indywidualnych cech osadzonego, takich jak wiek lub stan zdrowia. Istotnym elementem oceny jest również czas trwania nieodpowiedniego traktowania.</p>
<p>Zamknięcie i ograniczenie przestrzeni jest konieczną i nieodłączną konsekwencją zgodnego z prawem uwięzienia człowieka, jednak jego rozmiar nie powinien przekraczać „poziomu nieuniknionego cierpienia”.</p>
<p>Wskazać należy , iż to na powodzie na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> spoczywał ciężar wykazania swych twierdzeń i przekonania Sąd o ich słuszności, a któremu to powód nie sprostał. Z samej bowiem zasady kontradyktoryjności procesu wynika, iż to strony obarczone zostały odpowiedzialnością za wynik procesu. Przy rozpoznawaniu sprawy rzeczą Sądu nie jest zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Rola sądu nie polega bowiem na wykonywaniu przezeń obowiązków procesowych ciążących na stronach. Strona prowadzi więc proces na własne ryzyko dowodowe. Z kolei działanie z urzędu i przeprowadzenie dowodu nie wskazanego przez stronę jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych i musi wypływać z opartego na zobiektywizowanej ocenie przekonania o konieczności jego przeprowadzenia, np. w wypadku ujawnionej przez stronę bezradności czy w razie istnienia trudnych do przezwyciężenia przez strony przeszkód, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający dla rozstrzygnięcia.</p>
<p>W konsekwencji stwierdzić należy, że powód nie wykazał okoliczności by doszło do naruszenia jego godności i zdrowia, a w konsekwencji zasadności skutecznego domagania się ochrony w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> i żądania z tego tytułu zadośćuczynienia, w konsekwencji czego Sąd oddalił jego powództwo orzekając jak w punkcie 1 wyroku.</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> nakazuje Sądowi rozstrzygać o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.</p>
<p>Treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> reguluje kwestię kosztów procesu. Wynikają z tego przepisu zasady: odpowiedzialności za wynik procesu oraz kosztów celowych. Strona przegrywająca jest bowiem obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W niniejszej sprawie powództwo zostało oddalone w całości, co uzasadniałoby zasądzenie na rzecz pozwanych wszystkich poniesionych przez nich kosztów procesu.</p>
<p>Sąd miał jednak na uwadze treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, który stanowi, że wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p>
<p>Przepis ów statuuje zasadę słuszności, jaką kieruje się sąd stosując omawiany przepis. Jest ona wyjątkiem od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy. Chroni on w wypadkach „szczególnie uzasadnionych” stronę przegrywającą w ten sposób, że sąd uwzględniając całokształt okoliczności sprawy może nie obciążyć jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej w ogóle albo też obowiązek ten ograniczyć do części należnych kosztów.</p>
<p>Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego, sytuacji życiowej strony. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Powód w niniejszej sprawie znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej - został zwolniony od kosztów sądowych w całości z uwagi na trudną sytuację materialną, nie uzyskuje dochodów. Odbywał karę pozbawienia wolności.</p>
<p>W rozpoznawanym przypadku obciążenie strony przegrywającej w tym powoda całymi kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">Artykuł 102 k.p.c.</a> znajduje zastosowanie w wypadkach, które nie zostały ustawowo zdefiniowane. Do okoliczności tych zalicza się m.in. sytuację majątkową i osobistą strony, powodującą, że obciążenie jej kosztami może pozostawać w kolizji z zasadami współżycia społecznego.</p>
<p>W niniejszej sprawie powód nie utrudniał też prowadzenia procesu, nie podejmował czynności, które mogłyby go przedłużyć. W konsekwencji Sądu uznał, że zasługuje on na potraktowanie jej w uprzywilejowany sposób, na zwolnienie go od zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> jak w punkcie 2 wyroku.</p>
<p>Dla powoda ustanowiony został pełnomocnik z urzędu w osobie adwokata, który wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesu oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.</p>
<p>Stosownie do §8 punkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 50 000 zł. do 200 000 zł. - 3600 zł. Jednocześnie § 4 ustęp 3 w/w rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.</p>
<p>W konsekwencji – na podstawie powołanych wyżej przepisów - zasądził od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz adwokat <span class="anon-block">K. K.</span> kwotę 3.600 zł. powiększoną o należny podatek VAT, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej na rzecz powoda z urzędu - orzekając jak w punkcie 3 wyroku.</p>
<p>Na oryginale właściwy podpis</p>
</div>