IV Ca 815/19

<p>Sygn. akt IV Ca 815/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 27 listopada 2019 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia Renata Wanecka (spr.)</p> <p>Sędzia Małgorzata Michalska</p> <p>Sędzia Katarzyna Mirek - Kwaśnicka</p> <p>Protokolant: Katarzyna Lewandowska</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie 27 listopada 2019r. w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. K.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. C.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Płocku z 12 kwietnia 2019 r.</p> <p>sygn. akt I C 2615/16</p> <p>1.  oddala apelację;</p> <p>2.  zasądza od <span class="anon-block">A. C.</span> na rzecz <span class="anon-block">E. K.</span> kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za II instancję.</p> <p>Sygn. akt IV Ca 815/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>20 września 2016 r. <span class="anon-block">E. K.</span> wniosła przeciwko <span class="anon-block">A. C.</span> o zapłatę 9.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiącej własność powódki za okres od 17 marca 2016 r. do 17 września 2016 r.</p> <p>W uzasadnieniu żądania pozwu powódka wskazała, iż postanowieniem z 24 czerwca 2015 r. (prawomocnym z dniem 17 marca 2016 r.) Sąd Rejonowy w Płocku w sprawie I Co 1138/14 przysądził własność nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span> o powierzchni 3672 m^{<!-- -->2}, położoną w <span class="anon-block">R.</span>, objętą <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span> na rzecz <span class="anon-block">E. K.</span>. Na skutek działań pozwanej, która bezprawnie zajmuje przedmiotową nieruchomość, powódka pozbawiona została możliwości wykonywania swych praw jako właściciel. Pismem z 25 lipca 2016 r. powódka wezwała pozwaną do wydania nieruchomości oraz zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z niej. Oszacowała wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na 1.500 zł miesięcznie.</p> <p>W piśmie z 7 sierpnia 2018 r. powódka rozszerzyła powództwo o dalszą kwotę 11.952 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwanej w/ w pisma.</p> <p>W odpowiedzi na pozew <span class="anon-block">A. C.</span> wniosła o oddalenie powództwa w całości, wskazując, iż nie mieszka na nieruchomości bezumownie, lecz w oparciu o umowę zawartą z poprzednimi właścicielami, tj. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i <span class="anon-block">K. K. (2)</span>. Ponadto pozwana mieszka wspólnie z <span class="anon-block">J. K.</span> oraz ich dziećmi – <span class="anon-block">M. K. (1)</span> oraz <span class="anon-block">K. K. (3)</span>. Pozwana zakwestionowała również wysokość dochodzonego.</p> <p>Wyrokiem z 12 kwietnia 2019r. Sąd Rejonowy w Płocku zasądził od <span class="anon-block">A. C.</span> na rzecz <span class="anon-block">E. K.</span> 20.952 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 9.000 zł od dnia 20 września 2016r. i od kwoty 11.952 zł do dnia zapłaty oraz 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił:</p> <p>W dniu 24 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w Płocku wydał w sprawie I Co 1138/14 postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> o powierzchni 3672 m^{<!-- -->2}, położoną w <span class="anon-block">R.</span>, objętą <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span> na rzecz <span class="anon-block">E. K.</span> za cenę 141.333,33 zł. Wskazane postanowienie uprawomocniło się 17 marca 2016r.</p> <p>W okresie od 17 marca 206 r. do 9 marca 2018 r. <span class="anon-block">A. C.</span> zajmowała bezumownie opisaną powyżej nieruchomość, nie uiszczając na rzecz właścicielki <span class="anon-block">E. K.</span> żadnych opłat.</p> <p>Dokonując oceny prawnej, Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z 999 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 kpc</a>, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 791)">art. 791 kpc</a> stosuje się odpowiednio.</p> <p>Pozwana powołała się na prawo do korzystania z lokalu znajdującego się na nieruchomości, na podstawie tzw. umowy użyczenia zawartej pomiędzy nią i <span class="anon-block">J. K.</span>, a jego rodzicami <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">K.</span> małżonkami <span class="anon-block">K.</span>. W ocenie Sądu Rejonowego, stanowisko pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie we wskazanym przez nią zakresie, albowiem na rzecz powódki <span class="anon-block">E. K.</span> nastąpiło prawomocne przysądzenie własności z dniem 17 marca 2016 r. Natomiast zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1000;art. 1000 § 1;art. 1000 § 1 zd. 1)">art. 1000 § 1 zdanie pierwsze kpc</a>, z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążących na nieruchomości. Zawarta przez powodów umowa użyczenia nie została wymieniona w katalogu określonym w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1000;art. 1000 § 2;art. 1000 § 3)">art. 1000 § 2 i 3 kpc</a>, który przewiduje wyjątki od skutków określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1000;art. 1000 § 1)">art. 1000 § 1 kpc</a>. Dlatego – w ocenie Sądu I instancji - przedmiotowa umowa z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, wygasła. Dlatego powoływanie się na umowę użyczenia jest nieskuteczne.</p> <p>W związku z powyższym, powództwo oparte na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 225)">art. 224 -225 kc</a> Sąd Rejonowy uznał za zasadne. Zgodnie bowiem z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 224 § 2)">art. 224 § 2 kc</a> roszczenie o wynagrodzenie wynika z samego faktu władania rzeczą przez osobę, która nie ma do tego żadnego tytułu prawnego. Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przysługujące właścicielowi wobec posiadacza samoistnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 224 § 2;art. 225)">art. 224 § 2 i art. 225 kc</a>) lub wobec posiadacza zależnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 230)">art. 230 kc</a>) należy do tzw. roszczeń uzupełniających roszczenie właściciela o wydanie rzeczy, czyli innymi słowy, do roszczeń uzupełniających roszczenie windykacyjne. Jako roszczenie uzupełniające roszczenie windykacyjne pozostaje ono z nim w ścisłym związku. Związek ten wyraża się tym, że jest ono uwarunkowane ziszczeniem się przesłanek uzasadniających roszczenie windykacyjne. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art. 222 § 1 kc</a> roszczenie windykacyjne przysługuje właścicielowi przeciwko osobie, która bez podstawy prawnej włada faktycznie jego rzeczą.</p> <p> <span class="anon-block">A. C.</span> kwestionowała wysokość dochodzonego roszczenia z uwagi na wskazaną stawkę czynszu oraz faktycznie użytkowany lokal bez podłączonych mediów, jak również w budynku, który nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. Odnosząc się do kwestii stanu technicznego lokalu oraz całej nieruchomości, jak również brak pozwolenia na użytkowanie i podłączenia wszystkich mediów należy wskazać, iż okoliczności te w ocenie Sądu Rejonowego nie mogą przemawiać na korzyść pozwanej. Albowiem to fakt jej zamieszkiwania na nieruchomości uniemożliwiał podjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do uregulowania sytuacji związanej z wszelkimi wymogami technicznymi, które doprowadzić miały do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Dopiero po wyprowadzce pozwanej powódka mogła podjąć swobodne działania mające na celu doprowadzenie do budynku mediów i uzyskanie ostatecznego pozwolenia na budowę.</p> <p>Odnosząc się natomiast do wysokości stawki czynszowej ustalonej przez powódkę na kwotę 1 500 zł miesięcznie, a kwestionowanej przez pozwaną <span class="anon-block">A. C.</span>, Sąd posiłkował się w tym przedmiocie opinią biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości <span class="anon-block">M. K. (2)</span>. Biegły ustalił wskazaną wartość przy zastosowaniu podejścia porównawczego. Biegły ustalił wysokość tego czynszu na kwotę 873 zł miesięcznie. Tym samym szacunkowa wartość czynszu, jaki powódka mogłaby osiągnąć gdyby nieruchomość położona w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> nie była wykorzystywaną przez pozwaną w okresie objętymi pozwem, tj. od 17 marca 2016 r. do 17 września 2016 r. wynosi 5 238 zł. W okresie po 17 września 2016 r. do 8 sierpnia 2018 r. wartość miesięcznego czynszu również wynosiła 873 zł.</p> <p>W ocenie Sądu, opinia biegłego sądowego stanowi wartościowy materiał dowodowy ponieważ jest ona spójna, szczegółowa i sporządzana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Istotnym jest również, że pozwana <span class="anon-block">A. C.</span> ograniczyła się do kwestionowania wysokości stawki czynszu, nie podając jednocześnie żadnej wartości. Dlatego też Sąd oddalił wniosek dowodowy strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, jako zmierzający do przedłużenia niniejszego postępowania. Biegły sądowy w swojej opinii uwzględnił fakt, iż budynek jest niewykończony, jak również nie został odebrany. Biegły wskazał, że budynek nie posiada samodzielnych przyłączy, zaś woda i prąd są doprowadzane z budynku sąsiedniego. Ściany z pustaka, nieotynkowane. Poddasze budynku jest niewykończone, w stanie surowym zamkniętym, bez instalacji. Na użytkowanym parterze znajdują się dwa pokoje, kuchnia, łazienka, przedpokój i wiatrołap. Na parterze jest również rozprowadzona instalacja elektryczna, wodno – kanalizacyjna, centralnego ogrzewania – zasilana z pieca c.o. jednofunkcyjnego na węgiel.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 20.952 zł tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od 17 marca 2016 r. do 18 marca 2018 r.</p> <p>O odsetkach od przyznanej na rzecz powoda kwoty z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z należącego do niego lokalu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 kc.</a> </p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>.</p> <p>Apelację od wyroku wniosła pozwana, zaskarżając go w całości i zarzuciła naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a polegające na oparciu rozstrzygnięcia co do ustalenia wysokości wynagrodzenia, jakie mogłaby osiągać powódka gdyby mogła korzystać ze swojej nieruchomości na opinii biegłego, która została sporządzona z naruszeniem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042072109" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego - Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ()">rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego z 21 września 2004r.</a> przede wszystkim z uwagi na zastosowanie podejścia porównawczego metodą korygowania ceny średniej, pomimo braku odpowiednich danych do skorzystania z tego podejścia.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od powódki na rzecz pozwanej wg norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest niezasadna.</p> <p>Sąd II instancji akceptuje ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, przyjmując je za własne, stwierdzając jednocześnie, iż nie doszło do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>.</p> <p>Zgodnie z tym przepisem, Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sprawdzianem tego, czy Sąd należycie wykonał obowiązek wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego jest uzasadnienie orzeczenia, w którym zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 kpc</a> winien się on m.in. wypowiedzieć, co do faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.</p> <p>Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo -skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Aby zatem zarzut odnoszący się do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów mógł zostać uwzględniony, nie wystarczy przedstawić alternatywny stan faktyczny; należy podważyć prawidłowość dokonanej przez sąd oceny dowodów, wykazując, że jest ona wadliwa lub błędna.</p> <p>Apelacja pozwanej opiera się na podważaniu wniosków opinii biegłej z zakresu szacowania nieruchomości <span class="anon-block">M. K. (2)</span>. Wbrew przekonaniu <span class="anon-block">A. C.</span>, biegła wzięła pod uwagę stan techniczny domu, jak również to, że formalnie nie został on odebrany i nie posiada przyłączy; woda i prąd doprowadzone są z budynku sąsiedniego. Sąd Okręgowy nie podziela też stanowiska apelującej, że w sprawie nie można było zastosować podejścia porównawczego. Przy metodzie korygowania ceny średniej do porównań przyjmuje się co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości były podobne. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określa się w drodze korekty średniej ceny nieruchomości podobnych współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnice w poszczególnych cechach tych nieruchomości. W analogiczny sposób biegła przeprowadziła wycenę czynszu najmu za nieruchomość zajmowaną przez pozwaną.</p> <p>Z uwagi na brak dostępu do umów najmu, biegła oparła się na ofertach najmu lokali na terenie wiejskim, a następnie dokonała korekty, biorąc pod uwagę lokalizację (25%), stan techniczny budynku (20%), powierzchnię gruntu i zagospodarowanie (15%), powierzchnię budynku (15%) oraz standard wykończenia budynku (25%). Minimalna stawka czynszu najmu przyjętych do porównania powierzchni wyniosła 12,50 zł/m^{<!-- -->2}, zaś stawka maksymalna wyniosła 25 zł/m^{<!-- -->2}. W wyniku przeprowadzonej korekty, biegła oszacowała, że wysokość czynszu dla powierzchni znajdującej się na parterze budynku wynosi 873 zł za miesiąc (13,79 zł/m^{<!-- -->2} x 63,34 m^{<!-- -->2}).</p> <p>Wysokość czynszu oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego ma zawsze charakter hipotetyczny, co oznacza, że w praktyce właściciel mógłby wynająć lokal (budynek) za wyższą lub niższą stawkę. W tym wypadku należy jednak dodatkowo zauważyć, że pozwana miała prawo korzystać nie tylko z parterowej części domu, ale również z poddasza (choć nie było ono wykończone) oraz działki gruntu. W tych okolicznościach teza, że czynsz w wysokości 873 zł miesięcznie jest wygórowany, nie została udowodniona, a argumenty apelującej nie podważyły toku rozumowania biegłej <span class="anon-block">M. K. (2)</span>. Wywody opinii są jasne, logiczne i przekonujące.</p> <p>Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy oddalił apelację, stosując <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> <p>O kosztach procesu za II instancję Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>, przy czym wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powódki wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 10;art. 98 § 10 ust. 1;art. 98 § 10 ust. 1 pkt. 1)">§ 10 ust. 1 pkt. 1</a>) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 2;art. 98 § 2 pkt. 5)">§ 2 pkt. 5</a>) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">M. M.</span> <span class="anon-block">R. K.</span> <span class="anon-block">M.</span> – <span class="anon-block">K.</span> </em> </p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p> <em> <!-- -->odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> <p> <em> <!-- -->3 grudnia 2019r.</em> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">R. W.</span> </em> </p> </div>