III OW 16/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Bełchatowskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Bełchatowskim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do usunięcia odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa Łódzkiego jako organ właściwy w sprawie UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 16 lutego 2022 r. Starosta Bełchatowski wniósł o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Bełchatowskim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 26a ust. 3 ustawy o odpadach oraz podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów z działki nr [...] przy ul. [...], w miejscowości R., gmina K. i gospodarowania nimi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Starosta Bełchatowski decyzją z dnia 2 sierpnia 2018 r. udzielił R. Spółce z o.o. zezwolenia na zbieranie odpadów. Na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 14 grudnia o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.), dodanego przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1592) marszałkowie województw stali się organami właściwymi do wydawania zezwoleń na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. W dniu 5 marca 2020 r. R. Spółka z o.o. przedłożył Marszałkowi Województwa Łódzkiego wniosek o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego przez Starostę Bełchatowskiego decyzją z dnia 2 sierpnia 2018 r. Marszałek Województwa Łódzkiego uznał swą właściwość w sprawie. Pismem z dnia 23 kwietnia 2021 r. Marszałek Województwa Łódzkiego poinformował Starostę Bełchatowskiego o pozostawieniu wniosku R. Spółki z o.o. bez rozpoznania w związku z nieuzupełnieniem braków w terminie i zwrócił się do Starosty "o podjęcie dalszych kroków prawnych w ww. sprawie". Pismem z dnia 31 maja 2021 r. Marszałek Województwa Łódzkiego wyjaśnił, że uznał swoją właściwość w sprawie jedynie warunkowo, albowiem w wyniku pozostawienia wniosku Spółki R. bez rozpoznania jego właściwość ustała. Zdaniem Starosty Bełchatowskiego właściwym w sprawie jest Marszałek Województwa Łódzkiego. Starosta wskazał, że na przedmiotowym terenie magazynowane są bardzo duże ilości odpadów niebezpiecznych, stwarza to realne i istotne zagrożenie dla zdrowia ludzi i możliwość zaistnienia nieodwracalnych szkód w środowisku. Okoliczności te zostały potwierdzone przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi. W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Łódzkiego wniósł o odrzucenie "skargi", gdyż przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OW 183/21 toczy się postępowanie o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego w tym samym przedmiocie. Na wypadek nie uwzględniania wniosku o odrzucenie Marszałek wniósł o połączenie powyższych wniosków do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w oparciu o art. 111 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się merytorycznie do sprawy Marszałek stwierdził, że nie jest organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, albowiem Spółka nie działała w oparciu o decyzję wydaną przez Marszałka Województwa Łódzkiego lecz na podstawie decyzji Starosty Bełchatowskiego. Marszałek wywodził, że zasadą jest, iż organem właściwym do wydawania zezwoleń w oparciu o art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach jest starosta. Ponadto organ ten wywodził, że po zmianie przepisów ustawy o odpadach marszałek stał się organem właściwym do wydawania zezwolenia na zbieranie odpadów, natomiast nie jest właściwym do wykonywania wszystkich czynności związanych z instalacjami, które zmagazynowały więcej niż 3000 ton odpadów. Marszalek jest właściwy rzeczowo w sprawach wniosków, w których wnioskodawca wskazał, że zamierza magazynować w okresie roku więcej niż 3000 ton odpadów. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2022 r. Starosta Bełchatowski wskazał, że sprawa o sygn. akt III OW 183/21 dotyczyła sprawy związanej z wydaniem decyzji w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów z dnia 2 sierpnia 2018 r. Obecny wniosek dotyczy zaś wskazania organu właściwego do prowadzenia postępowania w trybie art. 26a ustawy o odpadach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy jednak ocenić czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do odrzucenia wniosku w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Spór o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Łódzkiego a Starostą Bełchatowskim, który toczył się pod sygn. akt III OW 183/21 został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r. Organem właściwym w sprawie został wskazany Marszałek Województwa Łódzkiego. Przedmiot wniosku rozstrzygniętego w sprawie III OW 183/21 nie był jednak tożsamy z przedmiotem wniosku, którego dotyczy niniejsze postępowanie. W sprawie o sygn. akt III OW 183/21 Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał spór o właściwość w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy do wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego R. Sp. z o.o. decyzją Starosty Bełchatowskiego z dnia 2 sierpnia 2018 r. Przedmiotowe postępowanie dotyczy zaś wskazania organu właściwego do niezwłocznego usunięcia odpadów w oparciu o art. 26a ustawy o odpadach. W sprawach tych nie zachodzi tożsamość przedmiotowa wniosku, a co za tym idzie wniosek ten nie podlega odrzuceniu. Rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt III OW 183/21 nie pozostaje jednak bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu o właściwość. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r. stwierdził bowiem, że Marszałek Województwa Łódzkiego jest organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty Bełchatowskiego z dnia 2 sierpnia 2018 r. dotyczącej zezwolenia na zbieranie odpadów. Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach w przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. W myśl art. 26a ust. 2 ustawy o odpadach właściwym organem w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest: 1) w przypadku terenów zamkniętych oraz nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi - regionalny dyrektor ochrony środowiska; 2) w przypadku gdy obowiązek usunięcia odpadów powstał w związku z wydaniem decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzeniem nieważności, uchyleniem lub wygaśnięciem decyzji związanej z gospodarką odpadami - organ właściwy do wydania tej decyzji; 3) w pozostałych przypadkach - wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o zezwoleniu na zbieranie odpadów jest Marszałek Województwa Łódzkiego. Organ ten zgodnie więc z art. 26a ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach jest więc organem właściwym do podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowania nimi. Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.