II SA/Ol 656/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. D. i M. D.1 na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 lipca 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 48/21 I. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta E. grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych); II. odmawia przyznania skarżącym M. D. i M. D.1 sumy pieniężnej; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. na rzecz skarżących kwotę 714 zł (siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na skutek skargi M.D. i M.D.1 (dalej jako: "strona", "skarżący"), wyrokiem z 27 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 48/21, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. (dalej jako: "PINB", "organ") do rozpoznania, w terminie 30 dni od zwrotu akt administracyjnych, sprawy nakazu zlikwidowania dodatkowego otworu okiennego w budynku mieszkalnym. W związku z niezałatwieniem sprawy w terminie wyznaczonym przez Sąd, w dniu 15 grudnia zostało wniesione ponaglenie do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB"). Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2022 r., WINB wskazał, że PINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał organ do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r., PINB nałożył na M. i R.S. (dalej jako: "inwestorzy"), obowiązek przedłożenia projektu budowlanego dotyczącego przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, poprzez wykonanie otworu okiennego w elewacji wschodniej budynku przy ul. [...] w E. – w terminie do 31 marca 2022 r. W związku z zażaleniem strony i inwestorów na to postanowienie, postanowieniem z dnia 9 marca 2022 r., WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Następnie, w dniu 22 czerwca 2022 r., skarżący zostali zawiadomieni przez PINB o rozprawie administracyjnej w dniu 8 lipca 2022 r. i wezwani wraz z inwestorami do osobistego stawiennictwa. Jednocześnie inwestorzy zostali zobowiązani do dostarczenia projektu budowlanego dotyczącego przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, poprzez wykonanie otworu okiennego w elewacji wschodniej budynku przy ul. [...] w E. Ponieważ strony nie stawiły się na rozprawę, PINB ponownie – zawiadomieniem z dnia 27 lipca 2022 r. - zawiadomił ich, iż na dzień 9 września 2022 r. wyznacza rozprawę administracyjną i zobowiązuje inwestorów do dostarczenia projektu budowlanego dotyczącego przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, poprzez wykonanie otworu okiennego w elewacji wschodniej budynku przy ul. [...] w E. Organ wezwał stronę i inwestorów do osobistego stawiennictwa na rozprawie. W dniu 29 sierpnia skarżący wnieśli do tut. Sądu – za pośrednictwem PINB - skargę na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 48/21. W skardze wskazali, że w dniu 14 czerwca 2022 r. wezwali PINB do niezwłocznego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 48/21. PINB do dnia złożenia skargi nie wykonał wyroku. Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając stan sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej jako: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli sąd administracyjny ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 229 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez pełnomocnika skarżących w piśmie z dnia 3 października 2022 r., a organ w terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie, stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Skarżący przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku tut. Sądu z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 48/21, pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. wezwał organ do wykonania powyższego wyroku. Tym samym, tryb wymagany do skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., został w niniejszej sprawie zachowany, wobec czego Sąd mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania skargi. Powyższym wyrokiem z dnia 27 lipca 2021 r., Sąd zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. do rozpoznania, w terminie 30 dni od zwrotu akt administracyjnych sprawy nakazu zlikwidowania dodatkowego otworu okiennego w budynku mieszkalnym. Akta administracyjne zostały zwrócone do organu przez Sąd w dniu 5 października 2021 r. Po tym terminie, w dniu 11 października 2021 r., organ zawiadomił inwestorów i stronę o rozprawie, która miała się odbyć w dniu 19 listopada 2021 r. i wezwał ich do osobistego stawiennictwa. Następnie, pismem z dnia 22 listopada 2021 r., organ poinformował skarżących i inwestorów, że sprawa zostanie załatwiona w terminie miesiąca od daty dostarczenia projektu przebudowy parteru budynku przy ul. [...] w E. przez M. i R.S. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r., PINB nakazał inwestorom przedłożenie projektu budowlanego dotyczącego przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, poprzez wykonanie otworu okiennego w elewacji wschodniej budynku przy ul. [...] w E. – do dnia 31 marca 2022 r. Postanowieniem z dnia 9 marca 2022 r., WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego przez skarżących. Kolejne czynności, wykonane przez organ w przedmiotowej sprawie to dwukrotne zawiadomienia o rozprawach (w dniu 22 czerwca i w dniu 27 lipca 2022 r.) i wezwania na nie skarżących i inwestorów odpowiednio na dzień 8 lipca i 9 września 2022 r. Wezwanie na dzień 9 września 2022 r. jest ostatnią czynnością wykonaną w sprawie przez organ, co potwierdził PINB w odpowiedzi na skargę. Nie budzi więc wątpliwości, że organ nie wykonał wskazanego wyroku, ponieważ nie załatwił sprawy nakazu zlikwidowania dodatkowego otworu okiennego w budynku mieszkalnym. Zauważyć zaś należy, że wyrok ten jest oczywisty i wyznacza jednoznacznie termin załatwienia sprawy. Organ, co prawda, w każdym wezwaniu na rozprawę zobowiązuje inwestorów do przedłożenie projektu budowlanego dotyczącego przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, poprzez wykonanie otworu okiennego w elewacji wschodniej budynku przy ul. [...] w E. Działania te nie służą jednak załatwieniu sprawy przez ponad rok. Organ posiada środki prawne, aby zakończyć to postępowanie, ale ich nie wykorzystuje. Z tych względów Sąd orzekł w pkt. I wyroku o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 100 zł. Należy zaznaczyć, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określa art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów, wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W przypadku zatem wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że o ile uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. obliguje sąd do wymierzenia grzywny, o tyle przy ustalaniu jej wysokości sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, (zob. postanowienie NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OZ 675/10, dostępne [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymierzając grzywnę w wysokości 100 zł, Sąd wziął pod uwagę, że organ nie spełnił ciążącego na nim obowiązku i nie wykonał wspomnianego wyroku. Organ próbuje jednak nieustannie doprowadzić do przedłożenia przez inwestorów ww. projektu budowlanego w celu rozpatrzenia sprawy. Dlatego też Sąd uznał, że taka kwota wymierzonej grzywny będzie miała charakter prewencyjny, tak aby sytuacja taka nie powtórzyła się w przyszłości. Jednocześnie w pkt. II wyroku Sąd odmówił przyznania skarżącym sumy pieniężnej. Przyznawana od organu na rzecz skarżącego suma pieniężna ma na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji. Jego celem jest niejako zrekompensowanie stronie straty, jaką poniosła na skutek niewykonania przez organ wyroku Sądu. W ocenie Sądu, żadne szczególne okoliczności przedmiotowej sprawy nie przemawiają za przyznaniem skarżącym sumy pieniężnej. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. III na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).