I FZ 239/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2525/21 odrzucające skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr 1401-IEW1.4253.8.2021.11.AS w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2020 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2021 r., III SA/Wa 2525/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2021 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2020 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika. Sąd wskazał, że w spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do WSA w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Do skargi dołączono pełnomocnictwo i dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wezwaniem z 5 listopada 2021 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 2 listopada 2021 r. wezwano skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika, do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielania. Z kolei zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 5 listopada 2021 r. wezwano skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika, do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 400 zł. Na wykonanie wezwań zakreślono termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej 10 listopada 2021 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał wraz z dniem 17 listopada 2021 r. Przy piśmie z dnia 16 listopada 2021 r. pełnomocnik skarżącej nadesłała pełnomocnictwo oraz potwierdzenie uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. Pełnomocnik nie przesłała dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentacji spółki. Niezłożenie wraz ze skargą dokumentu wykazującego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa, w myśl art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) jest brakiem formalnym skargi, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a., czyli w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Konsekwencją nieuzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi jest jej odrzucenie stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższej wykładni nie zmienia treść przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 1500 ze zm.), normujących kwestię (powszechnego) dostępu (i jego skutków) do treści ujawnionych w Rejestrze, w tym art. 13 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1, art. 16 czy art. 4 ust. 4a ww. ustawy. Przepisy te nie czynią "pustą" normy zawartej w art. 29 P.p.s.a. Dostępność do KRS nie oznacza bowiem, że sąd ma co do zasady zastępować strony w ich obowiązkach procesowych, tj. uzupełniać braki formalne składanych pism. (por. postanowienia NSA z 28 czerwca 2018 r. sygn. akt I FSK 75/18, z 25 listopada 2019 r. sygn. akt I FK 230/19 oraz z 27 kwietnia 2020 r. sygn. akt I FZ 28/20). W niniejszej sprawie skarżąca, mimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi i pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, nie uzupełniała braków formalnych skargi, nie nadesłała bowiem dokumentu, z którego wynika uprawnienie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Dlatego też sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. W zażaleniu od powyższego postanowienia pełnomocnik spółki zarzuciła sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania: art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z niezastosowaniem przepisów prawa materialnego: art. 15 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym i wniósł o uchylenie postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim wskazać, że skarżąca w żaden sposób nie kwestionuje faktu otrzymania wezwania i nieuzupełnienia braku skargi w zakreślonym w tym wezwaniu terminie. Argumentacja zażalenia koncentruje się na twierdzeniu o braku podstaw do kierowania wezwania do uzupełnienia braków, a to z uwagi na możliwość sprawdzenia i zweryfikowania danych przez sąd w powszechnie dostępnym rejestrze KRS. Argumentów ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, natomiast art. 29 P.p.s.a. przewiduje, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z przepisów tych wynika wyraźnie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Obowiązku tego nie niwelują przepisy ustawy o KRS, ani bowiem ogłoszenie dokonanego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ani ujawnienie danej osoby jako uprawnionej do reprezentacji spółki w Centralnej Informacji nie zwalnia strony postępowania sądowoadministracyjnego (czy działającej osobiście, czy przez pełnomocnika) od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na sąd. Co więcej, gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie danego podmiotu z obowiązku udokumentowania umocowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na dostęp sądu do określonego wykazu czy rejestru, nic nie stało na przeszkodzie, by odpowiednie wyłączenie zostało w przepisach zawarte. Na takie rozwiązanie ustawodawca zdecydował się zresztą w postępowaniu cywilnym, nowelizując odpowiednik art. 29 P.p.s.a., tj. art. 68 K.p.c. (znamienne jest, że na mocy tej samej ustawy nowelizującej zmianie uległy inne przepisy P.p.s.a., jednak nie art. 29). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13). Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wskazuje na brak możliwości skutecznego usprawiedliwienia nieuzupełnienia braków formalnych pism procesowych poprzez odwoływanie się do ustawy o KRS. Przykładowo można wskazać na postanowienia z dnia: 15 marca 2022 r., sygn. akt I FZ 15/22; 10 lipca 2018 r., II FZ 319/18; 20 lutego 2019 r., II OZ 107/19; 14 czerwca 2019 r., I FZ 101/19; 16 lipca 2019 r., I FZ 155/19, 12 września 2019 r., I FZ 186/19; 18 listopada 2019 r., II FZ 681/19; 14 lipca 2020 r., II GZ 164/20; 30 marca 2021 r., I FZ 44/21 (i wskazywane w tych postanowieniach dalsze orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie poglądy przedstawione w tych postanowieniach podziela w pełni. Jeśli racjonalny ustawodawca nie zdecydował się na tożsame rozwiązanie legislacyjne w przypadku postępowania sądowoadministracyjnego, jak w przypadku postępowania cywilnego, sądy administracyjne nie mają podstaw do pomijania przepisów P.p.s.a. tylko dlatego, że nakładają one na strony postępowania dodatkowe obowiązki względem innych procedur. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.