I C 726/19

Sądy powszechne2019-12-11

Sygnatura

I C 726/19

Data orzeczenia

2019-12-11

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Ludmiła Dulka-Twarogowska (PRESIDING_JUDGE)

Streszczenie

Sąd uznał, że pożyczkodawca w sposób nieuprawniony naliczył dodatkowe wynagrodzenie w formie opłaty operacyjnej, nie wskazując przy tym żadnych kryteriów, które legły u podstaw jej obliczenia.

Treść orzeczenia

Sygn. akt: I C 726/19 upr <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 11 grudnia 2019 roku Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Ludmiła Dulka - Twarogowska Protokolant: st. sekr. sąd. Arleta Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2019 roku w Wąbrzeźnie na rozprawie sprawy z powództwa  (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. przeciwko  H. Z. - o zapłatę 1) oddala powództwo w całości; 2) ustala, że koszty procesu ponosi strona powodowa. Sędzia Ludmiła Dulka – Twarogowska </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> 1. (...) C; 2. (...). Sędzia Ludmiła Dulka – Twarogowska W., dnia 11 grudnia 2019 r. Sygn. akt I C 726/19 upr </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> W pozwie z 08 lipca 2019 roku powód (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego H. Z. kwoty 4.783,05 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 06 marca 2019 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu. Uzasadniając swoje żądanie powód podał, iż przedmiotową wierzytelność nabył na podstawie umowy przelewu wierzytelności zawartej z (...) Sp. z o.o. we W., a powstała ona w związku z udzieleniem pozwanemu pożyczki pieniężnej przez zbywcę wierzytelności w oparciu o umowę nr (...) z 24 października 2017 roku (k.3-5v). Postanowieniem z 08 sierpnia 2019 roku Sąd Rejonowy L. stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i rozpoznanie sprawy przekazał do Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie, jako Sądu właściwości ogólnej pozwanego (k.6). Uzupełniając braki formalne pozwu powód podtrzymał swoje żądanie (k.27-29). Pozwany nie negował roszczenia powoda i wniósł o rozłożenie należności na raty po 400 zł miesięcznie (k.59 - protokół rozprawy z 11.12.2019r., czas zapisu: od 00:01:42). Sprawa została rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym.  Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 24 października 2017 roku (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W. (pożyczkodawca) zawarła z H. Z. (pożyczkobiorca) umowę pożyczki nr (...) na okres do 24 października 2020 roku, na podstawie której wypłaciła mu kwotę 5.000 zł. Zgodnie z umową całkowita kwota do zapłaty wnosiła 10.808,35 zł i obejmowała oprócz zwrotu całkowitej kwoty pożyczki, także całkowity koszt pożyczki, na który składały się: odsetki kapitałowe za cały okres obowiązywania umowy w kwocie 808,35 zł (10% w stosunku rocznym) i opłata operacyjna za cały okres obowiązywania umowy w kwocie 5.000 zł. Całkowita kwota do zapłaty miała zostać zwrócona przez pożyczkobiorcę w 36 równych miesięcznych ratach, płatnych w wysokości po 300,23 zł (ostatnia 300,30 zł), do 24 dnia każdego kolejnego miesiąca, począwszy od 24 listopada 2017 roku. Dowody: - umowa pożyczki (k.39-41); - potwierdzenie dokonania przelewu (k.43); - harmonogram spłat (k.44-44v). W dniu 30 grudnia 2016 roku (...) Sp. z o.o. we W. zawarła ze stroną powodową (...) Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym z siedzibą we W. ramową umowę sekurytyzacyjną, w oparciu o którą 24 października 2017 roku dokonała na rzecz powoda przelewu wierzytelności względem pozwanego z tytułu umowy pożyczki nr (...). Dowód: - ramowa umowa sekurytyzacyjna wraz z załącznikiem nr 1 (k.30-36v). Pismem z 09 stycznia 2018 roku (...) Sp. z o.o. we W. działający w imieniu powoda, w związku z brakiem dokonania wymaganej spłaty, wezwał H. Z. do zapłaty w terminie 7 dni zaległości wynoszącej 603,48 zł, pod rygorem wypowiedzenia umowy, a następnie w piśmie z 06 lutego 2018 roku zawarł wypowiedzenie umowy z 30-dniowym okresem wypowiedzenia pod warunkiem braku spłaty zadłużenia wynoszącego 906,75 zł. Dowody: - wezwanie do zapłaty (k.46); - warunkowe wypowiedzenie umowy pożyczki (k.47). Pismem z 06 maja 2019 roku pozwany został wezwany do zapłaty na rzecz powoda kwoty 5.956,84 zł z tytułu zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki nr (...). Dowód: - ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty (k.48). H. Z. dokonał spłaty zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki nr (...) w łącznej wysokości 7.099,00 zł. Okoliczność bezsporna (k.28v).  Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się nieuzasadnione. Powód dochodził spełnienia przez pozwanego zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki gotówkowej, w związku z przelewem wierzytelności na jego rzecz. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509;art. 509 § 1)">art. 509 § 1 k.c.</a>, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Natomiast z treści § 2 tego przepisu wynika, że wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. W oparciu o zaprezentowane przez powoda dokumenty prywatne (ramową umowę sekurytyzacyjną wraz z załącznikiem nr 1), Sąd przyjął, iż (...) z siedzibą w W. wykazał swoją legitymację procesową. Podstawę prawną roszczenia powoda stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720)">art. 720 k.c.</a>, zgodnie z którym przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Do głównych świadczeń stron należy zaliczyć udostępnienie określonych środków finansowych do korzystania na określony czas (po stronie pożyczkodawcy) oraz zwrot tych środków (po stronie pożyczkobiorcy). Pozwany jest konsumentem, zaś poprzednik prawny powoda przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie udzielania pożyczek gotówkowych, dlatego zastosowanie w niniejszej sprawie winny znaleźć także przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 ()">ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim</a> (Dz.U.2016.1528 j.t.), w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1</a> określający, iż przez umowę o kredyt konsumencki należy rozumieć umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 (art. 3;art. 3 ust. 2;art. 3 ust. 2 pkt. 1)">art. 3 ust. 2 pkt 1</a> wskazanej ustawy). Okoliczności zawarcia umowy pożyczki oraz wypłaty pozwanemu kwoty pożyczki należało uznać za niebudzące wątpliwości, ponieważ znajdowały potwierdzenie w dowodach z dokumentów załączonych do pozwu. Bezsporne było twierdzenie powoda, iż pozwany dokonał częściowej spłaty pożyczki - w zakresie kwoty 7.099,00 zł. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385 1 § 1 k.c.</a> postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1) § 1)">§ 1</a> nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przyjętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (§ 3). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (§ 4). Jak słusznie zauważa się w orzecznictwie sądowym, sprzeczne z dobrymi obyczajami są m.in. działania wykorzystujące np. niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równorzędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Chodzi więc o działanie potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania (vide m.in. wyrok SA w Warszawie z 27.01.2011r. w sprawie VI ACa 771/10). Rażące naruszenie interesów konsumenta zachodzi natomiast w sytuacji, w których w rażący sposób została naruszona równowaga interesów stron umowy przez to, że jedna z nich wykorzystała swoją przewagę, formułując konkretne postanowienie umowy. Określenie "rażąco" należy stosować do znacznego odchylenia przyjętego uregulowania od zasady uczciwego wyważenia praw i obowiązków (vide m.in. wyrok SA w Warszawie z 14.09.2011r. w sprawie VI ACa 291/11; wyrok SA w Warszawie z 14.12.2010r. w sprawie VI ACa 487/10) . Umowa pożyczki nr (...) została zawarta przy użyciu wzorca (formularza), zatem pozwany nie miał rzeczywistego wpływu na jej treść, poszczególne postanowienia umowy nie były z nim uzgadniane indywidualnie. Wątpliwości Sądu wzbudziła dopuszczalność naliczenia opłaty operacyjnej i obciążenia pozwanego zobowiązaniem do jej zapłaty. W sytuacji, gdy normalnym i uprawnionym wynagrodzeniem pożyczkodawcy są odsetki umowne, zastrzeżone również w analizowanej umowie pożyczki, Sąd uznał, że pożyczkodawca w sposób nieuprawniony naliczył dodatkowe wynagrodzenie w formie opłaty operacyjnej, nie wskazując przy tym żadnych kryteriów, które legły u podstaw jej obliczenia. Ponadto należy podkreślić, że sama opłata cechuje się w sposób rażący nadmierną wysokością, skoro stanowi aż 100 % kwoty faktycznie wypłaconej. Zawierając umowę konsument powinien mieć gwarancję, że naliczone pozaodsetkowe koszty odpowiadają kosztom czynności, których dotyczą, oraz że ich wysokość nie jest zbyt wygórowana, a więc nie narusza dobrych obyczajów. Analizowana opłata operacyjna w sposób jaskrawy naruszała dobre obyczaje, stanowiąc nieuprawnione źródło dochodu dla pożyczkobiorcy, a więc postanowienie ją regulujące należało uznać za klauzulę niedozwoloną, które nie mogło wiązać pozwanego. Na gruncie umowy pożyczki nr (...) pozwanego obciążał zatem tylko zwrot kwoty pożyczki wraz z odsetkami kapitałowymi do dnia rozwiązania umowy. Skoro jednak dokonał on już spłaty pożyczki w zakresie kwoty 7.099,00 zł, oznaczało to, iż spełnił w całości swoje zobowiązanie. Zatem powództwo należało w całości oddalić, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. W pkt 2 wyroku Sąd ustalił - zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania - że koszty procesu ponosi strona powodowa, która w całości przegrała spór sądowy. Sędzia L. T. </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> 1. (...); 2. (...) - (...); 3. (...). W., dnia 13 stycznia 2020 r. SSR Ludmiła Dulka-Twarogowska </div>