I C 656/19

<p>Sygn. akt I C 656/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 16 grudnia 2019 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Dębicy, Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Barnak</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Skarbek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2019 r. w Dębicy na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa małoletniego <span class="anon-block">B. L.</span> reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową <span class="anon-block">M. C.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o rentę</p> <p>I.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz małoletniego <span class="anon-block">B. L.</span> kwotę po 1000,00 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) miesięcznie tytułem renty płatne z góry do 10-go dnia każdego miesiąca, do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda <span class="anon-block">M. C.</span>, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 1 stycznia 2017 r.;</p> <p>II.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz małoletniego <span class="anon-block">B. L.</span> kwotę 4217,00 zł (słownie: cztery tysiące dwieście siedemnaście złotych) płatną do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda <span class="anon-block">M. C.</span>, tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">B. L.</span> wniósł przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> pozew domagając się zasądzenia comiesięcznej renty alimentacyjnej w wysokości 1.000 zł miesięcznie, liczonej od stycznia 2017 r., płatnej do 10-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminu płatności.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa.</p> <p> <strong> <!-- -->1. Okoliczności faktyczne</strong> </p> <p>W dniu 14 września 2016 r. miał miejsce wypadek komunikacyjny, w wyniku którego śmierć poniósł <span class="anon-block">J. L.</span> – ojciec małoletniego <span class="anon-block">B. L.</span>. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność za przedmiotową szkodę.</p> <p>W chwili śmierci <span class="anon-block">J. L.</span> miał 43 lata, zawód płytkarz, wykształcenie zawodowe, od osiemnastu lat sezonowo pracował za granicą „na czarno”, zajmował się głównie pracami ogólnobudowlanymi. Przed wypadkiem przebywał krótkotrwale w kraju i był zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w <span class="anon-block">D.</span> bez prawa do zasiłku, przy czym wcześniej podejmował pracę zarobkową na terenie Hiszpanii, gdzie zarabiał ok. 9-10 tysięcy złotych miesięcznie. <span class="anon-block">J. L.</span> zamierzał wyjechać za granicę w celu kontynuowania pracy w branży budowlanej. Ojciec małoletniego powoda uczestniczył w wychowaniu dziecka, wspierał finansowo jego utrzymanie. Ponadto, <span class="anon-block">J. L.</span> opłacał wydatki syna na rozrywkę, sport i korepetycje. Z otrzymanego wynagrodzenia <span class="anon-block">J. L.</span> wraz z rodziną kilkakrotnie opłacał wyjazdy na wycieczki zagraniczne.</p> <p>Małoletni <span class="anon-block">B. L.</span> w dacie śmierci ojca miał 10 lat. Obecnie uczy się w piątej klasie szkoły podstawowej. Małoletni powód zamieszkuje z matką <span class="anon-block">M. C.</span>. Koszty miesięcznego utrzymania małoletniego <span class="anon-block">B. L.</span>, przy uwzględnieniu jego wieku, a także wydatków związanych z obowiązkiem szkolnym, wynoszą około 2.270 zł, na co składają się następujące wydatki: wyżywienie – ok. 1.200 zł, wydatki mieszkaniowe – ok. 320 zł (średnio w skali miesiąca), odzież i obuwie – ok. 500 zł, wydatki na leczenie – 150 zł, basen – 100 zł.</p> <p>Źródło utrzymania małoletniego stanowi natomiast wynagrodzenie matki w kwocie 1.800 zł miesięcznie, zasiłek rodzinny na rzecz małoletniego – 124,00 zł, dodatek dla matki samotnie wychowującej dziecko w kwocie 193,00 zł miesięcznie, świadczenie wychowawcze w kwocie 500,00 zł miesięcznie.</p> <p>Powód dokonał zgłoszenia szkody w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym, a pismem z dnia 7 marca 2019 r., po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany odmówił wypłaty zgłoszonego przez powoda roszczenia.</p> <p>(dowody: zeznania <span class="anon-block">M. L.</span> – k. 76-77; zeznania <span class="anon-block">M. C.</span> – k. 77-79; rachunki – k. 15-17 i k. 20; paragony – k. 24-27; decyzja Wójta Gminy <span class="anon-block">Ż.</span> z dnia 16.11.2018 r. – k. 28-29; decyzja Wójta Gminy <span class="anon-block">Ż.</span> z dnia 24.10.2018 r. – k. 30-31)</p> <p> <strong> <!-- -->2. Ocena dowodów.</strong> </p> <p>Dokumenty na podstawie których Sąd ustalił stan faktyczny nie budziły wątpliwości. Na wiarę zasługiwały zeznania świadka <span class="anon-block">M. L.</span>. Sąd dał wiarę zeznaniom <span class="anon-block">M. C.</span> co do sytuacji zawodowej, rodzinnej i materialnej <span class="anon-block">J. L.</span>, uznając je za wiarygodne w zakresie wskazanych przez nią źródeł dochodu zmarłego. Ustalając natomiast zasadność kosztów utrzymania małoletniego <span class="anon-block">B. L.</span>, w ocenie Sądu większość przytoczonych przez matkę małoletniego powoda kosztów, zarówno miesięcznych zasługiwało na pozytywną ocenę, a co za tym idzie na ich uwzględnienie.</p> <p> <strong> <!-- -->3. Ocena prawna. </strong> </p> <p>Żądanie małoletniego powoda <span class="anon-block">B. L.</span> o zasądzenie od pozwanego renty alimentacyjnej z tytułu pogorszenia się jego sytuacji życiowej w związku z śmiercią ojca <span class="anon-block">J. L.</span> zasługiwało na uwzględnienie w całości.</p> <p>Podstawę prawną dochodzonych w niniejszym postępowaniu roszczeń stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 2)">art. 446 § 2 k.c.</a>, zgodnie z którym osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego.</p> <p>Żądanie renty alimentacyjnej przez małoletniego znajduje oparcie w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 2)">art. 446 § 2 k.c.</a> W toku procesu nie była kwestionowana przez stronę przeciwną okoliczność, że <span class="anon-block">J. L.</span> obciążał wobec syna obowiązek alimentacyjny, którego ramy wyznacza potrzeby poszkodowanego i możliwości zarobkowe oraz majątkowe zmarłego.</p> <p>Powyższe kryteria wykazują znaczne podobieństwo do zasad ustalania zakresu obowiązku alimentacyjnego zobowiązanego wobec uprawnionego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135)">art. 135 k.r.o.</a>). Jednakże roszczenia osób wymienionych w ar. 446 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a> mają charakter odszkodowawczy, a nie alimentacyjny. Roszczenie rentowe z wyżej cytowanego przepisu stanowi bowiem wynagrodzenie szkody, jakiej doznała osoba uprawniona do alimentacji w wyniku śmierci osoby zobowiązanej, przez to że utraciła należne jej od zmarłego świadczenia alimentacyjne.</p> <p>Przesłanka potrzeb poszkodowanego jest zbliżona do przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135)">art. 135 k.r.o.</a> przesłanki stanowiącej kryterium ustalenia wysokości alimentów, jednakże zachodzi między nimi znacząca różnica. W przeciwieństwie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135)">art. 135 k.r.o.</a>, renta z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 2)">art. 446 § 2 k.c.</a> nie jest ograniczona do usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, a to oznacza, iż w rozumieniu tego ostatniego przepisu, omawiana przesłanka może obejmować wszystkie potrzeby uprawnionego, których został on pozbawiony w wyniku czynu niedozwolonego, rzeczywiście zaspakajane przez zmarłego niezależnie od tego, czy mieściły się one, czy też wykraczały poza granice usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135)">art. 135 k.r.o.</a> </p> <p>Kwestia potrzeb uprawnionego, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 2)">art. 446 § 2 k.c.</a>, nie powinna być związana z regulacją obowiązku alimentacyjnego, lecz z powszechnie znanym faktem, że potrzeby uprawnionego z zasady przewyższają możliwości majątkowe i zarobkowe zmarłego. Zatem, to możliwości zarobkowe i majątkowe zmarłego determinują zakres potrzeb uprawnionego.</p> <p>Powyższe uwagi pozwalają przenieść rozważania na płaszczyznę hipotetycznych możliwości alimentacyjnych <span class="anon-block">J. L.</span> w okresie objętym pozwem. Punktem odniesienia dla określenia tej kwoty niewątpliwie będą kwalifikacje zmarłego, charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom jego zarobków i perspektywy ich zwiększenia lub przynajmniej utrzymania.</p> <p>Bezsprzecznym jest, że <span class="anon-block">J. L.</span> ponosił koszty utrzymania syna. Uzyskiwał dochody w kwocie około 4.500 zł netto miesięcznie. Zauważyć należy, że zmarły pracował sezonowo w branży budowlanej za granicą, a sezon średnio trwał pół roku. W tym przypadku podstawą ustalenia wysokości należnej powodowi renty są dochody zmarłego uzyskiwane w czasie pracy za granicą. Średnia roczna dochodów zmarłego wynosiła maksymalnie 54.000,00 zł (6 miesięcy x 9.000 zł), tj. 4.500 zł netto miesięcznie. Z punktu widzenia zasadności uprawnień powoda do renty nie ma znaczenia fakt, że dochody zmarłego nie były opodatkowane, tj. pochodziły z tzw. „pracy na czarno”. Wysokość dochodów zmarłego, poza zeznaniami świadków, znajduje potwierdzenie również w zasadach doświadczenia życiowego. To argumentacja pozwanego jest od nich zdecydowanie oderwana. Jest poza sporem, że matka małoletniego przez wiele lat nie pracowała zawodowo. Zatem w rodzinie powoda, z dość długim już stażem, funkcjonował taki motel rodziny, że jej utrzymanie spoczywało w głównej mierze na zmarłym <span class="anon-block">J. L.</span>, a matka powoda przez długi czas zajmowała się domem i wychowaniem synów. Nie brakowało więc im środków na utrzymanie małoletniego, czy też na ich wyjazdy wakacyjne, a także wykończenie domu.</p> <p>Konkludując wskazać należy, że możliwości zarobkowe zmarłego <span class="anon-block">J. L.</span> pozwalały mu bezpośrednio przez tragicznym zdarzeniem z dnia 14 września 2016 r. na uzyskanie dochodu rzędu 4.500,00 zł netto miesięcznie. Matka małoletniego <span class="anon-block">M. C.</span> uzyskiwała w owym czasie wynagrodzenie rzędu 1.800 zł netto miesięcznie. Sąd zsumował te kwoty i podzielił je na ilość członków rodziny, otrzymując około 2.100 zł netto miesięcznie. W chwili obecnej matka małoletniego zarabia około 2.000 zł netto miesięcznie, a małoletni <span class="anon-block">B. L.</span> otrzymuje kwotę 317,00 zł miesięcznie z tytułu renty, co daje łącznie dochód miesięczny 2.317,00 zł, tj. 1.158,50 zł na jedną osobę.</p> <p>Nie budzi zastrzeżeń, że oszacowana przez matkę kwota utrzymania małoletniego w kwocie ok. 2.270 zł odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Okoliczności tej nie zakwestionował pozwany. Wprawdzie podniósł zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> w odniesieniu do kosztów utrzymania powoda, to ostatecznie nie podważył żadnego elementu tych kosztów wymienionych przez matkę powoda.</p> <p>Sąd uznał, że <span class="anon-block">J. L.</span> powinien przyczyniać się finansowo do utrzymania syna w wyższym stopniu niż matka. Jest to uzasadnione przede wszystkim faktem, że nie uczestniczył on w bezpośredniej, codziennej opiece na dzieckiem, która w całości obciążyła matkę. Logiczne jest więc, że jej udział w utrzymaniu dziecka powinien być niższy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 2)">art. 135 § 2 k.r.o.</a>). Zarazem jasne jest, że realne możliwości zarobkowe <span class="anon-block">J. L.</span> były wyraźnie wyższe niż matki dziecka. <span class="anon-block">J. L.</span> był młodym, zdrowym człowiekiem, posiadającym kwalifikacje zawodowe i doświadczenie zawodowe w branży budowlanej. Z opisanych względów nie może budzić wątpliwości, że uiszczenie przezeń alimentów na rzecz małoletniego powoda w kwocie ponad 1.000 zł było jak najbardziej realne i zasięgu jego możliwości finansowych.</p> <p>Wobec powyższego Sąd zasądził od <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz małoletniego <span class="anon-block">B. L.</span> kwotę po 1.000,00 zł miesięcznie tytułem renty.</p> <p> <strong> <!-- -->4. Koszty</strong> </p> <p>Sąd na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu w wysokości 4.217,00 zł, na które składają się: opłata sądowa w wysokości 600 zł, opłata od pełnomocnictwa 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 zł, zgodnie z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Pozwany przegrał sprawę w całości, dlatego należało go obciążyć w całości kosztami procesu.</p> </div>