VIII U 2257/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 2257/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 17 grudnia 2019 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="138"/> <col width="422"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Jolanta Łanowy - Klimek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Małgorzata Skirło</strong> </p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 17 grudnia 2019 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy</strong> <span class="anon-block">A. P.</span> (<span class="anon-block">P.</span>)</p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale</strong> zainteresowanego <span class="anon-block">H. G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> ustalenie odpowiedzialności za składki</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block">A. P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong> 29 czerwca 2016 r. <strong> <!-- --> nr </strong> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  oddala odwołanie;</p> <p>2.  zasądza od odwołującego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> kwotę 21.600 zł (dwadzieścia jeden tysięcy sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>(-) Sędzia Jolanta Łanowy – Klimek</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII U 2257/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">Z.</span> orzekł, że odwołujący <span class="anon-block">A. P.</span> jest odpowiedzialny solidarnie z <span class="anon-block">H. G.</span> za zadłużenie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> z tytułu:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>składek na ubezpieczenie społeczne za okres kwietnia 2011 r., od kwietnia 2013 r. do maja 2015 r. w kwocie 890 082,56 zł;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres kwietnia 2011 r., od czerwca do sierpnia 2013r, od listopada 2013 r. do maja 2015 r. w kwocie – 207 717,04 zł;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>składek na FP i FGŚP za okres od maja 2013 r. do maja 2015 r. w kwocie – 86 566,17 zł;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>składek na Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od czerwca 2013 r. do maja 2015 r. w kwocie – 43 750,41zł.</p> </dd> </dl> <p> <span class="anon-block">A. P.</span> w odwołaniu wniósł o zmianę skarżonej decyzji przez stwierdzenie, że nie ponosi odpowiedzialności za zaległości <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, bowiem organ rentowy nie wykazał jednej z przesłanek tej odpowiedzialności tj. bezskuteczności egzekucji. Nadto podniósł, że wskazał majątek <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w postaci o dwóch samochodów o łącznej wartości 107 000 zł, który pozwala na częściowe zaspokojenie zaległości składkowych.</p> <p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.</p> <p>Wyrokiem z 15 listopada 2017 r. (VIII U 1475/16) Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie i zasądził od ubezpieczonego na rzecz organ rentowego 14 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wskazał, że odwołujący nie wykazał istnienia przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności za zaległości składkowe <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, a nadto kwestia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nie była rozważana, podobnie wszczęcia postępowania układowego. Zdaniem Sądu, odwołujący nie wskazał majątku spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości organu rentowego w znacznej części.</p> <p>Odwołujący wniósł apelację od ww. wyroku. W piśmie procesowym z 25 czerwca 2018 r. odwołujący podniósł, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> prowadzi działalność operacyjną i posiada wierzytelności wobec podmiotu stanowiącego własność członka zarządu tejże spółki na łączną sumę 163 749,10 zł, wobec czego nie zachodzi bezskuteczność egzekucji i nie zachodzi przesłanka nie wskazania majątku pozwalającego na zaspokojenie organu rentowego.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 12 lipca 2018 r. (III AUa 476/18) uchylił powyższy wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że umknęło uwadze Sądu I instancji, że na rozprawie z dnia 15 listopada 2017 r. <span class="anon-block">A. P.</span>, przesłuchany w charakterze strony zeznał, że w okresie, gdy jeszcze był członkiem zarządu, tj. przed jego odwołaniem w czerwcu 2015 r., spółka posiadała nieuwzględniony przez organ rentowy składnik mienia w postaci samochodu osobowego o wartości około 200 000 zł, co do którego organ rentowy nie wszczynał w ogóle egzekucji. Nie jest więc tak, jak podnosi organ rentowy w zaskarżonej decyzji, że spółka posiadała jedynie dwa samochody o wartości około 107 000 zł, a egzekucja została skierowana w stosunku do wszystkich znanych organowi rentowemu składników majątkowych spółki. W ocenie Sądu II instancji Sąd Okręgowy nie rozważył jak wyglądała kondycja finansowa spółki w dacie wydania decyzji, jej powiązań z innymi podmiotami gospodarczymi, w szczególności względem <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, które jest własnością <span class="anon-block">H. G.</span>, a który jest prezesem Spółki <span class="anon-block"> (...)</span>. Zwracając sprawę do ponownego rozpoznania, Sąd Apelacyjny podkreślił, że Sąd I instancji uwzględni, że reguły dowodzenia w procesie cywilnym zobowiązują strony do wskazania dowodów, z których wywodzą skutki prawne – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> – co oznacza to, że powinien uwzględnić pełną treść zeznań <span class="anon-block">A. P.</span> złożonych na rozprawie 15 listopada 2017 r. oraz uwzględnić treść dokumentów dołączonych do pisma z dnia 25 czerwca 2018 r. W razie potrzeby Sąd I instancji winien przeprowadzić także inne dowody niż wskazane wyżej, a konieczne dla rozpoznania sprawy.</p> <p>Zainteresowany <span class="anon-block">H. G.</span> poparł stanowisko organu rentowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Umowa <span class="anon-block"> spółki (...)</span> została wpisana do KRS w dniu 21 listopada 2007 r. pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>. W okresie objętym skarżoną decyzją, spółka posiadała 2 osobowy zarząd w osobach: prezesa <span class="anon-block">H. G.</span> i wiceprezesa <span class="anon-block">A. P.</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> realizuje usługi dla górnictwa tj. przebudowy wyrobiska górniczych i obsługę urządzeń odstawczych. W spornym okresie, zatrudniała około 150 pracowników, a jej głównym majątkiem były należności z faktur. Nie posiadała majątku trwałego. Problemy finansowe rozpoczęły się w latach 2013-2014, kiedy to <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> wydłużyły termin płatności faktur z 60 dni do 150, a nawet 180 dni. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> nadal realizowała kontrakty, wypłacała pracownikom wynagrodzenia ale z uwagi na brak środków przestała płacić składki ZUS oraz podatki. Urząd Skarbowy w 2015 r. zajął wierzytelności spółki przysługujące jej z kopalń i cały czas egzekwuje należności podatkowe, zwalniając środki na wynagrodzenia netto dla pracowników. Na dzień 16 września 2015 r. spółka posiadała zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku VAT, nie posiadała wierzytelności z tytułu nadpłaty podatków.</p> <p>W toku postępowania prowadzonego przez organ rentowy, spółka złożyła oświadczenie w którym wskazała, że jedyny majątek ruchomy stanowi: samochód ciężarowy <span class="anon-block">v. (...)</span> z 2004 r., którego wartość ustaliła na 17 000 zł oraz samochód osobowych <span class="anon-block">A. (...)</span> z 2010 r., które wyceniła na kwotę 90 000 zł. W czerwcu 2015 r. samochód osobowy był objęty umową leasingową. W styczniu 2016 r. na wniosek organu rentowego samochody te zostały wpisane do rejestru zastawów skarbowych, a następnie sprzedane.</p> <p>Od sierpnia 2015 r. organ rentowy prowadził postępowanie egzekucyjne wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, dokonując zajęć rachunków bankowych w <span class="anon-block"> (...) Bank (...)</span>. Było ono nieskuteczne, z uwagi na brak środków na rachunkach oraz zbieg egzekucji z egzekucją prowadzoną przez Urząd Skarbowy.</p> <p>W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd ustalił, że na koniec 2014 r. <span class="anon-block"> spółka (...)</span> osiągnęła stratę w wysokości 209 583,20 zł, na koniec 2015 r. stratę w wysokości 125 066,79 zł, a na koniec 2016 r. stratę w wysokości 457 270,70 zł, a na koniec 2017 r. stratę w wysokości 380 678,78 zł.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zawiesiła działalność gospodarczą w lutym 2019 r., a obecnie nie ma organów uprawnionych do jej reprezentowania – zainteresowany <span class="anon-block">H. G.</span> został odwołany uchwałą zgromadzenia wspólników spółki z funkcji prezesa zarządu w grudniu 2017 r.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> posiada niewielki majątek, na który składają się m.in. samochód dostawczy, meble, wyposażenie biurowe, komputery, o wartości łącznej wnoszącej około 15 000 zł.</p> <p>Zainteresowany <span class="anon-block">H. G.</span> na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. oświadczył, że nie wnosił odwołania od decyzji organu rentowego z 29 czerwca 2016 r. dotyczącej jego odpowiedzialności za zobowiązania składkowe <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, albowiem sądził, że majątek, którym dysponowała spółka wystarczy na spłatę zobowiązań, jednak okazało się, że został zajęty przez Urząd Skarbowy.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt rentowych, przesłuchania <span class="anon-block">H. G.</span> i odwołującego (w tym uzupełniające przesłuchanie odwołującego na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. k.154), a także sprawozdań <span class="anon-block"> (...) spółki (...)</span> za lata: 2014, 2015, 2016 i 2017.</p> <p>Sąd ocenił zebrany materiał dowodowy jako kompletny i spójny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Na wstępie rozważań prawnych należy przytoczyć treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 6)">art. 386 § 6 k.p.c.</a>, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiążą zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach, w uzasadnieniu wyroku z 12 lipca 2018 r. (III AUa 476/18) zawarł wskazanie, że Sąd I instancji, celem ustalenia czy organ rentowy prawidłowo wykazał przesłankę bezskuteczności prowadzonej egzekucji wobec spółki, powinien uwzględnić pełną treść zeznań <span class="anon-block">A. P.</span> złożonych na rozprawie 15 listopada 2017 r. oraz uwzględnić treść dokumentów dołączonych do pisma z dnia 25 czerwca 2018 r., a nadto winien przeprowadzić także inne dowody niż wskazane wyżej, a konieczne dla rozpoznania sprawy.</p> <p>W związku z powyższym Sąd Okręgowy, rozpoznając ponownie sprawę przeprowadził dowód z uzupełaniającego przesłuchania odwołującego, zbadał na podstawie sprawozdań finansowych sytuację finansową <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w latach: 2014, 2015, 2016 i 2017, oraz uwzględnił wyjaśnienia zainteresowanego <span class="anon-block">H. G.</span>.</p> <p>W ocenie Sądu, przeprowadzone dowody w sprawie nie dały podstaw do zaprzeczenia, by organ rentowy prawidłowo wykazał przesłankę bezskuteczności prowadzonej egzekucji wobec spółki, a w konsekwencji do zmiany zaskarżonej decyzji.</p> <p>Zgodnie z art. 116 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, mającej zastosowanie z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31;art. 32)">art. 31 i 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i inne fundusze, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:</p> <p>1) nie wykazał, że:</p> <p>a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo</p> <p>b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;</p> <p>2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.</p> <p>Przy czym odpowiedzialność ta obejmuje zobowiązania składkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej).</p> <p>Bezsporne w sprawie było, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> posiada zaległości składkowe objęte skarżoną decyzją, jak również to, że w okresie tym odwołujący był członkiem zarządu tej spółki.</p> <p>Sąd Okręgowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy doszedł do przekonania, że organ rentowy w zaskarżonej decyzji prawidłowo wykazał, że egzekucja z majątku <span class="anon-block"> spółki (...)</span> okazała się bezskuteczna.</p> <p>Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, <span class="anon-block"> spółka (...)</span> nie posiadała żadnego majątku trwałego, a jedynym źródłem jej finansowania i dochodu są należności od obsługiwanych kopalń. Wszystkie ta należności zostały zajęte wcześniej przez Urząd Skarbowy, a zatem wszczęte przez organ rentowy postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne, jako że wystąpił zbieg egzekucji administracyjnych, a na zajętych rachunkach bankowych brak było środków.</p> <p>Sąd Okręgowy podkreśla, że w toku ponownego rozpoznawania sprawy – na skutek wydanego przez Sąd Apelacyjny wyroku z 12 lipca 2018 r. – strona odwołująca w zasadzie w żaden sposób nie wykazała, by stan faktyczny ustalony pierwotnie przez Sąd Okręgowy w wyroku z 15 listopada 2017 r., okazał się odmienny. Wręcz przeciwnie. Sąd Okręgowy, rozpoznając ponownie sprawę, utwierdził się w przekonaniu, że w momencie wydania zaskarżonej decyzji nie było możliwości skutecznej egzekucji z majątku <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, która umożliwiłaby zaspokojenie zaległości składkowych spółki w znacznej części. Potwierdzają to w szczególności sprawozdania finansowe z lata 2014 – 2017, z których wynika, że z roku na rok spółka notowała coraz większe straty. Również zainteresowany <span class="anon-block">H. G.</span>, który był prezesem zarządu spółki, stwierdził, że spółka nie posiadała majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja, ponieważ wszelkie wartościowe aktywa zostały zajęte wcześniej przez Urząd Skarbowy.</p> <p>Skoro zatem, w okresie przed wydaniem skarżonej decyzji, organ rentowy wyczerpał już możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, spółka te nie posiadała żadnego innego majątku oprócz zajętych przez Urząd Skarbowy wierzytelności z kopalń, to przyjąć należy, że spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec tej spółki. Jeśli chodzi o dwa samochody należące do <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, Sąd również podzielił stanowisko organu rentowego o nieefektywności prowadzenia egzekucji z tych ruchomości, z uwagi na koszty i warunki przeprowadzania egzekucji z przedmiotów zastawów. Byłoby to w ocenie Sądu, prowadzenie egzekucji tylko dla formalnego potwierdzenia jej bezskuteczności, bez nawet częściowego pokrycie należności składkowych. Jednocześnie Sąd wskazuje również, że odwołujący nie wykazał należycie okoliczności, o której wspominał w apelacji, iż samochód marki <span class="anon-block">I.</span> o wartości 140 000 zł miał być w posiadaniu spółki w momencie postępowania przed organem rentowym.</p> <p>Zdaniem Sądu, odwołujący nie wskazał majątku spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości organu rentowego <span class="underline"> <!-- -->w znacznej części</span>. Wynika to chociażby z porównania wyceny opisanych wyżej samochodów – 107 000 zł z kwotą zaległości składkowych – 1 228 117 zł. Nawet, gdyby uznać, że spółka dysponowała samochodem <span class="anon-block">I.</span>, to w stosunku do wielkości zaległości składkowych, majątek spółki byłby niewielki i nie pozwoliłby na zaspokojenie w znacznej części.</p> <p>Reasumując stwierdzić należy, że odwołujący nie wykazał istnienia przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności za zaległości składkowe <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Kwestia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nie była rozważana, podobnie wszczęcia postępowania układowego.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, uwzględniając koszty postępowania apelacyjnego. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd wyliczył w oparciu o § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804), zasądzając od odwołującego na rzecz organu rentowego kwotę 21 600 zł.</p> <p>(-)sędzia Jolanta Łanowy-Klimek</p> </div>