II FSK 2112/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku D. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej D. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Po 208/11 w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 28 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Po 208/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 28 grudnia 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który uzasadniony został szczególnie ważnym interesem strony wskazanym w art. 224 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz.60 ze zm., dalej Op.). Skarżąca podniosła, że nie posiada majątku w postaci środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych, a na cały majątek składają się: nieruchomości w postaci działki budowlanej o powierzchni 3200m² o wartości ok. 850.000 zł oraz 49% udziałów w firmie deweloperskiej S. sp. z o.o. posiadającej kapitał 650.000 zł. Wskazano, że majątek ten przewyższa w sposób znaczny kwotę wynikającą z zaskarżonej decyzji, lecz przedwczesne przeprowadzenie egzekucji z pewnością spowoduje niepowetowaną szkodę. Wynika to z faktu, że w trybie egzekucyjnym albo bardzo szybkiej sprzedaży nie uda się uzyskać ceny zbliżonej do rynkowej, a jedynie część rzeczywistej wartości nieruchomości. Ponadto skarżąca wskazała, że jej przychody w postaci renty nie pozwalają na szybkie spełnienie zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej w sprawie istnieją przesłanki określone we wskazanym przepisie i pomimo, że zwrot "szczególnie ważny interes strony" pozostawia organowi pewien stopień luzu decyzyjnego, to niniejszy wniosek wydaje się być w pełni zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). Użyte w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). W rozpatrywanej sprawie w ocenie Sądu strona nie przedstawiła racji przemawiających za przyznaniem jej tymczasowej ochrony sądowej w formie przewidzianej przez art. 61 § 3 P.p.s.a. Za niewystarczające należy bowiem uznać ograniczenie się przez skarżącą do wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zbycia posiadanych przez nią udziałów w firmie deweloperskiej lub nieruchomości w postaci działki budowlanej. W żaden sposób nie wyjaśniono, jak powyższe może przełożyć się na realizację przesłanek, o których mowa we wskazanym powyżej przepisie. Skarżąca nie przedstawiła informacji pozwalających na ustalenie jej stanu majątkowego i finansowego, wskazała jedynie, iż jej przychodem jest renta. Nie załączono żadnych dokumentów sytuację finansową obrazujących, które mogłyby przekonać Sąd o konieczności udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżąca wskazała, że jej majątek znacznie przewyższa kwotę wynikającą z zaskarżonej decyzji, lecz przeprowadzenie egzekucji spowoduje niepowetowaną szkodę. Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. post. NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09). Natomiast zbycie chociażby udziałów w firmie deweloperskiej w ocenie Sądu takiego skutku nie musi wywołać. Zauważyć nadto należy, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że podstawę wstrzymania wykonania decyzji stanowi art. 61 P.p.s.a., a nie jak błędnie wskazała strona art. 224 § 2 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 P.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.