II FZ 1012/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3098/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia : oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3098/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. M. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 kwietnia 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarżący pismem z dnia 2 lutego 2015 r. wystąpił z ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji w którym wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia Skarżącemu i jego rodzinie znacznej szkody, a także spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki. Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest ostateczna i podlega przymusowemu wykonaniu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229 poz.1954 ze zm.; zwana dalej: "u.p.e.a."). Skarżący podkreślił też, że podatek do zapłaty wynikający z zaskarżonej decyzji wynosi ponad 3,5 mln zł. Wedle Skarżącego, przystąpienie do przymusowego ściągnięcia wskazanej kwoty podatku (poprzez np. zajęcie rachunków bankowych oraz ruchomości) spowoduje utratę płynności finansowej i niewypłacalność prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i praktyki adwokackiej, którą prowadzi od 1995 r. Będzie to oznaczać również utratę jedynego źródła dochodu, a ponadto pracownicy Skarżącego stracą pracę. We wniosku podano, iż dochody osiągnięte w latach 2011 – 2013 r. wyniosły odpowiednio 86.927,61 zł oraz 80.388,51 zł. Jednocześnie Skarżący przedstawił zestawienia kosztów jakie ponosi w związku z utrzymaniem rodziny, tj. z wysokością opłat zaciągniętego kredytu na budowę domu, tabelę dotyczącą wysokości opłat związanych z ubezpieczeniem na życie w związku z zaciągniętym kredytem, tabelę dotyczącą wysokości opłat związanych z gruntem oraz zestawienie dotyczące kosztów eksploatacyjnych, a także tabelę "dodatkowe zobowiązania". Sąd I instancji odmawiając wstrzymania wykonania decyzji stwierdził, że wniosek Skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie został uzasadniony z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., dalej zwana: "p.p.s.a."). WSA w Warszawie orzekając miał na uwadze, iż Skarżący w 2013 r. uzyskał przychód w wysokości 3.836.332,30 zł (dochód wyniósł 80.388,51 zł). Skarżący jest partnerem zarządzającym w Kancelarii M. & Wspólnicy. Skarżący nie podał czy jest właścicielem nieruchomości, czy posiada oszczędności, przedmioty wartościowe. Załączone do wniosku tabele i zestawienia, były w ocenie Sądu I instancji na tyle niejasne, że nie mogły stanowić podstawy do oceny czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, na którą powołuje się Skarżący. Reasumując WSA w Warszawie uznał, że Skarżący nie wykazał, w jaki sposób egzekucja wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Pismem z dnia 16 marca 2015 r. Skarżący wywiódł zażalenie od powyższego orzeczenia i wniósł w nim o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 113 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a.- a to przez wydanie rozstrzygnięcia bez rozważenia wszelkich okoliczności w sprawie, co w konsekwencji skutkuje obrazą art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niezasadną odmowę uwzględnienia wniosku skarżącego. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż Sąd I instancji nie zestawił kwot osiągniętych dochodów z kwotą 3,5 mln zł wynikającą z zobowiązania podatkowego. Zdaniem Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji wywrze skutek na gruncie materialnym jak również doprowadzi do utraty zaufania klientów, utrata tychże wartości niematerialnych nie będzie zdaniem Skarżącego możliwa do zrekompensowania ewentualnym zwrotem pobranych w wyniku wykonania decyzji środków. W konsekwencji, nieuwzględnienie wniosku może doprowadzić do niebezpieczeństwa nie tylko spowodowania skutków trudnych do odwrócenia ale wprost spowodowania skutków do odwrócenia niemożliwych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). W sytuacji gdy chodzi o orzeczenie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną, przedstawienie stanu majątkowego strony oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia w konkretnej rozpatrywanej sprawie. Podkreślić należy, iż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje automatycznego udzielenia ochrony tymczasowej w przypadku, gdy dochodzone są należności pieniężne w określonej wysokości. Wręcz przeciwnie, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków. Ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd nie tylko wiedzą na temat tego, jaka kwota jest dochodzona, ale przede wszystkim konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy i poparcia ich przez stronę dowodami w postaci dokumentów źródłowych. Dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, iż Skarżący zobowiązany był do przedstawienia pełnej sytuacji majątkowo – finansowej, natomiast ograniczył się jedynie do podania rocznego dochodu i na tę okoliczność przedstawił dokumentację w postaci deklaracji PIT- 36L za 2012 r. i za 2013 r., PIT - B za 2013 r. Jak słusznie zauważył, Sąd I instancji Skarżący w uzasadnieniu wniosku nie podał czy jest właścicielem nieruchomości, czy posiada oszczędności, przedmioty wartościowe. Tym samym nie mając pełnego obrazu sytuacji majątkowej Skarżącego, Sąd I instancji nie był w stanie ocenić czy kwota wynikająca z zobowiązania podatkowego spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., gdyż jak wynika z uzasadnienia pisemnego zaskarżonego postanowienia, Sąd I prześledził całość postępowania zainicjowanego pismem z dnia 24 października 2014 r., w którym zawarty został pierwszy wniosek o wstrzymania wykonania decyzji i które to postępowanie zakończone zostało postanowieniem NSA z dnia 6 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2141/14, co oznacza, że Sąd I instancji wziął pod uwagę całość dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że z dokumentów tych nie wynika pełny obraz sytuacji majątkowej Skarżącego, zresztą podobnie co do tego wypowiedział się WSA w Warszawie, który postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3098/14 odmówił przyznania prawa pomocy, właśnie z uwagi na to, że Skarżący nie przedstawił dokumentów, które potwierdzałyby jego trudną sytuację majątkową. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z uwagi na powyższe, stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że Skarżący nie wykazał, w jaki sposób egzekucja wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama wysokość podatku do zapłaty w relacji do deklarowanych w ostatnich latach dochodów nie stanowi o spełnieniu warunku warunkującego wstrzymanie zaskarżonego aktu. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że trafne było stwierdzenie Sądu I instancji, iż nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i wobec tego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.