I GZ 308/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 465/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 465/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") po rozpoznaniu wniosku S. W. (dalej: "skarżący") o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z [...] stycznia 2020 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia złożony został przez S. W. wraz ze skargą na postanowienie z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z [...] listopada 2018 r. [...] o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne. WSA uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie jest instytucją, którą można zastosować do wszystkich aktów wydawanych przez organy administracji. Zdaniem Sądu wstrzymanie wykonania może zatem dotyczyć wyłącznie aktu administracyjnego, który nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. W ocenie Sądu I instancji postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia – a tego rodzaju postanowienie zostało zaskarżone przez Skarżącego w niniejszej sprawie i objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania, nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, bowiem w wyniku wydania takiego rodzaju aktu administracyjnego na stronie nie ciąży żaden obowiązek nadający się do dobrowolnego wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie, tj.: a) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie ww. przepisu w sytuacji, kiedy z okoliczności sprawy wynika bezspornie, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zwłaszcza, że decyzja w swojej treści w razie jej utrzymania doprowadzi do pozbawienia skarżącego źródła dochodów i środków do życia. b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie w trakcie procedowania z uwzględnieniem konieczności stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności, z urzędu zwłaszcza, że wbrew treści przepisu WSA w Warszawie nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w sprawie w oparciu o wątpliwe dowody i stan faktyczny, c) art. 8 k.p.a. przez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia przez WSA w Warszawie z pogwałceniem obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, d) błędne ustalenia faktyczne przez uznanie, jakoby interes skarżącego nie został zagrożony przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, kiedy w istocie brak zabezpieczenia narazi skarżącego na popadnięcie w niedostatek i pozbawienie źródła dochodów. W uzasadnieniu zażalenia zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. Mając na uwadze powyższą argumentację, skarżący wniósł o uwzględnienie zażalenia i zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, z uwagi na naruszenie przepisu art. 61 § 1, 2 i 3 p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy, przez jego niezastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, zaś brak wstrzymania postanowienia rzekomo nie wpłynie w sposób negatywny i nieodwracalny w skutkach dla skarżącego pomimo zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Ewentualnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako niedopuszczalnego z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tegoż artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie przy tym okoliczności, które uprawdopodabniałyby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na stronie. W rozpatrywanej sprawie, zasadnicze znaczenie ma charakter prawny aktu, objętego wnioskiem Skarżącego. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem Dyrektor IAS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z [...] listopada 2018 r. o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne. Zauważyć w tym miejscu należy, jak też słusznie skonstatował Sąd pierwszej instancji, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Z zaskarżonego postanowienia, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora II Oddziału ZUS w W. o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne, nie wynika zatem wprost obowiązek nadający się do wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. Nie kreuje on zatem żadnego obowiązku, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonany w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności. Z powyższego wynika zatem, że zaskarżone postanowienie należy do tej kategorii aktów administracyjnych, które nie posiadają przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonania. Jako niezasadne należało również ocenić zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., 8 k.p.a. 77 k.p.a., 80 k.p.a., bowiem Sąd pierwszej instancji tych przepisów nie stosował i nie mógł stosować. Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje postępowania przed sądem administracyjnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.