I C 532/18

Sądy powszechne2019-12-27

Sygnatura

I C 532/18

Data orzeczenia

2019-12-27

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Marek Jasiński (PRESIDING_JUDGE)

Streszczenie

Jeżeli zatem strona dochodzi roszczeń odszkodowawczych w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, to rozmiar szkody, a w konsekwencji wysokość odszkodowania, powinny być ustalone w taki sposób, aby uwzględniały wyłącznie okoliczność wejścia w życie aktu ustanawiającego taki obszar (uchwały Sejmiku Województwa i jego skutki, a nie jakiekolwiek czynniki wpływające na spadek wartości nieruchomości. Musi to jednak wynikac z konkretnychwprowadzonych uchała,ograniczń

Treść orzeczenia

Sygn. akt I C 532/18 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 27 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Marek Jasiński Protokolant: Weronika Formela po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa Z. A. i E. A. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza Z. A. i E. A. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; III. zasądza od Z. A. i E. A. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku kwotę 412,31 zł (czterysta dwanaście złotych trzydzieści jeden groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sygn. akt I C 532/18 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Powodowie Z. A., E. A. wnieśli o zasądzenie solidarnie od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwoty 11.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazali, że są właścicielami na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości – lokalu mieszkalnego nr (...), położonego w G. przy ul. (...), który znajduje się w strefie A obszaru ograniczonego użytkowania, utworzonego wokół pozwanego (...) sp. z o.o. na mocy uchwały (...) (...) z dnia 29 lutego 2016 r. Powodowie podnieśli, że uchwała wprowadziła na tym obszarze ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu i sposobu korzystania z niego, skutkowała zwiększeniem operacji lotniczym i tym samym wzrostem poziomu hałasu. Dochodzona kwota obejmuje jedynie część roszczenia powodów, którego wartość oceniają na kwotę 50.000 zł, obejmującą koszty zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego w lokalu mieszkalnym oraz zmniejszenie wartości tejże nieruchomości. Pozwany (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów kosztów procesu. Pozwany kwestionował roszczenie zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Zarzucił, że w związku z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania powodowie nie doznali jakichkolwiek ograniczeń w korzystaniu z ich nieruchomości, która pełni funkcję mieszkaniową, ani też nie wskazali w jaki sposób miało zostać ograniczone ich prawo własności. Kwestionował położenie nieruchomości powodów w strefie A, wskazując, że leży ona w(...) Podniósł też, że mimo rozbudowy lotniska poziom hałasu w (...) obszaru ograniczonego użytkowania, w której znajduje się nieruchomość powodów, jest zgodny z dopuszczalnymi normami i nie ma związku z uchwałą w sprawie utworzenia tego obszaru. Zdaniem pozwanego ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania nie wpływa też wartość nieruchomości strony powodowej. W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2019 r. powodowie sprecyzowali żądanie pozwu wskazując, iż kwota dochodzona pozwem w wysokości 11.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, stanowi odszkodowanie za spadek wartości nieruchomości stanowiącej ich własność, w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania wokół portu lotniczego pozwanego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Z. A., E. A. są właścicielami na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości – lokalu mieszkalnego nr (...), położonego w G. przy ul. (...) o powierzchni 68.70 m 2, dla którego Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...). Nieruchomość ta wchodzi w skład zespołu budynków posadowionych na nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,7464 ha, obejmującej działki ewidencyjne (...), dla której Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...). /bezsporne/ W dniu 29 lutego 2016 r. (...) (...) przyjął uchwałę nr 203/XVIII/16 w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół (...) im. (...) w G., która weszła w życie w dniu 16 marca 2016 r. Ze względu na rodzaj chronionego terenu w obszarze ograniczonego użytkowania wyróżniono dwie strefy – (...). (...) została ograniczona od zewnątrz granicą obszaru ograniczonego użytkowania (obwiednia izolinii 45 dB w porze nocnej, wymaganej dla terenów o podwyższonych standardach akustycznych) oraz od wewnątrz – obwiednią izolinii 50 dB w porze nocnej (wymaganą dla terenów zabudowy mieszkaniowej) (§ 4 uchwały). Zgodnie z § 5 uchwały w (...) obszaru ograniczonego użytkowania wprowadzono następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu i sposobu korzystania z niego: a) zakazano przeznaczenia terenu pod budowę szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, takich jako szkoły, przedszkola, internaty, żłobki, domy dziecka itp., jak też tworzenia stref ochronnych A uzdrowiska; b) zakazano lokalizowania budynków o funkcji szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, takich jak szkoły, przedszkola, internaty, domu dziecka itp., z wyłączeniem w szczególności rozbudowy, odbudowy lub nadbudowy istniejących obiektów; c) zakazano zmiany funkcji budynków istniejących na budynki o funkcji szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży; d) brak ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenów pod inną zabudowę, w tym mieszkaniową; e) dopuszczono lokalizowanie innej zabudowy, w tym zabudowy mieszkaniowej. (bezsporne, nadto dowód: uchwała z 29 lutego 2016 r. – k. 97-109/ Nieruchomość przy ul. (...) znajduje się w(...)obszaru ograniczonego użytkowania ( (...)). Zauważalne są jedynie niewielkie różnice w cenach transakcyjnych nieruchomości położonych w strefie (...) i poza strefą w zakresie tych samych obrębów. Przyjmując stałe cechy przedmiotowej nieruchomości w kontekście rynku (...) i poza nią, uzyskano różnicę 2.000 zł. Wartość ta mieści się w przedziale tolerancji błędu. Nabywca nieruchomości jest w stanie zapłacić tyle samo za nieruchomość lokalową położoną w zakresie (...), jak i poza nią. W ramach tego samego obrębu geodezyjnego ceny nie są zróżnicowane w zależności od położenia w (...) lub poza nią. Uchwała nie wprowadziła skonkretyzowanych ograniczeń w korzystaniu z przedmiotowej nieruchomości, które powodowały obniżenie jej wartości. (Dowód: pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości M. B. –k. 145-175)  Sąd zważył, co następuje: Powodowie w sprawie niniejszej dochodzili ostatecznie od pozwanego zapłaty odszkodowania w kwocie 11.000 zł tytułem obniżenia wartości nieruchomości lokalowej, położonej przy ul. (...) w G., stanowiącej ich własność, w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. Dla rozstrzygnięcia sprawy szczególnie istotne znaczenie miała opinia biegłej sądowej z zakresu szacowania nieruchomości M. B.. Zdaniem Sądu opinia biegłej została sporządzona w sposób prawidłowy, profesjonalny i zgodny z tezą dowodową, przez osobę bezstronną oraz posiadającą odpowiednią wiedzę i doświadczenie. Opina nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Sąd również nie dopatrzył się potrzeby jej wyjaśniania, czy uzupełniania. W ocenie Sądu przygotowana opinia odpowiada prawu, w szczególności operat jest zgodny z wymogami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042072109" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego - Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ()">Rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004r w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego</a> (Dz. U. z 2004r., Nr 207, poz. 2109). W § 4 Rozporządzenia wskazano metody sporządzania operatu szacunkowego. Z treści tego przepisu nie wynika, by któraś z metod była nadrzędna. Do biegłego należy więc wybór jednej z tych metod. Powództwo w niniejszej sprawie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.</a> – Prawo ochrony środowiska, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Art. 136 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska stanowi natomiast, że obowiązany do wypłaty odszkodowania jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. W świetle powyższych uwag na początku należy wskazać, iż nieruchomość powodów stanowi mieszkanie w budynku wielorodzinnym, położonym na terenie przeznaczonym na cele mieszkaniowe. (...) (...) ustanawiająca obszar ograniczonego użytkowania nie wprowadza natomiast żadnych ograniczeń w zakresie korzystania z tego typu nieruchomości (§ 5 lit. d i e), co oznacza, że powodowie nie ponieśli żadnej szkody spowodowanej nałożonymi w uchwale ograniczeniami. W przypadku ich nieruchomości nie można mówić o szkodzie w postaci spadku jej wartości spowodowanej samym umieszczeniem jej w strefie B obszaru ograniczonego użytkowania. Zdaniem Sądu, z opinii biegłej wynika wprost, że zauważalne są jedynie niewielkie różnice w cenach transakcyjnych nieruchomości położonych w strefie obszaru ograniczonego użytkowania i poza strefą w zakresie tych samych obrębów. Co więcej nabywca nieruchomości jest w stanie zapłacić tyle samo za nieruchomość lokalową położoną w zakresie obszaru ograniczonego użytkowania, jak i poza nim. Ceny zaś w ramach tego samego obrębu geodezyjnego nie są zróżnicowane w zależności od położenia w obszaru ograniczonego użytkowania lub poza nim. Biegła co prawda wyliczyła nieznaczną utratę wartości nieruchomości powodów, określając ją na kwotę 2.000 zł, tym niemniej przyjmując stałe cechy przedmiotowej nieruchomości w kontekście rynku obszaru ograniczonego użytkowania i poza nim wskazała, iż wartość ta mieści się w przedziale tolerancji błędu przewidzianej dla tego typu transakcji. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie powód nie wykazał przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego w postaci szkody, polegającej na spadku wartości nieruchomości oraz związku przyczynowego między zdarzeniem (uchwaleniem aktu prawa miejscowego wprowadzającego obszar ograniczonego użytkowania obejmującego nieruchomość powodów) a szkodą, do czego byli zobowiązani zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu. Zgodnie z treścią przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 6)">art. 6 k.p.c.</a> in fine to strony mają obowiązek wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód z urzędu, ale nie ma takiego obowiązku. Jest to wyrazem zasady, iż to strony powinny być zainteresowane wynikiem postępowania oraz że to strony dysponują przedmiotem postępowania m.in. poprzez powoływanie i przedstawianie Sądowi wybranych przez siebie dowodów. W niniejszej sprawie pozwany całkowicie zignorował obowiązek nałożony przez cytowane przepisy. Samo zaprzeczenie okolicznościom dokonane przez stronę procesową wywołuje ten tylko skutek, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy stają się sporne i muszą być udowodnione. W razie ich nie udowodnienia sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (SN 28.04.1975 III CRN 26/75). Reguły dowodzenia, a więc rozkład ciężaru dowodu, określa przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> Wynika z niego przedmiot i osoba, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>). Artykuł ten jednoznacznie stanowi, że ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie, która wywodzi z tych faktów skutki prawne (SN I CKU 45/96 OSNAP 1997/6-7/76). Sąd przy tym nie znalazł podstaw do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a> Wskazany przepis daje możliwość zasądzenia odpowiedniej sumy odszkodowania, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiści niecelowe (…). Warunkiem zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a> jest przesądzenie istnienia szkody (dochodzonej należności); ta przesłanka odpowiedzialności musi być wykazana na zasadach ogólnych, z zastosowaniem przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksie postępowania cywilnego</a> aparatury dowodowej (por. orzeczenie SN z 23.10.1957 r., 1 CR 881/56, RPEiS 1958/4, s. 325, oraz wyroki SN: z 16.12.1963 r., 1 CR 412/62, OSNCP 1964/10, poz. 212, z omówieniem E. W., Przegląd orzecznictwa, NP (...)–8, s. 869; z 12.10.2007 r., V CSK 261/07, LEX nr 497671 i z 24.06.2015 r., II CSK 554/14, (...), s. 32, z komentarzem P. M., M. Praw. (...), s. 25). W ocenie Sądu, przesłanki określone w powyższym przepisie nie zachodzą. Sąd ustalił na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim opinii biegłej sądowej, że do powstania szkody nie doszło, bowiem jak wskazano już powyżej, okoliczność, na którą powoływała się biegła, szacowanie nieruchomości zawiera tolerancję błędu, a zatem nie może powodować możliwości zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a> Podkreślić należy, że wskazana przez biegłą granica dotyczy zarówno błędu na korzyść (+), ale również i na niekorzyść (-). Uznanie przez Sąd, że powodom należy się odszkodowanie, stanowiłoby dowolną, nie zaś swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, do czego Sąd nie jest uprawniony. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 6 czerwca 2019 r. II CSK 222/18, artykuł 129 ust. 2 p.o.ś. stanowi samodzielną podstawę roszczeń odszkodowawczych związanych z wprowadzonym ograniczeniem korzystania z nieruchomości. Przyjmuje się, że w takim przypadku przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej za działania zgodne z prawem (tzw. szkody legalne) są: wejście w życie aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez jej właściciela oraz związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości a szkodą. Nie można jednak zapominać, że wysokość poniesionej szkody musi wynikać w tym przypadku z zaniżenia wartości nieruchomości wynikającej z wejścia w życie aktu prawa miejscowego, a zatem nie może uwzględniać innych okoliczności, nie mieszczących się w ramach tak ujętego związku przyczynowego, w szczególności tych, które nie wynikały z wejścia w życie takiego aktu. Dotyczy to bez wątpienia innych przyczyn zmian wartości nieruchomości niż objęte treścią art. 129 ust. 2 p.o.ś. Jeżeli zatem strona dochodzi roszczeń odszkodowawczych w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, to rozmiar szkody, a w konsekwencji wysokość odszkodowania, powinny być ustalone w taki sposób, aby uwzględniały wyłącznie okoliczność wejścia w życie aktu ustanawiającego taki obszar (uchwały Sejmiku Województwa i jego skutki, a nie jakiekolwiek czynniki wpływające na spadek wartości nieruchomości. Wykluczone jest ograniczenie się przez sąd do wnioskowania opartego na ocenach wywodzonych z ogólnej zasady doświadczenia życiowego czy też "stygmatyzacji" nieruchomości na rynku. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 129 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska a contario oddalił powództwo, o czym orzeczono w pkt I wyroku. O kosztach procesu orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> uznając powodów za stronę przegrywającą spór w całości, a w konsekwencji zobowiązaną do zwrotu pozwanemu kwoty 3.617 zł, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 zł, ustalone w oparciu o przepis § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia pozwu tj. w dniu 15 marca 2018 r., powiększone o opłatę od pełnomocnictwa w wysokości 17zł. W toku procesu przyznano biegłej sądowej wynagrodzenie w łącznej kwocie 1.912,31zł. Powodowie uiścili zaliczkę na poczet wynagrodzenia w wysokości 1.500 zł. W związku z tym do rozliczenia pozostała jeszcze kwota 412,31 zł (1.912,31 zł – 1.500 zł). Z tego względu Sąd zgodnie z odpowiedzialnością za wynik procesu w pkt III wyroku zasądził od powodów Z. A., E. A. kwotę 412,31 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sygn. akt I C 532/18 </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> (...) 1.(...) 2.(...) 3. (...) (...) </div>