I SA/Kr 473/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 23 lutego 2021 r. nr 1201-IEE.711.2.21.2021.2.GS w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną skargę oddala UZASADNIENIE Zaskarżonym do WSA w Krakowie postanowieniem z 23 lutego 2021 r., nr 1201-IEE.711.2.21.2021.2.GS, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (ZUS) z 7 stycznia 2021 r., nr 180200/71/17/2021-RED-BK, oddalające skargę A. R. (skarżący, zobowiązany) na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: ZUS, jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych z 16 listopada 2020 r. nr: od [...] do TW1 [...] oraz od [...] do [...] obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, na kwotę należności głównej w łącznej wysokości 5.414,20 zł. Organ egzekucyjny zawiadomieniami z 17.11.2020 r. nr [...] , [...] zajął świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu 30.11.2020 r. W reakcji na powyższe, zobowiązany złożył skargę na ww. czynność egzekucyjną, wskazując, że czynności zajęcia dokonano na podstawie nieważnej decyzji. W związku z tym zwrócił się o stwierdzenie nieważności tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu. Organ egzekucyjny postanowieniem z 7 stycznia 2021 r., nr 180200/71/17/2021-RED-BK, oddalił skargę na czynność egzekucyjną. W zażaleniu skarżący ponownie zanegował istnienie podstawy zadłużenia, tj. decyzji, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, wnosząc o oddalenie zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznanie sprawy zgodnie z treścią żądania skarżącego wynikającego ze stanu faktycznego sprawy i stwierdzenie nieważności zaskarżonych zawiadomień o zajęciu oraz tytułów wykonawczych w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., ewentualnie odstąpienie od czynności egzekucyjnych. DIAS, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem, o którym mowa na wstępie, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zobowiązany zainicjował postępowanie zażaleniowe, składając w trybie art. 54 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, dalej: u.p.e.a.) skargę na czynność egzekucyjną, tj. zajęcie świadczenia emerytalno-rentowego. Uzasadniając wadliwość wskazanej powyżej czynności zobowiązany przytoczył okoliczności, które stanowią podstawę do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z art. 33 u.p.e.a. DIAS podkreślił, że w postępowaniu w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. badana jest wyłącznie prawidłowość wskazanej czynności egzekucyjnej, a nie prawidłowość całości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie zobowiązany nie podniósł jednak żadnych okoliczności, które w jego ocenie stanowią o wadliwości dokonanego zajęcia. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona czynność została przez organ egzekucyjny przeprowadzona prawidłowo. Obowiązujące przepisy dotyczące zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej (art. 79 u.p.e.a.) nie zostały w toku prowadzonego postępowania naruszone. Z akt sprawy wynika, że ww. zawiadomienia o zajęciu zostały sporządzone na prawidłowym formularzu i podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego. W zawiadomieniach oznaczono strony postępowania oraz wskazano organ egzekucyjny, podano numery tytułów wykonawczych, określono wysokość dochodzonej należności, a także zawarto pouczenia dla zobowiązanego i organu rentowego. Zawiadomienia o dokonanym zajęciu organ egzekucyjny prawidłowo doręczył zobowiązanemu oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności. Organ egzekucyjny przeanalizował również czy nie zastosowano zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny ocenił, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych doprowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny dokonał zajęcia tylko jednego składnika majątkowego, a zobowiązany nie wskazał alternatywnego składnika majątkowego zapewniającego przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego dotyczącego nieważności tytułów wykonawczych z 16.11.2020 r. wskazał, że sprawa badania zarzutów wniesionych przez zobowiązanego podlegała rozpatrzeniu przez wierzyciela w odrębnym postępowaniu w sprawie zarzutów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono nierozpoznanie istoty sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji, uchylenie postanowienia organu I instancji, nakazanie organowi egzekucyjnemu wykonanie wskazanych wyroków NSA i WSA w Krakowie, które dotyczyły konkretnej sprawy skarżącego. W skardze podtrzymano argumentację zażalenia, opisując ponownie okoliczności, które stanowią podstawę do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podobnie jak w skardze na czynność egzekucyjną zobowiązany podniósł ponownie zarzut nieważności tytułów wykonawczych z 16.11.2020 r., wskazując, że decyzja nr 180271DZPDZ220/000271 z 5.02.2020 r. nie jest prawomocna i ostateczna. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego. Stosownie do przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Ten środek zaskarżenia służy zatem kontroli prawidłowości podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego z perspektywy ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę ich dokonania. W ramach środka zaskarżenia, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego uregulowana przepisem art. 54 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje oceny prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej, a więc ocenia jej zgodność z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Szczegółowy tryb zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego zawiera art. 79 § 1 i 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń. W myśl art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób. Wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, określa art. 67 u.p.e.a. Zgodnie z art. 67 § 2 u.p.e.a., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Analiza akt administracyjnych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej zgodnie z wyżej powołanymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienie to spełnia ustawowe wymogi formalne, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. i zawiera wszystkie wymagane elementy. Odpis tego zawiadomienia doręczono zobowiązanemu (co nie jest kwestionowane przez skarżącego), czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a. Również zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit.a u.p.e.a. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień formalnych w dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego. Czynność ta została dokonana prawidłowo, z zachowaniem procedur i wymogów formalnych opisanych wyżej. Zauważyć przy tym należy, iż zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze, strona skarżąca w istocie nie kwestionuje zasadności zastosowania samego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia emerytury, jak i trybu jego zastosowania. Podnoszone w skardze zarzuty wskazują na bezprawne działanie organu egzekucyjnego w związku z nieistnieniem dochodzonego zobowiązania pieniężnego. Jednakże ta okoliczność – jak wskazał DIAS – była podnoszona przez skarżąca w ramach zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).