II OSK 1608/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie NSA Małgorzata Stahl Zygmunt Zgierski /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 143/06 w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, decyzję nakazującą W. S. rozbiórkę wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynku gospodarczego na działce nr ew. [...], położonej w J. przy ulicy [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. upomnieniem z dnia [...], na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wezwał W. S., do dobrowolnego wykonania obowiązku. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał wobec adresata decyzji nakazującej rozbiórkę tytuł wykonawczy. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji, w oparciu o art. 119 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na W. S. grzywnę w wysokości 14950,40 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 21 września 2005 roku. Zażalenie na to postanowienie W. S. złożyła osobiście w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.. W dniu [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 § 2 kpa, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postanowienie nakładające grzywnę skutecznie doręczono W. S. w dniu 21 września 2005 roku, natomiast zażalenie na to postanowienie skarżąca złożyła w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w dniu 29 września 2005 r. Ze względu na to, że zażalenie złożono po upływie ustawowego 7 dniowego terminu, bez wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. był obowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Na powyższe postanowienie W. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nałożenie na nią grzywny w kwocie 14950,40 jest bardzo krzywdzące, bowiem jej sytuacja finansowa i rodzinna jest zła. Budynek gospodarczy o wymiarach 4x8 m - jedyny tego typu na siedlisku - jest potrzebny do prowadzenia gospodarstwa rolnego odziedziczonego po rodzicach, którzy go wybudowali. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu skarżąca niewątpliwie uchybiła 7 dniowemu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia, w związku z czym organ odwoławczy na podstawie art. 134 Kpa był zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik z urzędu W. S., zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia naruszenia przez organ I i II instancji, w toku postępowania, zasad ogólnych postępowania administracyjnego tj. - niepodjęcia rzeczywistych i wszelkich niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia i załatwienia sprawy skarżącej (art. 7 Kpa); - nieinformowania należycie i wyczerpująco skarżącej o stanie sprawy i wszelkich jej prawach tak, aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 Kpa); 2) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 115 - 122 w zw. z art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie ich mimo oczywistej zasadności z uwagi na konieczność ustalenia rzeczywistych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy zwłaszcza, iż skarżąca działała bez zawodowego pełnomocnika. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ramach pierwszego zarzutu, pełnomocnik skarżącej zarzucił obrazę art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegającą na nie wzięciu przez Sąd pod rozwagę uchybień dokonanych przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej zarówno organ I jak i II instancji, wbrew art. 7 Kpa, nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, przyjmując tym samym własną interpretację żądań skarżącej skierowanych do organów w kolejnych pismach. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. niewłaściwie ocenił charakter pism skarżącej, której intencją było przede wszystkim wzruszenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Pismo z dnia 5 stycznia 2006 r. stanowiło skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie, natomiast pismo z dnia 19 stycznia 2006 r. zawierało żądanie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...]. w trybie art. 154 Kpa. Ponadto w ocenie pełnomocnika skarżącej, w toku postępowania administracyjnego organy administracji, naruszając art. 9 Kpa, nie informowały skarżącej należycie i wyczerpująco o stanie sprawy i wszelkich jej prawach tak, aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, w szczególności mylnie informowano ją o przedmiocie prowadzonego przez nią postępowania. Składając zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o nałożeniu grzywny, skarżąca nie wiedziała, że przekroczyła termin do wniesienia środka zaskarżenia, a nikt nie poinformował jej o możliwości i konieczności złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zdaniem skarżącej Sąd I instancji, wbrew jej woli wynikającej z wniosku z dnia 5 stycznia 2006 r., błędnie przyjął, iż przedmiotem sprawy jest skarga na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zarzucono nadto Sądowi, że nie podjął żadnych działań prawnych w związku z wnioskiem organu II instancji z dnia 23 marca 2006 o przekazanie akt administracyjnych w celu rozpoznania wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]. W związku z powyższym Sąd nie odniósł się do sprawy w pełnym zakresie, nie uwzględniając okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego aktu, naruszając tym samym art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Drugi zarzut, zawarty w skardze kasacyjnej, dotyczył nie zastosowania przez Sąd procedury mediacyjnej, uregulowanej w art. 115 - 122 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem pełnomocnika skarżącej sprawa powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu mediacyjnym, ze względu na jej charakter oraz na nieznajomość procedury prawnej przez skarżącą. Sąd jednak nie poinformował skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, do czego był obowiązany na podstawie art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wyznaczonej na dzień 3 grudnia 2007 r., pełnomocnik strony skarżącej cofnął skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie ze skargi kasacyjnej podlega umorzeniu. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do cofnięcia skargi kasacyjnej i umorzenia postępowania kasacyjnego. Stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki niedopuszczalności cofnięcia skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 60 w zw. z art. 193 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał cofnięcie za skuteczne, co prowadzi do umorzenia postępowania sądowego. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.