II SAB/Łd 188/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w Warszawie na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 18 lutego 2015 roku; 3. zasądza od Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w Ł. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A w W. kwotę 104,20 (sto cztery) 20/100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS UZASADNIENIE W dniu 2 października 2015 r. Stowarzyszenie A w W. reprezentowane przez radcę prawnego P. P. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej określonej we wniosku z dnia [...] lutego 2015 r., domagając się: zobowiązania organu do prawidłowego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej - z uwzględnieniem okoliczności, że wnioskowane dane mają charakter informacji publicznych - w terminie 14 dni; dopuszczenia dowodu uzupełniającego z załączonych dokumentów (wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz dowód jego przesłania) na okoliczność treści wniosku oraz tego, że został on przesłany stronie przeciwnej; zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Motywując skargę strona skarżąca wskazała, że dnia [...] lutego 2015 r. przesłała do Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w Ł. pocztą elektroniczną na adres [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego w bieżącym roku kalendarzowym. W odpowiedzi z dnia ...] lutego 2015 r. organ stwierdził, że we wniosku nie podano podstawy prawnej żądania i celu jego złożenia. Jednocześnie stwierdzono, że we wniosku nie sprecyzowano, o jakie terminy posiedzeń chodzi. Odpowiadając na skargę Okręgowy Sąd Lekarski w Ł. podniósł, że uwzględnił ją w całości, informując, iż w dniu 21 października 2015 r. przesłano pocztą tradycyjną pismo dotyczące terminów i miejsc posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego w Ł. w bieżącym roku kalendarzowym, o które wnioskował skarżący. Biorąc pod uwagę powyższe, organ na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do wypowiedzenia się, czy wobec udzielenia przez Okręgowy Sąd Lekarski w Ł. pismem z dnia 21 października 2015 r. odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, strona skarżąca podtrzymuje skargę na bezczynność tego organu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę, argumentując, że żadne z otrzymanych pism nie jest wyczerpujące. Pismo L.dz. [...]/15 jest pismem przewodnim, do którego załączono orzeczenia wydane przez organ. Usunięto z nich jednak dane osób obwinionych, co powoduje, że informacja jest niepełna. Natomiast pismo L.dz. [...]/15 zawiera jedynie daty zebrań organu bez wskazania konkretnych godzin, co uniemożliwia stronie skarżącej oddelegowanie osoby, która mogłaby uczestniczyć w wybranej rozprawie, co było celem złożenia wniosku. Na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi Stowarzyszenia A w W. jest bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), przywoływanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p.". Zgodnie z treścią art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów gospodarczych i zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 ustawy. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2445/11 - Lex nr 1264728). W przekonaniu sądu Okręgowy Sąd Lekarski Okręgowej Izby Lekarskiej w Ł., jako organ samorządu zawodowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jeśli tylko ją posiada. W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 651 ze zm.) członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów. Jednostkami organizacyjnymi samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów są okręgowe izby lekarskie, Wojskowa Izba Lekarska i Naczelna Izba Lekarska, które działają przez organy określone w ustawie (art. 3 ust. 1). Organami okręgowej izby lekarskiej są: pkt 1- okręgowy zjazd lekarzy; pkt 2 - okręgowa rada lekarska; pkt 3 - okręgowa komisja rewizyjna; pkt 4 - okręgowy sąd lekarski; pkt 5 - okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej (art. 21 w/w ustawy). Zdaniem sądu informacja o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarskiego w bieżącym roku kalendarzowym jest niewątpliwie informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p., gdyż mieści się w pojęciu informacji o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy. Stosownie do treści art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium (pkt 4). Zgodnie z treścią art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, że organ dopiero po wniesieniu skargi do sądu, co miało miejsce w dniu 2 października 2015 r., udostępnił stronie skarżącej wnioskowane informacje, przesyłając jej stosowne pismo z dnia 21 października 2015 r. za pośrednictwem poczty tradycyjnej. Oznacza to, że w momencie rozpoznawania skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż rozpatrzył w całości wniosek z dnia 18 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. W konsekwencji, podjęcie przez organ aktu po wniesieniu skargi, w tym wypadku dokonanie czynności materilano-technicznej przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie posiada na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. W zaistniałej sytuacji sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia [...] lutego 2015 r. O powyższym sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd jednocześnie uznał, że przesłana przez organ informacja wyczerpuje treść wniosku skarżącego z dnia[...] lutego 2015r., w którym domagał się on terminów i miejsc posiedzeń sądu , a te informacje zostały udzielone. W punkcie pierwszym wyroku sąd w trybie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w rozpoznawanej sprawie organ miał wątpliwości w zakresie podstawy prawnej żądania, celu jego złożenia oraz charakteru terminów posiedzeń (jawne, niejawne) i w piśmie z dnia 18 lutego 2015 r. wskazał miejsce, w którym odbywają się wszystkie posiedzenia i rozprawy Okręgowego Sądu Lekarskiego oraz wezwał stronę skarżącą do sprecyzowania wniosku w zakresie stwierdzonych wyżej wątpliwości. Ostatecznie jednak po wniesieniu skargi na bezczynność udostępnił żądane informacje. Odnosząc się następnie do żądania zwrotu – oprócz uiszczonego wpisu sądowego – także wynagrodzenia pełnomocnika, opłaty skarbowej i opłaty pocztowej należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., lecz nadal jest to zwrot ograniczony do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.). W tym miejscu więc warto podkreślić, iż profesjonalny pełnomocnik reprezentujący stronę skarżącą jest jednocześnie prezesem Stowarzyszenia, przy czym prawo jednoosobowej reprezentacji tego Stowarzyszenia przysługuje każdemu członkowi zarządu. Wobec powyższego brak było podstaw do odrębnego udzielania pełnomocnictwa radcy prawnemu, który piastuje funkcję prezesa skarżącego Stowarzyszenia i był uprawniony do jednoosobowego reprezentowania. Konsekwentnie do niezbędnych kosztów nie można zaliczyć wynagrodzenia dla radcy prawnego i opłaty skarbowej uiszczonej w związku z udzieleniem pełnomocnictwa. Za niezbędne koszty niewątpliwie należy uznać tylko wpis sądowy w wysokości 100 zł i koszt nadania przesyłki pocztowej zawierającej skargę (4,20 zł). Tożsame stanowisko w tej kwestii tutejszy sąd zajął w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 192/15 (dostępny na stronie internetowej pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym o kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu orzeczono w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. LS