I SA/Gd 1253/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr SKO.410.156.2021 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. UZASADNIENIE M. G. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej jako "organ" lub "SKO") z dnia 30 sierpnia 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie SKO z dnia 11 czerwca 2021 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Wójta Gminy N. z dnia 16 lutego 2021 r. Skarga została złożona w dniu 5 października 2022 r. Wraz z powyższą skargą Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu ww. wniosku Skarżący wskazał, że nie otrzymał żadnej korespondencji po wniesieniu zażalenia na postanowienie SKO z dnia 11 czerwca 2021 r., w związku z czym jego pełnomocnik skierował do organu zapytanie o stan sprawy i ustalił, że postanowienie SKO z dnia 30 sierpnia 2021 r., mimo dwukrotnego awizo, nie zostało odebrane. W związku z tym pełnomocnik Skarżącego wystąpił o kopię ww. postanowienia, która została mu doręczona dnia 28 września 2022 r. W ocenie Skarżącego od dnia otrzymania ww. postanowienia przez jego pełnomocnika należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Następnie Skarżący wskazał, uzasadniając fakt, że nie odebrał korespondencji organu z postanowieniem SKO z dnia 30 sierpnia 2021 r., że w lipcu 2021 r. przebywał za granicą, a po powrocie, w sierpniu 2021 r., w swoich rodzinnych stronach, tj. w górach. Dodał, że nie może przedłożyć biletu lotniczego, ponieważ informacje związane z wyjazdem znajdują się na poczcie mailowej jego małżonki, z którą jest obecnie w trakcie rozwodu. Skarżący wskazał również, że należyta staranność nie wymaga m.in. poświęcenia całego swojego czasu i wszelkich możliwych środków na prowadzenie sprawy podatkowej. Dalej Skarżący podniósł, że nie otrzymał awizo o oczekującej przesyłce z treścią postanowienia z dnia 30 sierpnia 2021 r. Zauważył także, że sierpień jest okresem urlopowym i możliwe, że nie dostał awizo z uwagi na fakt, że nie było go w domu. Dodał przy tym, że chciał dochodzić swoich praw i gdyby wiedział o przesyłce, odebrałby ją, a także że brak otrzymania awizo jest coraz częstszy pod adresem zamieszkania Skarżącego – miał już kilka takich przypadków. Końcowo wskazał, że z uwagi na liczne obowiązki zawodowe oraz toczącą się sprawę rozwodową nie złożył skargi na działanie P. S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zgodnie zaś z § 2 przedmiotowego artykułu w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z kolei art. 87 § 4 p.p.s.a. stanowi, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, zasadniczym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w uchybieniu danego terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się natomiast z tym, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności, takich jak: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, inna katastrofa, nagła choroba strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia (por. T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 333). Strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna zatem wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. W ocenie Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skarżący argumentując swój wniosek wskazuje, że nie otrzymał awizo skierowanego do niego postanowienia SKO z dnia 30 sierpnia 2021 r., uznanego przez organ za doręczone w związku z jego nieodebraniem mimo podwójnej awizacji, przesyłki oraz że w lipcu 2021 r. przebywał za granicą, natomiast w sierpniu 2021 r. – w górach. Sąd zauważa, że zaskarżone postanowienie zostało skierowane na prawidłowy adres: ul. [...], [...]-[...][...], tj. na adres Skarżącego wskazywany w dotychczasowej korespondencji, między innymi w zażaleniu złożonym na postanowienie SKO z dnia 11 czerwca 2021 r. Ten sam adres Skarżącego widnieje również w późniejszych pismach w sprawie, jak we wniosku o udzielenie informacji z dnia 20 czerwca 2022 r., a także w skierowanej do Sądu skardze i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Nadmienić przy tym należy, że w dacie, w jakiej wydano zaskarżone postanowienie SKO z dnia 30 sierpnia 2021 r., jak i w dacie, gdy zostało ono skierowane do Skarżącego przesyłką pocztową, Skarżący występował w sprawie bez pełnomocnika. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy potwierdzenia odbioru oraz koperty, przesyłka zawierająca ww. postanowienie została nadana dnia 10 grudnia 2021 r., awizowana po raz pierwszy dnia 13 grudnia 2021 r. i po raz drugi dnia 21 grudnia 2021 r., a następnie w dniu 28 grudnia 2021 r. zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325, dalej jako "O.p.") w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Jak stanowi art. 150 § 2 O.p., zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie z art. 150 § 3 O.p., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Jak natomiast stanowi art. 150 § 4 O.p., w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jak już wskazano powyższej, przesyłka zawierająca postanowienie SKO z dnia 30 sierpnia 2021 r. została awizowana po raz pierwszy dnia 13 grudnia 2021 r., po raz drugi dnia 21 grudnia 2021 r., a następnie w dniu 28 grudnia 2021 r. zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Dowodem awizowania przesyłki jest koperta znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy, wraz z dołączonym do niej drukiem potwierdzenia odbioru. W związku z powyższym organ zasadnie stwierdził, że doszło do skutecznego doręczenia stronie postanowienia SKO z dnia 30 sierpnia 2021 r. - w dniu 27 grudnia 2021 r. W ocenie Sądu, w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest niewątpliwie koperta z potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Jedynie oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło nie jest wystarczające do obalenia domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II OZ 863/15; CBOSA). Zaznaczyć jednocześnie należy, że przyjęcie, że do obalenia domniemania wystarczy oświadczenie o braku awizo, prowadziłoby do niemożliwości przyjęcia doręczenia zastępczego, a zatem nieskuteczności art. 150 § 4 O.p. Sąd nie neguje sytuacji, że mogą zdarzyć się indywidualne przypadki nieprawidłowego doręczania wezwań adresatom oraz brak pozostawionego awiza, jednakże w rozpatrywanej sprawie nie zostało to w żaden sposób udowodnione, bądź przynajmniej w wysokim stopniu uprawdopodobnione. Podkreślenia przy tym wymaga, że Skarżący sam przyznaje, że nie złożył reklamacji do P. S.A., pomimo że – jak twierdzi – zdarzało mu się już nie otrzymywać awizo adresowanych do niego przesyłek. Skarżący nie podjął zatem żadnych działań w związku z rzekomym brakiem otrzymania awizo korespondencji zawierającej postanowienie SKO z dnia 30 sierpnia 2021 r., czego nie usprawiedliwiają podnoszone przez niego twierdzenia o licznych obowiązkach oraz toczącej się sprawie rozwodowej. Nieprzeprowadzenie procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 19 września 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 400/22; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 263/21; CBOSA). Końcowo Sąd wskazuje, że bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje argumentacja Skarżącego, według której w lipcu oraz sierpniu 2021 r. przebywał on za granicą oraz w górach. Należy bowiem zauważyć, że postanowienie SKO z dnia 31 sierpnia 2021 r. zostało przesłane do Skarżącego w dniu 10 grudnia 2021 r., a awizowane po raz pierwszy w dniu 13 grudnia 2021 r., a więc w późniejszym czasie niż okres, co do którego Skarżący podnosi, że nie przebywał w domu. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania nie sposób stwierdzić, by Skarżący uprawdopodobnił, że brak było jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a w konsekwencji brak jest podstawy dla jego przywrócenia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.