I SA/Wr 513/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Haberka po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi S. P. na zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 3 czerwca 2022 r. nr SKO 4411/13/22 w przedmiocie informacji o braku właściwości rzeczowej do rozpoznania skarg postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Zawiadomieniem z 13 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: Organ, SKO) poinformowało S. P. (dalej: Strona, Skarżący), że nie jest organem właściwym w żadnej ze spraw wskazanych przez Stronę w piśmie z 3 marca 2022 r., zatytułowanym jako skarga poszkodowanego, wniesionym w związku z uchwałą Nr [...] Rady Miasta O. z [...] stycznia 2022 r. i przekazanym Organowi przez Przewodniczącego Rady Miasta O. Analizując poszczególne żądania skargi Strony z 3 marca 2022 r., SKO wskazało organy właściwe do załatwienia poszczególnych spraw. Następnie, pismem z 27 kwietnia 2022 r. Strona złożyła skargę – jak podała – na utajnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu nadużyć Zarządu Miasta O. na szkodę strony i tysięcy [...] właścicieli nieruchomości (tj. na ww. zawiadomienie SKO z 13 kwietnia 2022 r.) wskazując, iż zawiadomienie jest odpowiedzią niesatysfakcjonującą i zażądała m.in. merytorycznego rozpoznania skargi oraz ukarania sprawców nadużyć które opisała. Zawiadomieniem z 3 czerwca 2022 r. SKO ponownie poinformowało Stronę, że żadna z okoliczności podnoszonych w piśmie z 3 marca 2022 r. nie podlegała właściwości rzeczowej SKO. Ponadto, w piśmie z 13 kwietnia 2022 r. organ wyjaśnił rolę i pozycję ustrojową SKO względem Burmistrza O. oraz wskazało sposób postępowania i organy właściwe w każdej ze spraw podniesionych w piśmie. SKO podkreśliło, że wskazując Stronie organy właściwe dla rozpoznania poszczególnych spraw, wypełniło dyspozycję art. 231 k.p.a. (dop. Sądu: ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. z 2021 r., poz. 735 tj. ze zm.). Pismem z 5 lipca 2022 r. 2022 r. Strona wniosła skargę na ww. zawiadomienie SKO z 3 czerwca 2022 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek należy uznać, że skarga złożona przez Skarżącego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2022 r., poz. 329.; dalej "p.p.s.a."). Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 tej ustawy. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa, w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–7 p.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi włączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają w również sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga została złożona na zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 3 czerwca 2022 r. nr SKO [...] w przedmiocie informacji o braku właściwości rzeczowej do rozpoznania skarg. Choć Skarżący, na wezwanie tut. Sądu, w piśmie z 1 października 2022 r. argumentował, że jego skarga dotyczy Burmistrza J. B. (dop . Sądu tj. Burmistrza O.), jego zastępców i Skarbnika UM O. J. J. w sprawie podatków od nieruchomości, opłat wieczystych i innych opłat na podstawie sfałszowanych wielkości technicznych nieruchomości, a także przewlekłości i utajnienia nieprawidłowości przez – jak wskazał Skarżący - Zarząd UM O., to ze względu na nieprecyzyjne sformułowanie przedmiotu skargi przez Skarżącego, została ona przez sąd zakwalifikowana jako skarga na zawiadomienie SKO w przedmiocie informacji o braku właściwości rzeczowej do rozpoznania skarg. Chodzi tu o sposób rozpatrzenia przez SKO (w formie zawiadomienia) skargi powszechnej (obywatelskiej) składanej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. pt. "Skargi i wnioski", poprzez wskazanie Stronie, iż Organ nie jest właściwy rzeczowo do jej rozpoznania. Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności: zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). Skarga taka może zatem zawierać krytykę nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, zarzuty wadliwej działalności organu, lub też wyrażać niezadowolenie z jego pracy, czy też wytykać zaniechania i inne nieprawidłowości. Prawo wniesienia tego rodzaju skargi stanowi realizację zagwarantowanego konstytucyjnie prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Jak stanowi przy tym art. 223 § 1 k.p.a. organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych - rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości. Zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi (czyli tak jak w niniejszej sprawie – poprzez zawiadomienie o braku właściwości rzeczowej do rozpoznania skarg), pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Działania oraz zaniechania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się bowiem w zakresie kontroli sądowej, podobnie jak bezczynność lub przewlekłość działania organów w załatwieniu takiej skargi. W sytuacji, gdy skarga na działanie zostanie wniesiona do niewłaściwego organu, normy Działu VIII k.p.a. nie przewidują wydawania postanowienia o przekazaniu sprawy innemu organowi – właściwemu do jej załatwienia. Przewidują jednak przekazanie skargi właściwemu organowi i zawiadomienie o powyższym skarżącego albo wskazanie mu właściwego organu. Takie zawiadomienie nie ma charakteru aktu władczego z art. 3 § 2 p.p.s.a. i następuje w drodze czynności technicznej (również pismem). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której SKO, uznając się za niewłaściwe do załatwienia skargi Strony, wskazało organy właściwe do załatwienia poszczególnych spraw opisanych przez Skarżącego w treści jego pism. Powyższe czynności jako podjęte w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. i nieobjęte zakresem przedmiotowym przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Jeżeli zatem w sprawach zainicjowanych tzw. skargą obywatelską (wniesioną w trybie Działu VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to w konsekwencji nie przysługuje również skarga na zawiadomienie o braku właściwości rzeczowej do rozpoznania skargi i wskazanie właściwych organów. Działania podejmowane przez organy na podstawie przepisów przedmiotowego działu nie przybierają bowiem formy władczej, zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Dodatkowo wskazać należy, iż Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi na wezwanie Sądu tj. nie podał swojego numeru PESEL. Stosownie do brzmienia art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jeżeli natomiast pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, to art. 49 § 1 p.p.s.a. obliguje przewodniczącego do wezwania strony do jego uzupełnienia w terminie siedmiu dni. W przypadku nieusunięcia braków skargi w wyznaczonym terminie, podlega ona zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzuceniu w formie postanowienia, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym. Jak z kolei wynika z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., skarga jako pierwsze pismo w sprawie powinna zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. W niniejszej sprawie Skarżący nie usunął zaistniałego braku PESEL, pomimo prawidłowego wezwania. Skoro wezwanie do uzupełnienia ww. braku formalnego doręczono Stronie 26 września 2022 r., to termin na konwalidację skargi w tym zakresie upłynął bezskutecznie z dniem 3 października 2022 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.