I OSK 305/09
Sądy administracyjne2009-10-07
Sygnatura
I OSK 305/09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2009-10-07
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Jerzy BujkoMałgorzata PocztarekStanisław Marek Pietras
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) del. WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 968/08 w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania stypendium oddala skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 968/08, po rozpoznaniu skargi M. Ś. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium, oddalił skargę.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że dniu [...] października 2007 r. Prorektor Uniwersytetu Warszawskiego przedstawił wniosek Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] o przyznanie M. Ś. stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia sportowe za rok akademicki 2007/2008. We wniosku wskazano wyniki sportowe, uzyskane przez studentkę w kwietniu 2007 r. w Pucharze Świata [...] (1 miejsce w [...] i 2 miejsce w [...]) oraz w Akademickim Pucharze Polski (1 miejsce w [...]).
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. odmówił przyznania M. Ś. przedmiotowego stypendium. W uzasadnieniu wskazał, że
M. Ś. nie spełniła warunku określonego w § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. Nr 153, poz. 1093), bowiem wyniki sportowe zostały uzyskane podczas zawodów pucharowych, które nie zostały wymienione w § 6 rozporządzenia.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, uzasadniających zmianę rozstrzygnięcia. Zarzuty zawarte we wniosku sprowadzają się bowiem wyłącznie do polemiki z przepisami rozporządzenia oraz subiektywnej ich wykładni.
Od decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r.
M. Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 173 ust. 1 pkt 5 i art. 187 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji tego organu oraz o zasądzenie od Ministra na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu podniosła, że osiągnęła wybitne osiągnięcia sportowe. Osiągnięciami tymi było zajęcie w dniu [...] kwietnia 2007 r. w Pucharze Świata [...] pierwszego miejsca w konkurencji [...], drugiego miejsca w konkurencji [...] oraz pierwszego miejsca w Akademickim Pucharze Polski w kategorii [...].
Podniosła również, że katalog osiągnięć uprawniających do przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, zawarty w § 6 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz.U. Nr 153, poz. 1093) jest otwarty, o czym świadczy użycie w tym przepisie zwrotu "w tym".
Zdaniem skarżącej, delegacja ustawowa zawarta w ustawie 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) nie dała ministrowi uprawnienia do ograniczenia rozporządzeniem katalogu rodzajów osiągnięć sportowych dających uprawnienie do otrzymania stypendium sportowego. To, czy dane osiągnięcie sportowe posiada przymiot wybitnego podlegać powinno każdorazowo indywidualnej ocenie. Takiej oceny w zaskarżonych orzeczeniach zdaniem skarżącej brak.
M. Ś. wskazała, że w przypadku gdyby Sąd przyjął, że rodzaje osiągnięć sportowych uznawanych jako wybitne zostały enumeratywnie wymienione w rozporządzeniu, to wnosi - w oparciu o przepis art. 178 ust. 1 Konstytucji RP - o niezastosowanie w kontrolowanej sprawie § 6 rozporządzenia, z uwagi na przekroczenie przez Ministra delegacji ustawowej określonej w art. 187 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Zdaniem skarżącej zaskarżone decyzje powinny zostać uchylone również z innej przyczyny. Skarżąca zauważyła, że ani przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ani też przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. nie zawierają definicji pojęcia mistrzostwa świata, czy mistrzostwa Europy.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o oddalenie skargi twierdząc, że nie jest ona zasadna. W uzasadnieniu organ wskazał, że w art. 187 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego udzielona została delegacja do wydania rozporządzenia, określającego szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania m.in. stypendium sportowego. Ustawodawca upoważnił ministra do sprecyzowania rodzajów osiągnięć sportowych uwzględnianych przy ubieganiu się o przedmiotowe stypendium, wskazując jednocześnie wprost kategorie zawodów sportowych, które musiały zostać ujęte w rozporządzeniu. Organ podzielił argument skarżącej, iż specyfikacja zawarta w art. 187 pkt 3 ustawy istotnie ma charakter otwarty. Zdaniem organu oznacza to, że w rozporządzeniu minister mógł poszerzyć tenże katalog o inne zawody sportowe, przy ich doborze kierując się ustawowym wyznacznikiem, iż stypendium jest przyznawane za wybitne osiągnięcia.
Stąd w rozporządzeniu jako jedno z osiągnięć wskazano także zajęcie odpowiednio wysokich miejsc w mistrzostwach Polski (współzawodnictwo krajowe - art. 181 ust. 2 ustawy) oraz międzynarodowych i krajowych zawodach osób niepełnosprawnych.
W ocenie Ministra, zawody pucharowe mają niższą rangę aniżeli zawody mistrzowskie (np. nie uprawniają zwycięzcy do posługiwania się tytułem "mistrza świata" w danej konkurencji lub kategorii), dlatego zostały pominięte w rozporządzeniu.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
Sąd pierwszej instancji uznał, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego miał podstawy, aby odmówić M. Ś. przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe.
Sąd podkreślił, że poza sporem jest, że skarżąca nie udokumentowała udziału w olimpiadzie, paraolimpiadzie, uniwersjadzie bądź mistrzostwach świata, Europy, Polski, czy zawodach tej rangi organizowanych dla osób niepełnosprawnych.
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że wobec jednoznacznej treści § 6 rozporządzenia, Minister - będąc związany tym przepisem (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 K.p.a.) - trafnie przyjął, że udziału i zajęcia premiowanego miejsca w zawodach sportowych z cyklu "Pucharu Świata" czy "Pucharu Polski" nie można utożsamiać z udziałem i zajęciem premiowanego miejsca w turniejach międzynarodowych bądź krajowych rangi najwyższej - olimpijskiej czy mistrzowskiej, których laureaci uprawnieni są do używania tytułu "olimpijczyka" czy "mistrza". Wbrew temu co twierdzi skarżąca kryterium rodzaju zawodów sportowych branych pod uwagę przy przyznawaniu stypendium ma charakter kryterium prawnego.
Dokonując oceny podnoszonych w skardze zarzutów Sąd uznał je za nieuzasadnione. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że katalog osiągnięć sportowych wymienionych w art. 187 ma charakter otwarty. Nie można się natomiast zgodzić z M. Ś., że redakcja art. 187 ustawy upoważnia do przyjęcia poglądu, iż Minister nie był uprawniony do ograniczenia rodzaju osiągnięć uznawanych jako "wybitne". Z przepisu art. 187 wynika, że w tym zakresie ustawodawca dał Ministrowi swobodę doboru wybitnych osiągnięć sportowych, choć zastrzegł jakie ich rodzaje muszą być wymienione w akcie wykonawczym. Minister był zatem uprawniony do określenia w rozporządzeniu rodzajów osiągnięć sportowych, które uważa za wybitne, w formie zamkniętej listy poprzez taksatywne ich wymienienie. Wobec takiego sformułowania przepisu § 6 rozporządzenia nie można przyjąć, że swobodnemu uznaniu organu pozostawiono ocenę, czy dane osiągnięcie sportowe w konkretnej sprawie jest wybitne, czy też nie. Treść § 5 i 6 rozporządzenia świadczy o tym, że w zakresie warunków przyznania stypendium obowiązują sztywne reguły, a kwestia tzw. "uznania administracyjnego" w tego rodzaju sprawach wchodzi w grę dopiero po ustaleniu, że student spełnił warunki wynikające z ustawy i rozporządzenia.
Jeżeli natomiast chodzi o podnoszony w skardze zarzut wydania przez Ministra rozporządzenia z przekroczeniem delegacji ustawowej w zakresie określenia rodzajów wybitnych osiągnięć sportowych Sąd pierwszej instancji zauważył, że tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Analiza art. 187 ustawy i przepisów rozporządzenia prowadzi do wniosku, że pomiędzy przepisem blankietowym, a aktem wykonawczym nie zachodzi w tym zakresie niezgodność, czy sprzeczność. Minister w rozporządzeniu określił rodzaje osiągnięć sportowych, które są brane pod uwagę przy ubieganiu się o stypendium. Minister podał wykaz tego rodzaju osiągnięć. Poza uwzględnieniem udziału w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, uniwersjadach, akademickich mistrzostwach świata, akademickich mistrzostwach Europy Minister rozszerzył ten katalog o: paraolimpiady, zawody rangi mistrzowskiej organizowane dla osób niepełnosprawnych (współzawodnictwo międzynarodowe) oraz mistrzostwa polski (współzawodnictwo krajowe). Organ wprowadził też odnośnie zawodów rangi mistrzowskiej kryterium zajęcia przez zawodnika odpowiedniego miejsca, czego przepis art. 187 ustawy nie zabraniał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał przy tym, że to, iż Minister nie ujął w rozporządzeniu jako wybitnych osiągnięć sportowych udziału w innego rodzaju zawodach niż wymienione w rozporządzeniu, takich jak np. zawody z cyklu Puchar Świata, Grand Prix, World Tour, otwarte mistrzostwa innego niż Polska kraju można jedynie rozpatrywać jako postulat de lege ferenda, który może być skierowany przez środowisko sportowe do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca M. Ś., zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucając mu:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
art. 178 ust. 1, art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez przyjęcie, że wynik sportowy osiągnięty przez skarżącą nie jest wysokim wynikiem sportowym we współzawodnictwie międzynarodowym;
§ 6 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że nie zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej wynikającej z art. 187 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym;
2. Naruszenie przepisów postępowania:
art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze przez skarżącą.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że podstawę prawną wniosku Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] o przyznanie jej stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia sportowe na rok akademicki 2007/2008 stanowił przepis art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepis ten przewiduje, że stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia sportowe może być przyznane studentowi, który osiągnął wysoki wynik sportowy we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym i zaliczył kolejny rok studiów.
Przepis art. 187 pkt 3 powołanej ustawy dał ministrowi delegację ustawową do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania między innymi stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe z określeniem rodzajów osiągnięć sportowych, które są brane pod uwagę przy ubieganiu się o stypendium, w tym udział w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, uniwersjadach, akademickich mistrzostwach świata, akademickich mistrzostwach Europy.
Realizując delegację ustawową minister wydał rozporządzenie z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe
Minister wydając rozporządzenie był uprawniony do określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendiów, maksymalną wysokość tego stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium. Wydając rozporządzenie Minister był obowiązany uwzględnić rodzaje osiągnięć sportowych, które są brane pod uwagę przy ubieganiu się o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, przy czym ustawodawca przykładowo wymienił, które osiągnięcia sportowe mają przymiot "wybitnych". O niepełnym katalogu osiągnięć świadczy użycie sformułowania "w tym". Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną uznać zatem należy, iż § 6 wyżej wymienionego rozporządzenia nie stanowi numerus clausus rodzaju osiągnięć sportowych określanych jako "wybitne". Delegacja ustawowa nie dała ministrowi uprawnienia do dowolnego ograniczenia rozporządzeniem katalogu rodzajów osiągnięć sportowych dających uprawnienie do otrzymania stypendium sportowego. Minister nie mógł wyeliminować z tego katalogu osiągnięć, którym można przyznać przymiot "wybitnych", bo inaczej delegacja ustawowa pozostawałaby w sprzeczności z art. 181 ust. 2 powoływanej ustawy.
Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że nawet przyjmując, iż rodzaje osiągnięć sportowych uznawanych, jako "wybitne" zostały enumeratywnie wymienione w powoływanym wcześniej rozporządzeniu należało uznać - w oparciu o przepis art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - niemożność zastosowania w kontrolowanej sprawie § 6 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, z uwagi na przekroczenie przez Ministra delegacji ustawowej określonej w art. 187 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że problem umieszczenia wśród wybitnych osiągnięć sportowych zawodów pucharów świata może być jedynie postulatem de lege ferenda. Oczywistym jest, że wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 178 ust. 1 i art. 181 ust. 2. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest udzielenie pomocy materialnej studentom, którzy osiągnęli "wybitny wynik sportowy". Działanie Ministra wbrew woli ustawodawcy i wydanie rozporządzenia w którym pozostawiono poza zakresem oddziaływania art. 178 ust. 1 i art. 181 ust. 2 ustawy cały szereg niewątpliwie wybitnych osiągnięć sportowych, przyznając z niewiadomych względów - leżących tylko w zamyśle Ministra, innym charakter uprzywilejowanych, bo zawartych w rozporządzeniu, jest z całą pewnością naruszeniem delegacji ustawowej.
O ile organy administracji muszą zastosować przepis § 6 ww. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r., o tyle Wojewódzki Sąd Administracyjny tym rozporządzeniem związany nie był i uznając go za niezgodny z delegacją ustawową stosować go nie musiał.
Sąd w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę M. Ś., podejmuje ponadto tok wykładni organu w kwestii, jakoby skarżąca nie mogła otrzymać stypendium także ze względu na fakt, iż nie może posługiwać się prestiżowym tytułem "olimpijczyka" czy "mistrza". Argument ten, w świetle kryteriów prawnych, jest pozbawiony sensu. Po pierwsze nie stanowi bowiem żadnej przesłanki dla przyznania komukolwiek stypendium - gdyż zarówno omawiana ustawa, jak i rozporządzenie posługuje się wyliczeniem zakresu przedmiotowego, a nie właściwości podmiotowych ubiegającego się o stypendium.
Skarżąca podniosła również, że ani przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ani też przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, nie zawierają definicji pojęcia "mistrzostwa świata", czy "mistrzostwa Europy". Uciekając się do potocznego rozumienia tych pojęć należy uznać, że "mistrzostwa świata" to zawody (np. sportowe) rozgrywane pomiędzy sportowcami reprezentującymi kraje położone na różnych kontynentach. Podobnie jest z pojęciem "pucharu świata". Są to również zawody rozgrywane pomiędzy sportowcami reprezentującymi kraje położone na różnych kontynentach. Pojęcia te nie różnią się niczym, poza sposobem rozgrywania zawodów. Wybitnym osiągnięciem może być zarówno zajęcie wysokiego miejsca podczas zawodów określanych mianem "mistrzostw świata", jak i mianem "pucharu świata". Ani organ w decyzjach, ani Sąd pierwszej instancji nie podjęli problemu zdefiniowania pojęć "mistrzostwa świata" i "mistrzostwa Europy". Brak wyjaśnienia tego problemu w sytuacji wskazanej wyżej bliskości pojęć "puchar świata" i "mistrzostwa świata" stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. Być może jedno z tych pojęć zawiera się w drugim.
Według skarżącej przedstawiona argumentacja świadczy w sposób niewątpliwy, że wolą ustawodawcy było, by pojęcie "wybitne osiągnięcia sportowe" nie było utożsamiane wyłącznie z przykładowym wyliczeniem zawartym w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym. Każda sprawa o stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe powinna być rozpatrywana indywidualnie i niemożliwym jest zaszufladkowanie odnoszące się do nazwy danych zawodów sportowych, nazwy wynikającej jedynie z systemu ich rozgrywania. Kryterium systemu rozgrywania zawodów jest kryterium pozaustawowym i nie może być stosowane w tego rodzaju sprawach.
Sąd pierwszej instancji zaniechał ustosunkowania się także do zarzutu podniesionego przez skarżącą w kwestii uchybienia przez organ przepisom artykułu 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, czym również dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Mianowicie, M. Ś. zauważyła dwukrotnie - bo i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowanym do Ministra, jak również w skardze do WSA, iż organ podejmuje problem i zaczyna uzasadniać swoją decyzję dopiero w momencie sięgnięcia przez nią do bardziej rygorystycznych środków - to jest po skierowaniu sprawy na drogę sądową - konkretnie w odpowiedzi na skargę, lekceważąc jej zastrzeżenia co do treści uzasadnienia na wcześniejszych etapach postępowania. Niedopuszczalnym jest, żeby dopiero w odpowiedzi na skargę Minister wyjaśniał skarżącej czym się różni w jego mniemaniu puchar świata od mistrzostw świata (nawet nadal nie formułując podstawowych definicji tych pojęć), skoro kwestia ta stanowi podstawowy argument, dla którego odmówiono jej przyznania stypendium. Takie działanie Organu stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.
Skarżąca, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podniosła, że "wymienienie przez organ w uzasadnieniu decyzji tylko numeracji artykułów przepisów prawnych przyjętych za podstawę prawną nie spełnia warunku przytoczenia przepisów prawa, o jakim mówi art. 107 § 3 K.p.a." (SA/Kr 579/85). Natomiast "zaniechanie uzasadnienia swych decyzji przez organy administracji w sposób przekonywujący i zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 K.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji i stanowi podstawę do ich uchylenia" (I SA 2147/81).
Brak wyjaśnienia zagadnienia naruszenia bądź jego braku przez organ art. 107 § 3 K.p.a. stanowi, zdaniem skarżącej, jaskrawe naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania.
Jej przesłanki wymienione zostały w art. 183 § 2 P.p.s.a., ustalenie, iż żadna z nich nie występuje w rozpoznawanej sprawie pozwalało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się do zarzutów stanowiących podstawy skargi kasacyjnej.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. - poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Konkretnie kasatorowi chodzi o niezdefiniowanie pojęć "mistrzostwa świata" i "mistrzostwa Europy".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju zarzut nie może być rozpatrywany w kontekście naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., lecz raczej może odnosić się do błędnej wykładni § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. Nr 153, poz. 1093).
Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może być naruszony w sytuacji gdyby uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji nie zawierało wymienionych w nim elementów, tj. przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. gdyż zawiera wszystkie ww. elementy. Kwestionowanie przez skargę kasacyjną sposobu wyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji podstawy rozstrzygnięcia nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Przechodząc zatem do oceny pozostałych zarzutów opisanych w skardze kasacyjnej trzeba zauważyć, że art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) nie mógł zostać naruszony w sposób przedstawiony w skardze kasacyjnej, skoro jest to przepis kompetencyjny określający organ uprawniony do przyznawania studentom stypendiów.
W myśl tego przepisu stypendia ministra za osiągnięcia w nauce i za wybitne osiągnięcia sportower przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej oraz uczelni zawodowej - na wniosek senatu uczelni, przedstawiony przez rektora uczelni.
Naruszenie powyższej normy mogło nastąpić tylko w sytuacji gdy zaskarżona decyzja podjęta została przez inny organ, niż określony w przepisie.
W rozpoznawanej sprawie decyzję wydał Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a zatem powołanie się na zarzut naruszenia tego przepisu nie jest trafny. Także uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 178 ust. 1 ustawy, w żaden sposób nie koresponduje z treścią zawartego w nim uregulowania.
Nie można bowiem uzasadniać naruszenia normy kompetencyjnej zarzutem błędnej wykładni przepisu prawa materialnego - art. 181 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Zgodnie z ww. regulacją stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe, a stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe studentowi, który osiągnął wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym i zaliczył kolejny rok studiów.
Stawiając w skardze kasacyjnej także zarzut naruszenia art. 181 ust. 2 ustawy jej autor uzasadnia go błędnym przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji, że wynik sportowy osiągnięty przez skarżącą nie jest wysokim wynikiem sportowym we współzawodnictwie międzynarodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując wykładni art. 181 ust. 2 nie miał swobody w zakresie oceny wyników sportowych uzyskanych przez skarżącą, albowiem obowiązywał go w tej mierze § 6 rozporządzenia z dnia 16 sierpnia 2006 r. stanowiący, że:
Za wysoki wynik sportowy, o którym mowa w § 5 pkt 3, uważa się:
1) udział studenta w igrzyskach olimpijskich lub igrzyskach paraolimpijskich;
2) zajęcie przez studenta od pierwszego do piątego miejsca w mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, uniwersjadach, akademickich mistrzostwach świata, akademickich mistrzostwach Europy lub w zawodach tej rangi dla osób niepełnosprawnych;
3) zajęcie przez studenta od pierwszego do trzeciego miejsca w mistrzostwach Polski lub mistrzostwach Polski osób niepełnosprawnych.
Cytowany przepis enumeratywnie wymienia imprezy sportowe, w których udział przez studenta lub też zajęcie określonego miejsca stanowi o uzyskaniu wysokiego wyniku sportowego, umożliwiającego wystąpienie do ministra o przyznanie stypendium.
Konstrukcja § 6 rozporządzenia nie pozwala na jego wykładnię rozszerzającą, prowadzącą do uzupełnienia katalogu imprez sportowych zawartego w przepisie o inne niewymienione w nim np. Puchar Świata, czy Puchar Polski.
Ponieważ przykładowo wymienione imprezy sportowe nie zostały objęte dyspozycją § 6 rozporządzenia, udział w nich i osiągnięcie nawet najwyższych wyników pozostaje bez znaczenia dla wykładni art. 181 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
W końcu należy odnieść się do ostatniego zarzutu dotyczącego błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, iż rozporządzenie z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe nie zostało wydane z przekroczeniem delegacji wynikającej z art. 187 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Naczelny Sąd Administracyjny w całości aprobuje ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnoszącą się do tej kwestii.
Z przepisu art. 187 pkt 3 ustawy wynika, że Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendiów ministra, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 4 i 5, maksymalną wysokość tego stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium ministra uwzględniając rodzaje osiągnięć sportowych, które są brane pod uwagę przy ubieganiu się o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, w tym udział w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, uniwersjadach, akademickich mistrzostwach świata, akademickich mistrzostwach Europy.
Analiza § 6 rozporządzenia potwierdza, iż jest on zgodny z zakresem delegacji określonej w art. 187 pkt 3 ustawy. Poza udziałem w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, uniwersjadach, akademickich mistrzostwach świata, akademickich mistrzostwach Europy, które z woli ustawodawcy minister musiał uwzględnić określając warunki przyznawania stypendium, w pozostałym zakresie posiadał swobodę w tym przedmiocie, co oznacza, że według swojego uznania mógł określać udział w jakich poza ww. imprezach sportowych może uzasadniać starania studenta o przyznanie stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.