II FZ 450/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 398/08 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 29 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 398/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną E. S. od postanowienia tego Sądu z dnia 19 maja 2008 r., odrzucającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 29 stycznia 2008 r. w przedmiocie odmowy odroczenia terminu zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. W motywach orzeczenia Sąd wojewódzki wyjaśnił, że od skargi kasacyjnej złożonej w przedmiotowej sprawie należny był wpis stały w wysokości 250 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast skarżąca, będąca adwokatem, wnosząc przedmiotowy środek odwoławczy uiściła jedynie 100 zł. Nie uiściła więc stosownej opłaty w prawidłowej wysokości. Tym samym skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na mocy art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła zarzuty naruszenia (poprzez błędne zastosowanie): art. 215, art. 216 w zw. z art. 54 § 1, art. 219 § 1, art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.; art. 221 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wyjaśniła, że w skardze kasacyjnej - postępując zgodnie z art. 215 i art. 216 P.p.s.a. - wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia (149 zł), dotyczącą należności pieniężnej objętej tą skargą (nienależnie naliczona opłata prolongacyjna). Nie można zgodzić się według strony z twierdzeniem Sądu, iż w sprawie należna jest opłata stała w kwocie 250 zł. Należny jest w niej bowiem wpis stosunkowy w kwocie 100 zł, który skarżąca uiściła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W błędzie jest strona twierdząc, że w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna powinna zostać opłacona wpisem stosunkowym (w kwocie 100 zł), zgodnie z § 1 pkt 1 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Przedmiotem skargi do Sądu wojewódzkiego była bowiem decyzja organu podatkowego wydana w trybie art. 67a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.), a więc dotycząca odroczenia terminu płatności podatku. Ten akt prawny wyznacza granice niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 68/05, Lex nr 172990). Nie budzi wątpliwości, że tego rodzaju decyzja nie nakłada na stronę (nie określa dla niej) konkretnego zobowiązania mającego wartość pieniężną ani go nie kreuje, a jedynie odnosi się do przesłanek odroczenia terminu płatności podatku. W postępowaniu o takim przedmiocie badane jest tylko, czy odroczenie to jest uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Nie ustala się w nim ani nie stwierdza istnienia po stronie podatnika zobowiązania materialnoprawnego (do zapłaty należności pieniężnej). Tymczasem aby uznać, że w danej sprawie "przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna" w rozumieniu art. 216 P.p.s.a., musi być spełniony ten właśnie warunek (zaskarżony akt lub czynność musi stwierdzać istnienie bądź tworzyć zobowiązanie pieniężne). Pamiętać bowiem trzeba, że skargą do sądu administracyjnego nie może być objęta należność pieniężna jako taka, ale akty i czynności ją kreujące (bądź określające), wymienione w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. (por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2005 r., s. 231). Z tych względów w judykaturze przyjmuje się, że w sprawach dotyczących umorzenia bądź odroczenia płatności podatku - jako nie odnoszących się do określenia (albo ustalenia) zobowiązań pieniężnych - należny jest wpis stały (por. np. post. NSA z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt II FZ 638/06, niepubl. i powołane tam orzecznictwo). Są to sprawy mieszczące się "w zakresie zobowiązań podatkowych" w ujęciu § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., a więc takie, których przedmiot wiąże się bezpośrednio z określeniem wysokości, terminu, miejsca czy warunków zapłaty zobowiązania podatkowego (por. post. NSA z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 727/05, ONSAiWSA 2006 nr 3, poz. 78). W świetle ostatnio wymienionego przepisu opłata stała w tego rodzaju sprawach wynosi 500 zł, a zatem na etapie postępowania kasacyjnego wysokość wpisu od środka odwoławczego to 250 zł (połowa wpisu od skargi - § 3 w/w rozporządzenia). Bezspornie wpisu w tej wysokości skarżąca, będąca adwokatem, nie uiściła (wpłacono 100 zł). Tymczasem uchybienie obowiązkowi należytego opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej przez adwokata (lub radcę prawnego) podlega zarówno na niewniesieniu takiej opłaty, jak i na wniesieniu jej w wysokości innej niż określona w przepisach rozporządzenia (por. np. post. NSA z dnia 12 sierpnia 2008 r., II FZ 309/08, niepubl.; zob. też w/w komentarz, s. 547). Art. 221 P.p.s.a. jest jednoznaczny w swej treści, nakazując odrzucenie nienależycie opłaconej skargi kasacyjnej, wnoszonej m.in. przez adwokata, jeżeli podlegała ona opłacie stałej. Jest to przepis szczególny wobec regulacji zawartej w art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. (wyłączający jej zastosowanie w sytuacji w nim opisanej). Końcowo wyjaśnić należy, że to, iż skarżąca podała w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia, nie ma żadnego znaczenia w sprawie, bowiem wartość ta nie ma bezpośredniego związku ze sprawą (a konkretnie z zaskarżoną do Sądu wojewódzkiego decyzją - nie wynika z niej). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.