II SO/Sz 15/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2022r. sprawy z wniosku J.M. o wymierzenie grzywny Staroście P. za nieprzekazanie skargi w terminie p o s t a n a w i a: I. wymierzyć Staroście P. grzywnę w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych) II. zasądzić od Starosty P. na rzecz wnioskodawcy J.M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Pismem z 4 października 2022 r. J. M. (dalej: "Wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o wymierzenie grzywny Staroście (dalej: "Organ") za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność tego podmiotu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Ponadto Wnioskodawca wniósł o zasądzenie od Organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając wniosek Wnioskodawca wskazał, że 1 sierpnia 2022 r. za pomocą platformy ePUAP złożył do Starostwa Powiatowego w P. wniosek o udostępnienie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...]. Organ nie udostępnił, ani nie przesłał informacji, o którą wnosił Wnioskodawca. W związku z powyższym 4 września 2022 r. Wnioskodawca skierował za pośrednictwem Organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność. Według informacji uzyskanej telefonicznie w sekretariacie sądu, skarga nie została przekazana w ustawowym terminie. Z uwagi na pozostawanie Organu w zwłoce z powodu nieprzekazania skargi z 4 września 2022r. do Sądu pomimo upływu 15 dni od jej wniesienia, Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o wymierzenie Organowi grzywny. W odpowiedzi Organ wniósł o oddalenie wniosku i niewymierzanie grzywny oraz o nieobciążanie Organu kosztami postępowania sądowoadministracyjnemu. W uzasadnieniu pisma Organ wskazał, że skarga wpłynęła 4 września 2022 r., zaś jej przekazanie do Sądu miało miejsce 30 września 2022 r. (data wpływu do Sądu). Przyczyną przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią z uchybieniem 15-dniowego terminu było błędne przekonanie Organu, że przysługuje mu 30-dniowy termin do przekazania skargi, wynikający z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - zwanej dalej jako: "P.p.s.a.". Okoliczność ta spowodowała, że Organ nie zastosował w sprawie przepisu szczególnego, tj. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej "u.d.i.p."), który wskazuje, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Nadto Organ wskazał, że sytuacja związana z przekazaniem skargi po terminie była okolicznością jednorazową, wynikała z niezamierzonego działania Organu, nie powodowanego celowym "przeciąganiem" rozpatrzenia skargi i nie stanowiła świadomego utrudniania biegu postępowania sądowoadministracyjnego. Zdaniem Organu istotne jest, że skarga znajduje się w Sądzie, a cel Skarżącego będzie osiągnięty poprzez fakt jej rozpatrzenia. Istotna jest również okoliczność, że przed złożeniem przez Skarżącego wniosku o wymierzenie Organowi grzywny, Organ wypełnił ustawowy obowiązek przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu, a wcześniej udzielił Skarżącemu informacji publicznej oraz wyjaśnił powody udostępnienia tej informacji po terminie. Organ nadmienił przy tym, że już samo wystąpienie Skarżącego z wnioskiem o ukaranie grzywną zdyscyplinuje Organ na przyszłość, do działania zgodnego z przepisami prawa, określającymi terminy przekazywania do sądu administracyjnego skarg wnoszonych w trybie u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., przy czym postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany w tym przepisie art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 2176 ze zm.; dalej "u.d.i.p.) termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a., określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (aktualnie: komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia z dnia 9 lutego 2022 r., M.P. z 2022 r., poz. 175). Zgodnie z tym komunikatem, przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2021 r. wyniosło 5.662,53 zł, zatem górna granica grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. wynosi 56.625,30 zł. Należy również wskazać, że Sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ 953/10, lex nr 742207). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt I OZ 739/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 344/12 wyraził pogląd, że obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. spoczywa nie tylko na organie administracji publicznej w sensie ustrojowym, lecz również na innych podmiotach, które z uwagi na nałożone na nie przepisami prawa zadania i kompetencje, należy uznać za organy administracji w sensie funkcjonalnym. Zatem, w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do sądu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest ustalenie, czy podmiot, którego ukarania domaga się skarżący jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny dopuszczalności wniosku (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ 796/11, lex nr 1069720, z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OZ 125/10, lex nr 619731). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpatrywanej sprawie przesłanki umożliwiające wymierzenie grzywny zostały spełnione. Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ ten jest organem władzy publicznej. W sprawie zatem został wypełniony warunek wynikający z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że faktycznie naruszone zostały przepisy prawa przez nieprzekazanie skargi tut. Sądowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Skarga na bezczynność wpłynęła bowiem do Organu 4 września 2022 r. Przewidziany w u.d.i.p. termin piętnastu dni od dnia otrzymania skargi przez Organ upłynął zatem 19 września 2022 r. Skarga wraz z aktami sprawy została natomiast przekazana przez Organ do tutejszego Sądu 30 września 2022 r. Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, wskazać trzeba, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Ustalając natomiast wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), a także niedługi okres uchybienia terminowi przekazania skargi. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w kwocie [...]zł. Ustalając wysokość grzywny w tej kwocie, Sąd uznał, że będzie ona stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie II sentencji, orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.