II SA/Po 730/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. C. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" lub "organ"), po rozpatrzeniu odwołania W. C., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. nr [...] z dnia 8 kwietnia 2022 r.. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. Dnia 10 marca 2022 r. W. C. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką - B. C.. Decyzją nr [...] z dnia 8 kwietnia 2022r. Wójt Gminy P. odmówił przyznania wnioskującemu żądanego świadczenia z powodu niespełnienia warunku określonego w art. 17 ust. 1b. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (zwanej dalej u.ś.r.), ponieważ niepełnosprawność wymagającej opieki powstała po ukończeniu 25 roku życia. Od powyższej decyzji W. C. złożył odwołanie wyrażając swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Odwołujący podniósł, że nie ma możliwości podjęcia pracy w związku z opieką nad mamą, której nawet na chwilę nie może zostawić samej. Jest jedyną osobą, która może i sprawuje konieczną opiekę, gdyż jego brat pracuje zawodowo, a siostra mieszka w odległości 30 km i choruje. Uważa, że moment powstania niepełnosprawności jego mamy nie powinien stanowić podstawy do odmowy ustalenia wnioskowanego świadczenia. Decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta Gminy podnosząc, po przytoczeniu treści przepisów prawa, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji błędnie zastosował art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia faktu, że doszło do zmiany stanu prawnego wskutek wejścia w życie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego eliminującego z porządku prawnego niekonstytucyjny fragment tego przepisu. Kolegium stwierdziło, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może być przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r.. Organ podniósł, iż świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w postanowieniach ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem lub niepełnosprawną osobą dorosłą. Jest to świadczenie opiekuńcze, którego zasadniczym celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez osobę rezygnującą z zatrudnienia lub niepodeimuiącą zatrudnienia w celu zapewnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Niepodejmowanie zatrudnienia powinno więc wynikać z konieczności sprawowania opieki, a sprawowanie tej opieki, powinno to zatrudnienie niejako uniemożliwiać. Po zakończeniu działalności gospodarczej tj. od września 2010r. do 2018r. (orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności), odwołujący nie udokumentował żadnej aktywności zawodowej i tym samym nie uprawdopodobnił, iż niepodejmowanie zatrudnienia wynikało z konieczności zapewnienia matce opieki. Świadczyć to może o tym, że niepełnosprawność rodzica nie miała wpływu na jego aktywizację zawodową. Organ zaznaczył, iż ze złożonego do akt sprawy oświadczenia wynika, że stałą opiekę nad matką, odwołujący sprawuje od 2 lat. Z akt sprawy wynika także, iż strona obecnie nie pracuje i nie pobiera żadnych środków pieniężnych ani świadczeń z ZUS, a jej staż pracy wynosi 6 lat. Strona aktywna zawodowo była do 21 września 2010r. tj. do czasu zakończenia działalności gospodarczej. Z tego wynika, że odwołujący nieaktywny zawodowo pozostaje od 12 lat. Wymagająca opieki formalnie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności legitymuje się natomiast od 17 lutego 2022r. Odwołujący akcentuje, że w krótkim czasie po zakończeniu działalności gospodarczej jego mama wymagała opieki po przebytym zawale i złamaniu ręki. SKO [...] nie kwestionuje, że wnioskujący w tym czasie zapewniał matce konieczną opiekę, której wymagała. Jednakże w tym czasie jego matka formalnie legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a nie znacznym. Z oświadczenia odwołującego wynika, że dopiero od 2 lat stan zdrowia mamy pogorszył się na tyle, że wymaga ona stałej opieki i nie można zostawić jej bez pomocy. W przedmiotowej sprawie brak jest zatem związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jej niepodejmowaniem a koniecznością zapewnienia opieki matce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż po zakończeniu działalności gospodarczej tj. od września 2010 r. do 2018r. (orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności), odwołujący nie udokumentował żadnej aktywności zawodowej i tym samym nie uprawdopodobnił, iż niepodejmowanie zatrudnienia wynikało z konieczności zapewnienia matce opieki. Świadczyć to może o tym, że niepełnosprawność rodzica nie miała wpływu na jego aktywizację zawodową. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W. C. zarzucając jej naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2022 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia 8 kwietnia 2022 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie W. C. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z odpisów umowy o dzieło na fakt rezygnacji przez skarżącego z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji. Kolegium podniosło, iż nie kwestionuje, że matka strony wymaga stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ani też tego, że strona zapewnia jej tę opiekę. Jednakże w ocenie Kolegium w sprawie nie wykazano związku pomiędzy rezygnacją, a sprawowaniem opieki. Organ wskazał, iż dopiero do skargi dołączono umowy o dzieło, które mają świadczyć o rezygnacji przez Skarżącego z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad chorą matką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: P.p.s.a.). W myśl cytowanego art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył Skarżący, natomiast organ w odpowiedzi na skargę nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta odmawiającej przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."), obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 17 u.ś.r. Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Według zaś ust. 1a tego przepisu ustawy, osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie do art. 17 ust 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. W związku z powyższym przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania przez organ I instancji wnioskowanego świadczenia w przedmiotowej sprawie, na co słusznie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jednakże w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. Tym samym poza sporem pozostaje kwestia, iż B. C. legitymuje się wymaganym orzeczeniem, którego wypis znajduje się w aktach sprawy oraz iż Skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, co organ wyraźnie potwierdził w odpowiedzi na skargę. Wobec powyższego przypomnieć należy, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą wymagającej tej opieki. Z powołanego na wstępie art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18, CBOSA). Należy pamiętać, iż świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Zarówno charakter omawianego świadczenia, jak i jego cel pozwalają na stwierdzenie, iż stanowi ono pewną formę rekompensaty strat finansowych opiekuna wynikających z rezygnacji z aktywności zawodowej, a co za tym idzie nie może stanowić alternatywnego źródła dochodu. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Wyjaśnić należy, iż niepodejmowanie zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. - w odróżnieniu od użytego w tym przepisie pojęcia "rezygnacji" z zatrudnienia - nie jest zdarzeniem, które zachodzi w określonym momencie, lecz stanem trwającym przez jakiś (zwykle dłuższy) czas. Ponadto zgodzić należy się, iż z biegiem tego czasu powody niepodejmowania zatrudnienia mogą się zaś zmieniać, to jednakże muszą być to przeszkody z których wynikać będzie chociaż gotowość do podjęcia zatrudnienia np. brak ofert pracy dla osoby bezrobotnej, opieka nad dziećmi. Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 u.ś.r.). A zatem chodzi o różne formy podejmowania pracy, w tym w niepełnym wymiarze czasu. Zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1549/19). W świetle powyższego obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu było ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Do oceny w tym zakresie konieczne było stwierdzenie, czy istotnie powodem (i celem) rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia przez Skarżącego była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż Samorządowe Kolegium odwoławcze nie sprostało powyższemu. Nie ulega wątpliwości, iż organ w toku postępowania zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego na okoliczność niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia zaznaczając, iż na okoliczności te powinno zostać złożone oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W toku postępowania Skarżący złożył stosowne oświadczenie (k. [...] akt administracyjnych), z którego wynika, iż 21 września 2010 r. zawiesił działalności gospodarczą. Na tej podstawie organ uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi związek pomiędzy rezygnacją zatrudnienia, a podjęciem się opieki nad niepełnosprawną matką. Tym samym organ całkowicie zignorował dalszą cześć oświadczenia gdzie czytamy, iż krótko po zawieszaniu działalności "mama doznała zawału serca i złamała rękę. Wymagała już wtedy opieki. Umówiłem się z żoną że ona pójdzie do pracy a ja jeszcze mogłem dorobić w warsztacie obok. Ale od 2 lat stan mamy zdrowia pogorszył się, ma silne napady lęku i paniki gdy zostaje w domu choć na chwilę sama. Od tego czasu potrzebna jest opieka nad nią cały czas." Z powyższego oświadczenia wynika, iż po zawieszeniu działalności gospodarczej w 2010 r. Skarżący nie zrezygnował całkowicie z pracy zarobkowej, a podejmował się prac dorywczych. Dopiero pogorszenie stanu zdrowia zmusiło go do całkowitej rezygnacji z pracy zarobkowej. W tym miejscu wskazać należy, iż twierdzenia Skarżącego uwiarygodniają załączone do skargi kopie umów o dzieło. W tym miejscu przypomnieć należy, iż pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie m.in. umowy o dzieło (art. 3 pkt 22 u.ś.r.). Pomimo powyższego organ, ignorując całkowicie wynikający z art. 7 i 77 k.p.a. obowiązek należytego ustalenia stany faktycznego sprawy, nie podjął działań mających na celu zweryfikowanie twierdzeń Skarżącego choćby poprzez wezwanie Skarżącego do wykazania okoliczności podejmowania prac zarobkowych po 2010 r. czy też zwrócenie się do urzędu skarbowego o udzielenie informacji czy po 2010 r. Skarżący składał deklarację PIT. Z powyższych względów uznać należy, iż organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stany faktycznego sprawy związanego z wystąpieniem przesłanki rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia. W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd nie przesądza, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka rezygnacji czy też niepodejmowania pracy zarobkowej. Powyższej oceny winien dokonać organ po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie czy faktycznie w okresie po zawieszeniu działalności gospodarczej Skarżący podejmował zatrudnienie lub inna pracę zarobkową w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. Wobec powyższego rozpoznając sprawę ponownie organ winien podjąć czynności zmierzające do ustalenia wyżej opisanej okoliczności. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Odnosząc się do wniosku Skarżącego o przyznanie wnioskowanego świadczenia wskazać należy, że przyznany ustawą zakres kompetencji sądu administracyjnego oznacza, iż sąd nie jest uprawniony do wydawania merytorycznych rozstrzygnięć w przedmiocie przyznania, czy też odmowy przyznania jakichkolwiek świadczeń, nawet jeżeli wniosek o ich przyznanie strona zawarła w skardze. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się wynagrodzenie reprezentującego go adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), pamiętając przy tym, iż na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych