II Ko 267/22
Sądy powszechne2024-01-18
Sygnatura
II Ko 267/22
Data orzeczenia
2024-01-18
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Monika Niedziałkowska-Stępnowska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: II Ko 267/22 </strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 18 stycznia 2024 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Olsztynie w II Wydziale Karnym w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: sędzia Monika Niedziałkowska - Stępnowska</p>
<p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy <span class="anon-block">J. K. (1)</span>
</p>
<p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie Piotra Miszczaka</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lutego 2023 r., 06 kwietnia 2023 r., 21 czerwca 2023 r., 27 października 2023 r., 08 grudnia 2023 r., 12 stycznia 2024 r.</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">B. S. (1)</span>
</strong> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">D.</span> (okolice <span class="anon-block">L.</span>), syna <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">U.</span> z domu <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>z wniosku dzieci wymienionego:</p>
<p>syna <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">E. S.</span>
</strong>
</p>
<p>córki <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">D. K.</span>
</strong>
</p>
<p>o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę i odszkodowanie za szkodę wynikłe na skutek represjonowania <span class="anon-block">B. S. (1)</span> przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości działające na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim, w okresie od 26 grudnia 1945 r. do 24 kwietnia 1948 r. za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w 1944 r.</p>
<p>orzeka:</p>
<p>I na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 2 a;art. 8 ust. 2 b)">art. 8 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> a contrario wniosek oddala;</p>
<p>II na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 13)">art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> stwierdza, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.</p>
<table>
<colgroup>
<col width="44"/>
<col width="38"/>
<col width="6"/>
<col width="11"/>
<col width="21"/>
<col width="121"/>
<col width="131"/>
<col width="33"/>
<col width="55"/>
<col width="65"/>
<col width="11"/>
<col width="87"/>
<col width="99"/>
</colgroup>
<tr>
<td colspan="13">
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
</div>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
<p>Formularz UWO</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>Sygnatura akt</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>II Ko 267/22</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->WNIOSKODAWCA</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<span class="anon-block">D. K.</span>, <span class="anon-block">E. S.</span>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Odszkodowanie (kwota główna)</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>Odsetki</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>Wnioskodawcy: <span class="anon-block">D. K.</span> i <span class="anon-block">E. S.</span> wnieśli o zasądzenie kwoty <strong>
<!-- -->135 544,40 zł. </strong>tytułem odszkodowania za szkodę doznaną na skutek represjonowania ich ojca <span class="anon-block">B. S. (1)</span> przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości, działające na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim w okresie od 26 grudnia 1945 r. do kwietnia 1948 r. za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>Wnioskodawcy wnieśli o zasądzenie kwoty odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2">
<p>2.</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Zadośćuczynienie (kwota główna)</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>Odsetki</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>Wnioskodawcy: <span class="anon-block">D. K.</span> i <span class="anon-block">E. S.</span> wnieśli o zasądzenie kwoty <strong>
<!-- -->5 692 864,80 zł.</strong> tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną na skutek represjonowania ich ojca <span class="anon-block">B. S. (1)</span> przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości, działające na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim w okresie od 26 grudnia 1945 r. do kwietnia 1948 r. za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>Wnioskodawcy wnieśli o zasądzenie kwoty zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2">
<p>3.</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Inne</p>
</td>
<td colspan="5"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2"> </td>
<td colspan="10">
<p>Wnioskodawcy: <span class="anon-block">D. K.</span> i <span class="anon-block">E. S.</span> wnieśli o zasądzenie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru według norm przepisanych w wysokości 6 - krotności stawki minimalnej.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->Ustalenie faktów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->Fakty uznane za udowodnione</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->Lp.</em>
</p>
</td>
<td colspan="8">
<p>
<em>
<!-- -->Fakt</em>
</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód </em>
</p>
</td>
<td>
<p>
<em>
<!-- -->Numer karty </em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="2">
<p>3.1.1.</p>
</td>
<td rowspan="3" colspan="8">
<p>
<span class="anon-block">B. S. (1)</span> <span class="anon-block">urodził się w dniu (...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">D.</span> koło <span class="anon-block">L.</span>. Ukończył cztery oddziały szkoły powszechnej. W czasie okupacji zamieszkiwał wraz z rodziną we <span class="anon-block">wsi R.</span>, gmina <span class="anon-block">O.</span> (<span class="anon-block">W.</span>). Przed zatrzymaniem pracował wraz z ojcem jako szewc.</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>odpis skrócony aktu zgonu</p>
</td>
<td>
<p>22</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zeznania <span class="anon-block">D. K.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>440 - 442</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zapisy we wspomnieniach <span class="anon-block">B. S.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>259 - 299</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="13" colspan="2">
<p>3.1.2.</p>
</td>
<td rowspan="13" colspan="8">
<p>W dniu 26 grudnia 1947 r. we wsi <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">B. S. (1)</span> został zatrzymany przez funkcjonariuszy NKWD. Zatrzymaniu towarzyszyło przeszukanie mieszkania. Pierwotnie został umieszczony pod schodami w budynku zajmowanym przez NKWD w <span class="anon-block">O.</span>. Po około trzech tygodniach został przewieziony do aresztu śledczego w <span class="anon-block">O.</span>, po czym pod koniec kwietnia 1947 r. przetransportowano go do więzienia <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Zatrzymany przebywał w warunkach urągających godności człowieka. Przesłuchaniom towarzyszyło jego bicie.</p>
<p>W dniu 11 czerwca 1946 r. stanął przed Sądem <span class="anon-block">(...)</span>, który skazał go z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">art. 59 – 3 kodeksu karnego</a> RSFSR (bandyta – złodziej) na karę 6 lat kolonii karnej obozu poprawczego bez ograniczenia praw, konfiskatę mienia.</p>
<p>W wykonaniu wyroku, <span class="anon-block">B. S. (1)</span> został docelowo wywieziony do obozu w <span class="anon-block">(...)</span> – od 20 czerwca 1946 r. przebywał w łagrze w miejscowości <span class="anon-block">U.</span>, a od 20 lipca 1946 r. w <span class="anon-block">W.</span>. Transport do miejsca zsyłki trwał tygodniami w mrozie przepełnionymi, towarowymi, zaryglowanymi wagonami. Jedzenie stanowiły mrożone ryby i suchary. Przewożeni pragnienie zaspakajali wrzucanym łopatami do wnętrza wagonów śniegiem. U części z transportowanych pojawiła się krwawa dezynteria. Na miejscu czekał ich kwaterunek w brudnych, nieogrzewanych barakach przy - 30 do - 50 stopniach mrozu. Panował głód i towarzyszący temu szkorbut. Od ilości wykonanej pracy uzależnione były racje żywieniowe – dwa razy dziennie tj. cienka zupa zalewajka na bazie zgniłych warzyw, wyjątkowo - kawałek mięsa z morsa. Wśród skazanych szerzyły się choroby zakaźne, były odmrożenia, panowały wszy, pluskwy, nie było bieżącej wody – myto się w śniegu. Osadzonych dzielono na brygady robocze. <span class="anon-block">B. S. (1)</span> pracował w brygadzie ciesielskiej oraz przy kopaniu rowów pod naftociąg i gazociąg przy braku specjalistycznego sprzętu<span class="underline">
<!-- -->
,</span> odzieży ochronnej, pod nadzorem często brutalnych i agresywnych strażników.</p>
<p>W kwietniu 1948 r. <span class="anon-block">B. S. (1)</span> został przewieziony do punku zbornego w <span class="anon-block">U.</span>, skąd przez obóz przejściowy w <span class="anon-block">B.</span> w dniu 24 kwietnia 1948 r. powrócił do Polski.</p>
<p>Po powrocie do kraju, po pobycie w szpitalu, <span class="anon-block">B. S. (1)</span> osiedlił się w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gm. <span class="anon-block">G.</span>. Podjął pracę w Państwowym Gospodarskie Rolnym.</p>
<p>Złożył wniosek o przyjęcie go do pracy w organach bezpieczeństwa publicznego w <span class="anon-block">G.</span>. Od 11 września 1951 r. pracował jako wartownik ochrony w <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">G.</span>, po czym po reorganizacji został przeniesiony z dniem 01 maja 1952 r. do pracy w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">B.</span> jako strażnik - był kierownikiem warsztatów napraw w Dziale Gospodarczym, oddziałowym działu ochrony. Złożył zobowiązanie zachowania tajemnicy służbowej jako funkcjonariusz <span class="anon-block"> (...)</span>. W związku ze wstąpieniem w struktury aparatu bezpieczeństwa publicznego złożył w dniu 28 maja 1953 r. ślubowanie przed Naczelnikiem Więzienia, w którym ślubował stać na straży bezpieczeństwa Państwa Polskiego, dążyć do ugruntowania ładu wewnętrznego opartego na społecznych, gospodarczych i politycznych zasadach ustrojowych Polski Ludowej i z całą stanowczością nie szczędząc swych sił zwalczać jego wrogów. W służbie pozostawał do dnia 31 lipca 1956 r. W grudniu 1952 r. wniósł o zwolnienie ze służby z uwagi na chęć wykonywania pracy fizycznej. Ponowił wniosek w dniu 12 czerwca 1956 r. powołując się na zły stan zdrowia – zapalenie stawów. Po zwolnieniu złożył zobowiązanie do zachowania tajemnicy służbowej w związku z pracą w strukturach MSW. W dniu 19 lutego 1965 r. wystąpił o ponowne przyjęcie do służby.</p>
<p>Od dnia 17 lutego 1957 r. przynależał do ORMO - Ochotniczej Rezerwy MO. Z tego tytułu otrzymał odznakę srebrną w „Służbie Narodu”.</p>
<p>
<span class="anon-block">B. S. (1)</span> zmarł w dniu 29 września 1990 r. w <span class="anon-block">R.</span> na skutek zawału.</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>zapisy we wspomnieniach <span class="anon-block">B. S.</span> stanowiące podstawę publikacji: Wspomnienia Sybiraków - za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności w Armii Krajowej</p>
</td>
<td>
<p>259 – 299</p>
<p>400 - 406</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zeznania <span class="anon-block">D. K.</span>, za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności w Armii Krajowej</p>
</td>
<td>
<p>440 - 442</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zeznania <span class="anon-block">E. S.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>252v - 253</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>dokumenty z Litewskiego Archiwum Państwowego</p>
</td>
<td>
<p>320 – 322</p>
<p>331 – 333 (tłumaczenie)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>ankieta personalna - za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności w Armii Krajowej</p>
</td>
<td>
<p>23</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zaświadczenie</p>
</td>
<td>
<p>24</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>ankieta z dnia 21 września 1990 r. - za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności w Armii Krajowej</p>
</td>
<td>
<p>25</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>indeks represjonowanych - za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności w Armii Krajowej</p>
</td>
<td>
<p>26</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>ankieta z dnia 02 listopada 1989 r.</p>
</td>
<td>
<p>31</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zaświadczenia w języku rosyjskim</p>
</td>
<td>
<p>33</p>
<p>34</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>ankieta repatriacyjna</p>
</td>
<td>
<p>318</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>opinia biegłego historyka IPN Oddział <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P. N.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>428v – 429v</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>dokumenty z IPN</p>
</td>
<td>
<p>108 – 120</p>
<p>123 - 248</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->Fakty uznane za nieudowodnione</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3">
<p>
<em>
<!-- -->Lp.</em>
</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>
<em>
<!-- -->Fakt</em>
</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód </em>
</p>
</td>
<td>
<p>
<em>
<!-- -->Numer karty </em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3">
<p>3.2.1.</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Nie wykazano/nie udowodniono, by <span class="anon-block">B. S. (1)</span> działał na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w strukturach Armii Krajowej na <span class="anon-block">W.</span> latem 1944 r., a tym samym by represje, których niewątpliwie doświadczył od momentu jego zatrzymania w dniu 26 grudnia 1945 r. pozostawały w związku z tą działalnością lub z powodu tej działalności.</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>brak dowodów</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->ocena DOWODów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->Dowody będące podstawą ustalenia faktów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->Lp. faktu z pkt 3.1</em>
</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód</em>
</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uznania dowodu</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="4">
<p>3.1.1</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>odpis skrócony aktu zgonu</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>treść dokumentu nie kwestionowana przez strony</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zeznania <span class="anon-block">D. K.</span>
</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>zeznania wnioskodawczyni – córki <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w omawianym zakresie (tj. co do pracy ojca jako szewca w okresie przed zatrzymaniem) znajdują potwierdzenie we wspomnieniach ojca, co przydaje im waloru wiarygodności.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zapisy we wspomnieniach <span class="anon-block">B. S.</span> w omawianym zakresie</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>treść dokumentu w omawianym zakresie nie kwestionowana przez strony, choć szczegółowa analiza owych zapisów wskazuje na rozbieżności odnośnie miejsca urodzenia <span class="anon-block">B. S. (1)</span>, a mianowicie pierwotnie w rękopisie wspomnień wskazuje na miejscowość <span class="anon-block">D.</span> <em>
<!-- -->(k – 273),</em> co jest następnie powielane w wielu dokumentach, także urzędowych dot. jego osoby, by w uwagach do rękopisu <em>
<!-- -->(k – 291),</em> maszynopisie <em>
<!-- -->(k – 259)</em> i w wydaniu książkowym Wspomnień Sybiraków <em>
<!-- -->(k – 400v)</em> wskazywać jako miejsce urodzenia – <span class="anon-block">wieś R.</span>, gmina <span class="anon-block">O.</span>.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="13" colspan="4">
<p>3.1.2</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>zapisy we wspomnieniach <span class="anon-block">B. S.</span> stanowiące podstawę publikacji: Wspomnienia Sybiraków - za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności w Armii Krajowej</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>- treść dokumentu odwołująca się do samego faktu zatrzymania autora wspomnień, poprzez jego doświadczenia związane z osadzeniem na skutek zatrzymania, po zapadły wyrok i zesłanie w głąb ZSRR jest niesprzeczna, koresponduje z szeregiem dokumentów potwierdzających przywołane fakty, a także załączonymi do wniosku teksami źródłowymi, opracowaniami historycznymi odwołującymi się ogólnie do doświadczeń zesłanych osób i warunków, w jakich przyszło im funkcjonować;</p>
<p>- nie kwestionowane przez strony w omawianym zakresie</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zeznania <span class="anon-block">D. K.</span>, za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności ojca w Armii Krajowej</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>- zeznania w omawianym zakresie są szczere i spójne; odwołują się do wiedzy świadka nabytej w wyniku rozmów z ojcem tak co do czasokresu, form i postaci represji będących udziałem jej ojca na skutek działań sowieckich organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości począwszy od końca 1945 r. do kwietnia 1948 r.;</p>
<p>- świadek zeznawała tylko odnośnie tego, co jej było wiadome w oparciu w głównej mierze o relacje ojca i treść wspomnień, z którymi następczo – jak przyznała - się zapoznała;</p>
<p>- nie kwestionowane przez strony w omawianym zakresie</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zeznania <span class="anon-block">E. S.</span>
</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>- zeznania prawdziwe, choć bardzo oszczędne w treści, ogólne odnośnie doświadczeń ojca na terytorium ZSRR;</p>
<p>- świadek przyznał, iż szerszą wiedzę w omawianym zakresie z racji prowadzonych rozmów z ojcem i lekturą jego wspomnień posiada starsza siostra <span class="anon-block">D.</span>;</p>
<p>- nie kwestionowane przez strony w omawianym zakresie</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>dokumenty z <span class="anon-block">(...)</span> Archiwum Państwowego</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>treść dokumentów nie kwestionowana przez strony</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>ankieta personalna - za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności <span class="anon-block">B. S.</span> w Armii Krajowej</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>- treść dokumentu nie kwestionowana przez strony, za wyjątkiem fragmentu dotyczącego organizacji, w jakiej miał działać repatriant tj. Armii Krajowej;</p>
<p>- źródłem zapisów w ankiecie są dane podane przez żonę <span class="anon-block">B. G.</span> <span class="anon-block">S.</span>, która – jak wskazała w piśmie z dnia 19 stycznia 1992 r. <em>
<!-- -->(k – 90)</em> – nie zna wszystkich faktów z przeszłości męża</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zaświadczenie</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>treść dokumentu nie kwestionowana przez strony</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>ankieta z dnia 21 września 1990 r. - za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności <span class="anon-block">B. S.</span> w Armii Krajowej</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>- treść dokumentu nie kwestionowana przez strony, za wyjątkiem fragmentu odwołującego się do przynależności do Armii Krajowej od 1942 r. na terenie <span class="anon-block">W.</span>, Oddział <span class="anon-block"> (...)</span>;</p>
<p>- z faktów historycznych, a także z treści opinii złożonych przez obu biegłych wynika, iż mjr <span class="anon-block">F. K.</span> był dowódcą <span class="anon-block">(...)</span>, która powstała na podstawie rozkazu <span class="anon-block"> (...)</span> z<span class="anon-block">(...)</span> r. Brygada prowadziła działalność dywersyjną na zachodnim obrzeżu <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">R.</span>. W dniu 19 lipca 1944 r. brygada została rozwiązana. Tym samym twierdzenia przeciwne jakoby <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w 1942 r. miał należeć do Oddziału <span class="anon-block">K.</span> nie znajdują potwierdzenia w faktach historycznych</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>indeks represjonowanych, za wyjątkiem treści odwołujących się do działalności <span class="anon-block">B. S.</span> w Armii Krajowej</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>- treść dokumentu nie kwestionowana przez strony, za wyjątkiem fragmentu dotyczącego przynależności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> do Armii Krajowej <span class="underline">
<!-- -->od kwietnia 1944 r</span>.;</p>
<p>- podobnie jak w odniesieniu do ankiety personalnej, źródłem zapisów w indeksie są dane podane przez żonę <span class="anon-block">B. G.</span> <span class="anon-block">S.</span>, która – jak wskazała w piśmie z dnia 19 stycznia 1992 r. <em>
<!-- -->(k – 90)</em> – nie zna wszystkich faktów z przeszłości męża</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>ankieta z dnia 02 listopada 1989 r.</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>treść dokumentu nie kwestionowana przez strony</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>zaświadczenia w języku rosyjskim</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>treść dokumentów nie kwestionowana przez strony</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>ankieta repatriacyjna</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>- treść dokumentu nie kwestionowana przez strony;</p>
<p>- na uwagę zasługuje fakt wskazania przez <span class="anon-block">B. S. (1)</span> jako przyczyny/powodu wyjazdu – skazanie na 6 lat „za fałszowanie dokumentów”</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>opinia biegłego historyka IPN Oddział <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P. N.</span>
</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>- jasna,</p>
<p>- logiczna we wnioskach,</p>
<p>- pełna – oparta na szerokiej wiedzy biegłego historyka specjalizującego się w wieloletnim badaniu tematyki wiążącej się z działalnością Armii Krajowej na <span class="anon-block">W.</span>;</p>
<p>- wnioski należycie umotywowane;</p>
<p>- sposób sformułowania wniosków pozwala na zrozumienie zawartych w niej wywodów.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>dokumenty z IPN</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>treść dokumentów nie kwestionowana przez strony</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<br/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2</em>
</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód</em>
</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">
<p>3.1.2.</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>zapisy we wspomnieniach <span class="anon-block">B. S.</span> stanowiące podstawę publikacji: Wspomnienia Sybiraków – odwołujące się do działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w Armii Krajowej</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Bezpośredni przekaz represjonowanego odwołujący się do jego działalności w Armii Krajowej został zawarty we wspomnieniach, które stały się m.in. podstawą publikacji <span class="anon-block">W. (...)</span>, <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">(...)</span>. Co ważne, rękopis wspomnień odnośnie omawianego okresu ogranicza się pierwotnie jedynie do stwierdzenia, że „<span class="underline">
<!-- -->
w czasie okupacji należałem do AK</span>” <em>
<!-- -->
(k – 273)</em>, po czym w związku zapewne z uwagami autora (co sugeruje odpowiedź autora wspomnień <em>
<!-- -->
k – 291</em>), <span class="anon-block">B. S. (1)</span> dopisał to - co jak wskazał umknęło jego uwadze i uważał za mało ważne - że wstąpił w 1944 r., chyba latem do oddziału <span class="anon-block">K.</span>, że miał <span class="anon-block">pseudonim (...)</span>, że był łącznikiem, przenosił meldunki, że przysięgę odbierał od niego <span class="anon-block">M. M. (1)</span> - dowódca jego placówki i że trakcie akcji <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">B. (...)</span>doszli jedynie do <span class="anon-block">E.</span> <em>
<!-- -->
(k – 291), </em>co finalnie znalazło się w maszynopisie <em>
<!-- -->
(k – 259)</em> oraz wydaniu książki <em>
<!-- -->
(k – 400v).</em>
</p>
<p>W przywołanych wspomnieniach <span class="anon-block">B. S. (1)</span> podniósł, że wstąpił do oddziału <span class="anon-block">K.</span> „gdzieś latem 1944 r.” (na tę okoliczność powołuje się również świadek <span class="anon-block">D. K.</span>, wskazując wręcz, że przed <span class="anon-block">K.</span> ojciec jej składał przysięgę, co nota bene przeczy twierdzeniom samego <span class="anon-block">B. S. (1)</span>). Przywołując stanowisko biegłego historyka <span class="anon-block">P. N.</span> rejon, w którym zamieszkiwał represjonowany (<span class="anon-block">O. (...)</span>) nie zasilał <span class="anon-block">(...)</span>, z tego rejonu pochodzili członkowie <span class="anon-block">(...)</span>. Z wiedzy historycznej, powszechnie obowiązującej wynika, iż <span class="anon-block">(...)</span> mjr <span class="anon-block">F. K.</span> prowadziła działalność dywersyjną na zachodnim obrzeżu <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">R. (...)</span>do 19 lipca 1944 r., kiedy została rozwiązana.</p>
<p>Ze zgodnych stanowisk biegłych <span class="anon-block">P. Ł.</span> oraz <span class="anon-block">P. N.</span> wynika, iż przed akcją <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">B. (...)</span>była przeprowadzona tzw. masowa mobilizacja struktur terenowych, niemniej jednak jak zaznacza biegły <span class="anon-block">P. N.</span>, w <span class="anon-block">O.</span> nie zdołano przeprowadzić akcji mobilizacyjnej, gdyż nie doszedł na czas rozkaz. Tą wiedzą nie dysponował biegły <span class="anon-block">P. Ł.</span> wyprowadzając z tego faktu zgoła odmienne wnioski z korzyścią dla <span class="anon-block">B. S. (1)</span>, co dyskwalifikuje – w ocenie Sądu – wnioski tego biegłego przyjęte w oparciu o tak postawioną tezę. Warto podkreślić, iż biegły historyk IPN <span class="anon-block">P. N.</span> od około 30 lat zajmuje się tematyką Armii Krajowej na <span class="anon-block">W.</span> co z oczywistych względów przekłada się na szerszą, bardziej szczegółową wiedzę w tym obszarze. Biegli owszem nie wykluczyli, że 16 - letni chłopak mógł być wykorzystywany do przenoszenia meldunków, był łącznikiem, że szedł za oddziałami akceptując przyświecające organizacji cele bazując na udokumentowanych przypadkach młodocianych wykorzystywanych właśnie w takim celu, choć nie z tego terenu (przywołana w załączniku do wniosku relacja i historia nastolatka <span class="anon-block">R. D.</span> rocznik <span class="anon-block">(...)</span>r. z <span class="anon-block">L.</span> (<span class="anon-block">N.</span>) z łagru w <span class="anon-block">U.</span> w <span class="anon-block">(...)</span> – jako 15 latek trafił do miejscowej jednostki AK tzw. Placówki, skazany ale z art. 58 właściwie za tożsame zachowania <em>
<!-- -->
k 63 - 69</em>).</p>
<p>
<span class="anon-block">B. S. (1)</span> nie mógł być zaprzysiężonym żołnierzem podziemia <span class="anon-block">(...)</span> Armii Krajowej, bo nim nie mógł być z uwagi na wiek – w rozpatrywanym okresie miał niespełna 16 lat. Nie miał przydziału do kompani, plutonu. Oczywistym jest, iż przepisy ustawy lutowej nie stawiają wymogu, by działalność niepodległościowa miała charakter polityczny i była prowadzona w jakiejś określonej formie, a w szczególności, by wiązała się z formalną przynależnością do określonej struktury (grupy) ruchu oporu, czy też z zaprzysiężeniem przynależności do jej szeregów. <span class="anon-block"> (...)</span> w tym zakresie wiedza historyczna wskazuje na to, że działalność niepodległościowa podejmowana w okresie wojny i okupacji przybierała bardzo różne formy.</p>
<p>
<span class="anon-block">B. S. (1)</span> przywołuje we wspomnieniach nazwisko dowódcy placówki <span class="anon-block">M. M. (1)</span>. W pozycjach: <span class="anon-block"> (...)</span> autorstwa <span class="anon-block">W. B.</span>, ani w <span class="anon-block"> (...)</span> nazwisko <span class="anon-block">S.</span>, ani <span class="anon-block">M.</span> – który, jak podkreśla biegły <span class="anon-block">P. N.</span> - gdyby był komendantem terenowej placówki gdzieś by występował - nie są odnotowane. Żadne dokumenty czy istniejące przekazy partyzantów nie pozwalają na przypisanie pseudonimu <span class="anon-block"> (...)</span> osobie <span class="anon-block">B. S. (1)</span>, choć funkcjonowały osoby o takim pseudonimie ale inne. Co ważne, przywołując stanowisko biegłego <span class="anon-block">P. N.</span> jedyne informacje o działalności tych formacji z tego terenu opierają się w głównej mierze na relacji kombatantów i to jedyne miarodajne źródło. Dokumentacja z tego rejonu, o ile jest, znajduje się w archiwach <span class="anon-block"> (...)</span>. Przyjmując dalej za biegłym <span class="anon-block">P. N.</span>, zdziwienie budzi brak po stronie <span class="anon-block">B. S. (1)</span> prób poszukiwania kontaktu ze środowiskiem kombatantów, zwłaszcza w latach osiemdziesiątych i na terenie <span class="anon-block">W. (...)</span>i <span class="anon-block">M.</span> (teren mocno repatriacyjny) tym bardziej, iż takowe działania podjął co do środowiska Sybiraków. Biegły przyczyn zatrzymania <span class="anon-block">B. S. (1)</span> upatrywał bardziej w życiorysie jego ojca związanym z walką w oddziałach polskich przeciwko bolszewikom w latach 1917 – 1920, co skutkowało represjonowaniem jego rodziny, aniżeli w działalności konspiracyjnej samego zainteresowanego.</p>
<p>Informacja z <span class="anon-block">(...)</span> Archiwum Państwowego potwierdzająca treść wyroku, jaki zapadł przed Sądem <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 11 czerwca 1946 r., zdaniem Sądu, nie przesądza o pewnym ustaleniu w zakresie działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w Armii Krajowej. Zgodnie z przywołanym wyrokiem został on skazany z art. 59 – 3 za przestępstwo z kategorii „bandyta, złodziej”. W tym miejscu warto odwołać się do treści owego przepisu, który jak wynika z opinii biegłego <span class="anon-block">P. Ł.</span> często wykorzystywany był wobec uczestników podziemia – struktury podziemia nazywane były bandyckimi, z kolei przywołując stanowisko biegłego <span class="anon-block">P. N.</span> pod ten artykuł owszem podciągano również członków Armii Krajowej ale był wykorzystywany również w sprawach przestępców powszechnych. Co ważne, zaznaczył iż większość osób skazywanych z tego przepisu dotyczyła zwykłych bandytów. Omawiany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">artykuł 59 – 3 kodeksu karnego</a> ZSRR dotyczył przestępstwa przeciwko trybowi rządzenia – interpretowany był bardzo szeroko i często stosowany do uprawiania polityki represyjnej. Bandytyzm w myśl ustawowej definicji wynikającej z cytowanego przepisu był rozumiany jako organizacja zbrojnych band i udział w nich oraz w organizowanych przez nich napadach na instytucje radzieckie lub prywatne lub poszczególnych obywateli, zatrzymanie pociągów lub innych środków transportu i łączności <em>
<!-- -->
(Sowieckie Ustawodawstwo i organy Represji w latach 20 – 30 XX wieku Gennadij Cwietkow).</em> Był to zatem tzw. przepis worek, pod który można było przyporządkować wiele stanów faktycznych. Zresztą, co nie może umknąć, w ankiecie repatriacyjnej sam repatriant wskazał, że został skazany za „fałszowanie dokumentów”.</p>
<p>Dołączone kolejne dokumenty w postaci: ankiety z 21 września 1990 r. (odniesienie do przynależności do AK od 1942 r. na <span class="anon-block">W.</span> w oddziale <span class="anon-block">K.</span> <em>
<!-- -->k - 25</em>), pisma ze stycznia 1990 r. <em>
<!-- -->(k – 93),</em> indeksu osób represjonowanych autorstwa małżonki <span class="anon-block">G. S.</span> z 1992 r. (wskazuje na przynależność męża do AK od kwietnia 1944 r. w oddziale <span class="anon-block">K.</span> <em>
<!-- -->k - 26</em>), z podkreśleniem w dalszej korespondencji <em>
<!-- -->(k – 90),</em> iż nie zna dokładnie przeszłości męża, one same w sobie, zdaniem Sądu, nie kreują ponad wszelką wątpliwość ustalenia w zakresie niepodległościowej działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span>. Są to z jednej strony zapisy bardzo ogólne, pozbawione cechy stałości w odniesieniu do czasokresu działalności w Armii Krajowej (1942 r.; kwiecień 1944 r., lato 1944 r.), z drugiej zaś strony pochodzą po części od <span class="anon-block">G. S.</span>, która sama przyznała, iż „nie wszystkie fakty z przeszłości męża są mi znane”. Z kolei zeznania <span class="anon-block">D. K.</span> stanowią pochodną wiedzy uzyskanej po latach od ojca podczas prowadzonych z nim rozmów, jak również po lekturze jego wspomnień.</p>
<p>Reasumując, historyczna weryfikacja twierdzeń <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w zakresie jego działalności w ramach Armii Krajowej w okolicznościach przez niego podawanych zawartych we wspomnieniach nie potwierdza, w ocenie Sądu, ponad wszelką wątpliwość jego działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. To ustalenie musi wynikać z nie budzących wątpliwości faktów, a nie opierać się na domniemaniach, przypuszczeniach, prawdopodobnych mniej lub bardziej scenariuszach, a taki wydźwięk ma treść opinii biegłego <span class="anon-block">P. Ł.</span>, który sam zresztą słusznie zaznaczył, że to Oddział Gdański IPN specjalizuje się w tematyce dot. działalności Armii Krajowej na <span class="anon-block">W.</span> <em>
<!-- -->(k – 342v).</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="2">
<p>zeznania <span class="anon-block">D. K.</span> odwołujące się do działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w Armii Krajowej</p>
<p>k 440 - 442</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Uwagi jak wyżej</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="2">
<p>ankieta personalna w części odwołującej się do działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w Armii Krajowej</p>
<p>k - 23</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Uwagi jak wyżej</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="2">
<p>ankieta z dnia 21 września 1990 r. w części odwołującej się do działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w Armii Krajowej</p>
<p>k - 25</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Uwagi jak wyżej</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="2">
<p>indeks represjonowanych w części odwołującej się do działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> w Armii Krajowej</p>
<p>k - 26</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Uwagi jak wyżej</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="2">
<p>opinia biegłego historyka IPN Oddział Białystok <span class="anon-block">P. Ł.</span>
</p>
<p>k 341v - 343</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>Uwagi jak wyżej</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->PODSTAWA PRAWNA</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Odszkodowanie</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>Kwota główna</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>Odsetki</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 2 a;art. 8 ust. 2 b)">art. 8 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> <em>
<!-- -->a contrario</em>
</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>art. 8 ust. 2a i 2b ustawy dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego <em>
<!-- -->a contrario</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">
<p>Warunkiem przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za represje ze strony radzieckich organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub organów pozasądowych, działających na obecnym terytorium Polski w okresie od dnia 1 lipca 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r. oraz na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim, w okresie od dnia 1 stycznia 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r., na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a</a>-b w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> (obecnie tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2099) jest stwierdzenie następujących okoliczności:</p>
<p>- czy daną osobę, mieszkającą obecnie bądź w chwili śmierci w Polsce, dotknęły represje (śmierć) ze strony radzieckich organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub organów pozasądowych;</p>
<p>- czy wspomniane radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub organy pozasądowe, stosowały represje, działając na obecnym terytorium Polski w okresie od dnia 1 lipca 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r. oraz na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim, w okresie od dnia 1 stycznia 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r.;</p>
<p>
<strong>
<!-- --> - </strong>
<span class="underline">
<!-- -->czy osoba, którą dotknęły represje (śmierć) ze strony radzieckich organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub organów pozasądowych, prowadziła działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego;</span>
</p>
<p>- czy osoba represjonowana na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim poza obecnym terytorium Polski, prowadziła działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w okresie od dnia <span class="underline">
<!-- -->17 września 1939 r. do dnia 05 lutego 1946 r;</span>
</p>
<p>- czy wspomniana osoba, była represjonowana (pozbawiona życia) ze strony radzieckich organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub organów pozasądowych <span class="underline">
<!-- -->za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub z powodu takiej działalności, a zatem czy zachodzi związek przyczynowy między represjami, śmiercią a wspomnianą działalnością. </span>Uwzględnienie wniosku każdorazowo wymaga wykazania, że represje były następstwem działania na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub były stosowane z powodu takiej działalności.</p>
<p>Aby można zastosować <em>
<!-- -->"ustawę lutową" </em>konieczne jest udowodnienie związku zachodzącego pomiędzy działalnością niepodległościową a represjonowaniem, a sąd nie może opierać istnienia takiego związku jedynie na domniemaniu, bądź bliżej niesprecyzowanych informacjach podawanych przez wnioskodawcę. <span class="underline">
<!-- -->Ciężar dowodu w tym przypadku jest po stronie wnioskodawcy</span>.</p>
<p>Historyczna weryfikacja twierdzeń represjonowanego nie potwierdza - jak już wskazano w uwagach poczynionych powyżej - w ocenie Sądu - ponad wszelką wątpliwość działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Już chociażby ta okoliczność przesądza o niemożności uwzględnienia żądania wnioskodawców w zakresie zarówno przyznania odszkodowania, jak i zadośćuczynienia.</p>
<p>Przyjąwszy hipotetycznie odmienne ustalenia w zakresie działalności <span class="anon-block">B. S. (1)</span> na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, należy mieć na uwadze, iż przewidziane w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> (ma zastosowanie do przypadków opisanych w ust. 2a artykułu tj. osób represjonowanych przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości) uprawnienie odnoszące się do możliwości dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia doznaje ograniczeń, które zostały przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8 ust. 5)">ust. 5</a> powyższego przepisu. Obowiązująca od dnia 18 listopada 2007 r., dodana na mocy ustawy nowelizującej z dnia 19 września 2007 r., norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 5)">art. 8 ust. 5</a> stanowi, że przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8 ust. 1)">ust. 1</a> nie stosuje się do osób, których działalność, w okresie będącym podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia albo uznania za nieważne decyzji o internowaniu, stanowiła zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Bez znaczenia jest przy tym to, czy działalność taka miała miejsce przed, czy też po wydaniu takiego orzeczenia albo decyzji. W myśl postanowienia SN z dnia 22 lutego 2012 r. w sprawie IV KK 166/11, „zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 5)">art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> osobom, które w jakimkolwiek okresie od dnia 1 stycznia 1944 r. do dnia 31 grudnia 1989 r. prowadziły działalność, która była zaprzeczeniem działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, nie przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wykonania orzeczenia, którego stwierdzono nieważność, albo decyzji o internowaniu, która z mocy prawa została uznana za nieważną. Bez znaczenia jest przy tym to, czy działalność taka miała miejsce przed, czy też po wydaniu takiego orzeczenia albo decyzji”.</p>
<p>Przywołując treść wyroku SN z dnia 10 listopada 2021 r. w sprawie IV KK 510/21 „wolą ustawodawcy jest przyznanie rekompensaty, ale tylko tym osobom, które swoją postawą, zachowaniem i uporem nie tylko prowadziły walkę niepodległościową, ale w tej walce okazały się <span class="underline">
<!-- -->niezłomne i wytrwały</span>, także po zapadłych, pozbawiających ich wolności orzeczeniach lub decyzjach. Jeśli zaś z jakichkolwiek powodów osoby takie podjęty działalność, która była zaprzeczeniem działalności za rzecz niepodległego bytu państwa polskiego, to takiej rekompensaty nie powinny otrzymać. Podjęcie działalności stanowiącej zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, <span class="underline">
<!-- -->po uprzednim represjonowaniu</span> za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, musi być uznane za zachowanie niezasługujące na akceptację i niegodne, a tym samym wykluczające możliwość zasądzenia odszkodowania za wcześniejsze represjonowanie."</p>
<p>W realiach sprawy, powołując się na dokumenty pozyskane z IPN wynika, iż <span class="anon-block">B. S. (1)</span> złożył wniosek o przyjęcie go do pracy w organach bezpieczeństwa publicznego w <span class="anon-block">G.</span> <em>
<!-- -->
(k – 127).</em> Od 11 wrześni 1951 r. pracował jako wartownik ochrony w PUBP <span class="anon-block">G.</span>, po czym po reorganizacji został przeniesiony z dniem 01 maja 1952 r. do pracy w więzieniu w <span class="anon-block">B.</span> jako strażnik (był kierownikiem warsztatów napraw w Dziale Gospodarczym, oddziałowym działu ochrony). W związku ze wstąpieniem w struktury aparatu bezpieczeństwa publicznego złożył w dniu 28 maja 1953 r. ślubowanie przed Naczelnikiem Więzienia (166), w którym ślubował stać na straży bezpieczeństwa Państwa Polskiego, dążyć do ugruntowania ładu wewnętrznego opartego na społecznych, gospodarczych i politycznych zasadach ustrojowych Polski Ludowej i z całą stanowczością nie szczędząc swych sił zwalczać jego wrogów. W służbie pozostawał do dnia 31 lipca 1956 r. <em>
<!-- -->
(k – 201).</em> Z opinii wynika, iż jest pracownikiem zdyscyplinowanym, politycznie wyrobionym, starającym się o przyjęcie do partii. W grudniu 1952 r. wniósł o zwolnienie ze służby z uwagi na chęć wykonywania pracy fizycznej <em>
<!-- -->
(k – 212).</em> Prośbę ponowił w dniu 12 czerwca 1956 r. powołując się na zły stan zdrowia – zapalenie stawów <em>
<!-- -->
(k – 227).</em> Złożył po zwolnieniu zobowiązanie do zachowania tajemnicy służbowej w związku z pracą w strukturach MSW <em>
<!-- -->
(k – 231).</em> Ponowił wniosek o wstąpienie do służby w dniu 19 lutego 1965 r. <em>
<!-- -->
(k – 244).</em> Od 17 lutego 1957 r. przynależał do ORMO Ochotniczej Rezerwy MO <em>
<!-- -->
(k – 119).</em> Z tego tytułu otrzymał odznakę srebrną w „Służbie Narodu” (120).</p>
<p>W życiorysie milczeniem obejmuje okres zsyłki, w tym jej powód/przyczyny. Ogranicza się do wskazania, że w 1946 r. przybył z <span class="anon-block">W.</span> i osiadł w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gdzie zaczął pracować jako pomocnik kowala <em>
<!-- -->(k – 178)</em>. W ramach szczegółowego wywiadu kandydata do służby czyniono ustalenia w zakresie działalności wymienionego do 1939 r. i w okresie okupacji na <span class="anon-block">W.</span> <em>
<!-- -->(k – 183). </em>
</p>
<p>W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że przejawem działalności zaprzeczającej idei walki o niepodległość w rozumieniu ustawy była podjęta i kontynuowana przez <span class="anon-block">B. S. (1)</span> praca na rzecz organów bezpieczeństwa publicznego w okresie od 1951 do 1956 r., a więc okoliczność, która wyłącza uprawnienia do ubiegania się o rekompensatę finansową z ustawy lutowej. Więziennictwo w latach 50 - tych było elementem aparatu bezpieczeństwa publicznego ukierunkowanego m.in. na zwalczanie demokratycznej opozycji, jawnie wspierającego ówczesne władze komunistyczne. Z kolei ORMO była to organizacja społeczna wspierająca MO, ściśle podległa, podporządkowana aparatowi PZPR.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, reasumując nie wykazano aby na skutek represjonowania ojca wnioskodawców <span class="anon-block">B. S. (1)</span> przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości, działające na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim w okresie od 26 grudnia 1945 r. do 24 kwietnia 1948 r. (fakt ów niewątpliwie zaistniał) za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego poniósł on szkodę - w związku z zesłaniem do obozu pracy w głąb ZSRR, gdzie był zmuszony do wykonywania pracy przymusowej, za którą nie otrzymał wynagrodzenia - dlatego wniosek w tym zakresie należało oddalić (<em>
<!-- -->pkt I wyroku). </em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Zadośćuczynienie</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4">
<p>2.</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>Kwota główna</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>Odsetki</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 2 a;art. 8 ust. 2 b)">art. 8 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> <em>
<!-- -->a contrario</em>
</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 2 a;art. 8 ust. 2 b)">art. 8 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> <em>
<!-- -->a contrario</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">
<p>Uwagi jak powyżej.</p>
<p>Nie wykazano, aby na skutek represjonowania ojca wnioskodawców <span class="anon-block">B. S. (1)</span> przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości, działające na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim w okresie od 26 grudnia 1945 r. do 24 kwietnia 1948 r. (fakt ów niewątpliwie zaistniał) za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego doznał on krzywdę - w związku z zesłaniem do obozu pracy w głąb ZSRR, dlatego wniosek w tym zakresie należało oddalić (<em>
<!-- -->pkt I wyroku). </em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Inne</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2"> </td>
<td colspan="12">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">
<p>----</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Odszkodowanie</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="8">
<p>Kwota główna</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>Odsetki</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3"> </td>
<td colspan="5">
<p>----</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>----</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Zadośćuczynienie</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2">
<p>2.</p>
</td>
<td colspan="8">
<p>Kwota główna</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>Odsetki</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">
<p>----</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Inne</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td> </td>
<td colspan="3"> </td>
<td colspan="9"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>
<em>
<!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em>
</p>
</td>
<td colspan="8">
<p>
<em>
<!-- -->Przytoczyć okoliczności</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5"> </td>
<td colspan="8">
<p>Odnosząc się do zgłoszonego przez pełnomocnika wnioskodawców żądania zasądzenia na ich rzecz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru według norm przepisanych w wysokości 6 - krotności stawki minimalnej, wskazać jedynie należy, iż rozstrzygnięcie główne w zakresie uznania roszczenia wnioskodawców za niezasadne determinowało brak przyznania tychże kosztów <em>
<!-- -->(wyrok SA w Białymstoku z dnia 29 maja 2008 r., II AKa 78/08; postanowienie SA w Katowicach z dnia 17 marca 2010 r., II AKz 85/10); wyrok SN z dnia 13 lipca 2015 r., WA 7/15)</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->KOszty procesu</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>
<em>
<!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em>
</p>
</td>
<td colspan="8">
<p>
<em>
<!-- -->Przytoczyć okoliczności</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>II.</p>
</td>
<td colspan="8">
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 13)">art. 13 ustawy z 23.2.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> Sąd stwierdził, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>
<strong>
<!-- -->PODPIS</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13"> </td>
</tr>
</table>
</div>