IV SA/Po 854/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Kańduła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki A kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Burmistrz Miasta Z. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na wydzieleniu gruntu pod poszerzenie drogi gminnej nr [...] (ul. Z. ) z działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. Na skutek złożonego od tej decyzji odwołania (które nadano w Urzędzie Pocztowym w P. w dniu [...] października 2019 r. – k. 26 akt adm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła Spółka A domagając się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: "k.p.a.) lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji Kolegium doszło do rażącego naruszenia przepisów procesowych, co w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skutkować winno stwierdzeniem jego nieważności. Powołany przepis zobowiązuje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności aktu, jeżeli zachodzi którakolwiek z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. W niniejszej sprawie przyczyna taka opisana została w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zaskarżona decyzja Kolegium wydana została w następstwie merytorycznego rozpoznania odwołania, które obarczone było istotnym brakiem formalnym, wyłączającym skuteczność prawną tego pisma. Znajdujący się w aktach administracyjnych oryginał odwołania opatrzony datą [...] września 2019 r. (data wpływu do organu I instancji: [...] września 2019 r.) został bowiem złożony bez własnoręcznego podpisu. Należy w tym miejscu wskazać, że wymóg podpisania odwołania wynika wyraźnie z art. 63 § 3 k.p.a., który stanowi, iż podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Z powołanego przepisu wynika, że przez podpisanie odwołania należy rozumieć umieszczenie własnoręczne podpisu przez daną osobę pod treścią takiego dokumentu. Szczególne wymogi k.p.a. formułuje w odniesieniu do podań wnoszonych w formie dokumentów elektronicznych (art. 63 § 3a), jednak w niniejszej sprawie odwołanie nadano w Urzędzie Pocztowym w P. w dniu [...] października 2019 r. (k. 23 akt adm.). Pismo, nie zawierające ustawowych wymogów uznania go za odwołanie nie może być traktowane jako odwołanie i w istocie nie wszczyna postępowania odwoławczego. Obowiązkiem organu odwoławczego w takiej sytuacji było wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. osoby wskazanej w nagłówku odwołania do uzupełnienia braków formalnych podania poprzez jego podpisanie. Z przekazanych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby w ogóle dostrzeżono brak podpisu pod odwołaniem. W aktach sprawy znajduje się wyłącznie niepodpisany oryginał odwołania. Nie udokumentowano jakichkolwiek działań organów zmierzających do usunięcia tego braku. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd miał natomiast na uwadze fakt, że w myśl art. 133 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Ponieważ, jak się zasadnie wskazuje w orzecznictwie, sąd administracyjny jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z [...].02.2008 r., I OSK [...], Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"), to w kontrolowanej sprawie należało przyjąć, że Kolegium nie dysponowało żadnymi więcej dokumentami, ponad te które zostały Sądowi przekazane wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Na tej też podstawie dokonano oceny zasadności złożonej skargi. W judykaturze i doktrynie utrwalone zostało stanowisko, że podpis to napisany lub uwierzytelniony znak ręczny. Warunkuje on bowiem fakt pochodzenia żądania od osoby określonej jako wnosząca podanie. Odwołanie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 k.p.a , a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podobnie ugruntowane jest już stanowisko, iż brak podpisu strony na odwołaniu należy uznać za brak istotny, tzn. taki, którego nieusunięcie uniemożliwi nadanie odwołaniu dalszego biegu. W tej sytuacji stwierdzić należy, że decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie odwołania zawierającego uchybienie formalne w postaci braku podpisu strony jest nieważna z przyczyn rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) (por. wyrok WSA w Poznaniu z [...] lutego 2010 r. sygn. IV SA/Po [...], wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa [...]; wyrok WSA w Gdańsku z dnia [...] lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd [...]; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr [...]; wyrok NSA z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt I OSK [...] - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie ustalenie powyższe, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozpoznanie niepodpisanego odwołania powoduje nieważność zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] października 2019 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Ustalenie z kolei, że decyzja jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, czyni bezprzedmiotowym obowiązek odniesienia się do poszczególnych zarzutów skargi. Stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu z powodu rażącego naruszenia prawa powoduje bowiem powrót sprawy do tego etapu administracyjnego postępowania, w ramach którego organ będzie zobligowany do wezwania wnoszącego pismo do usunięcia braku formalnego odwołania, co - jeśli nastąpi - będzie stanowiło podstawę do rozpatrzenia odwołania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 oraz art. 205 p.p.s.a. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty te składają się: kwota [...]zł (wpis od skargi), [...] zł (opłata od pełnomocnictwa) oraz [...] zł (koszty zastępstwa procesowego).