II SA/Gd 529/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia 30 kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia 1. przyznać K. G. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE K. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest dochód z tegoż gospodarstwa rolnego, który wedle zaświadczenia Prezydenta Miasta Gdańska wynosi 7 866,45 zł rocznie. Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem domu o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 4,2303 ha. Według oświadczenia, wnioskodawca, poza powyższymi składnikami majątku, nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych, czy pojazdów mechanicznych. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do możliwości płatniczych i sytuacji majątkowej skarżącego Sąd, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 22 sierpnia 2008 r. (doręczonym w dniu 8 września 2008 r.), wezwał go do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów źródłowych: - oświadczenia jakiego rodzaju produkcją rolną się zajmuje i jakie osiąga dochody z tego tytułu, - odpisów złożonych przez wnioskodawcę zeznań podatkowych za rok 2007, jeśli osiągał dochody w roku podatkowym 2007, - zaświadczenia z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu, - wyciągów wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu, - kserokopię nakazu podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, - oświadczenia, czy korzysta z pomocy społecznej lub podejmuje prace dorywcze, jeśli tak – to w jakiej wysokości osiąga dochody z tych tytułów, - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłaty za media), - oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących wnioskodawcy dopłat bezpośrednich wraz z dokumentami, obrazującymi wysokość tego świadczenia, - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych przez skarżącego pojazdów mechanicznych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca nadesłał oświadczenia następującej treści: - w swoim gospodarstwie rolnym zajmuje się uprawą warzyw gruntowych, lecz w roku 2008 z tego tytułu nie osiągnął żadnych dochodów z powodu suszy, - nie otrzymał dopłat bezpośrednich w tym roku, - nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych, - na ogrzanie domu potrzebuje około 5 ton węgla i drewno, których w tym roku nie zakupił, na energię elektryczną wydaje około 3 000 zł rocznie i posiada zadłużenie wobec przedsiębiorstwa energetycznego w wysokości około 500 zł, korzysta z gazu butlowego w cenie około 50 zł, a wodę pobiera z własnej studni, - nie korzysta z pomocy opieki społecznej, ani nie podejmuje żadnych prac dorywczych. Nadto, wnioskodawca przedłożył nakaz płatniczy w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2008 z tytułu podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego opiewającego łącznie na kwotę 675 zł, zaświadczenie z Banku "A" w S., z którego wynika, iż skarżący zaciągnął kredyt w wysokości 10 600 zł i stan zadłużenia z tego tytułu wynosi 7 000 zł (termin spłaty tej kwoty przypada na dzień 21 grudnia 2008 r.), a także wyciągi z osobistego rachunku bankowego w Banku "A" w S., z których wynika, że wnioskodawca ma na koncie zgromadzoną kwotę około 40 zł. Z zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w G. z dnia 12 września 2008 r. wynika, że wnioskodawca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, a jego konto nie wykazuje zadłużenia. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W ocenie sądu, wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Z przedłożonych dokumentów wynika, że jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 7 866,45 zł rocznie. Wysokość tego dochodu zaoferowana w formularzu PPF jest jednak kwotą statystyczną, nie obrazującą faktycznie osiąganych dochodów. Wnioskodawca, wezwany do wskazania rzeczywistej wysokości tych dochodów, oświadczył, że w roku 2008 w ogóle ich nie osiągnął. Oświadczenie to nie jest wiarygodne, gdyż wskazywałoby na to, że wnioskodawca nie posiada żadnych środków finansowych. Pozostałe dokumenty przedłożone zaś przez niego na wezwanie Sądu przeczą temu twierdzeniu. Wnioskodawca spłaca regularnie swoje zobowiązania kredytowe, ciężary publicznoprawne w postaci podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego, a także opłaty z tytułu mediów (choć tu wykazuje pewne zaległości). Nie sposób w tej sytuacji uznać, że wnioskodawca nie osiąga żadnych dochodów. Ponadto zauważyć należy, że wnioskodawca jest właścicielem dużego majątku w postaci domu o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ponad 4 ha. Skarżący deklaruje, iż mieszka sam w tak dużym domu, a więc – skoro brakuje mu środków do życia – może pobierać pożytki z przysługującego mu prawa własności, np.: wynajmując pokoje w domu (a nawet całe piętro) lub wydzierżawiając część nieruchomości rolnej. Skarżący niewątpliwie ma możliwości powiększenia swoich dochodów, z których to możliwości jednak nie korzysta. W tej sytuacji, brak jest podstaw do przerzucania całości kosztów toczącego się postępowania na Skarb Państwa. W ocenie sądu zatem, brak jest podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącego w całości, gdyż posiada on majątek w postaci dwóch nieruchomości, z których może czerpać pożytki, co - w ocenie sądu, pozwala mu - jeśli weźmie się pod uwagę fakt zwolnienia od wpisu – na partycypowanie w pozostałych kosztach postępowania w sprawie. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.