II SA/Bd 360/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2020 r. sprawy ze skargi spółki G. na decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały zarządu gminnej spółki wodnej uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE Starosta R. decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, zwanej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 462 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, stwierdził nieważność uchwały nr [...] Zarządu G. K. z dnia [...] grudnia 2019 r. Starosta wskazał, że [...] grudnia 2019 r. otrzymał dokumenty z posiedzenia Zarządu Gminnej Spółki Wodnej z [...] grudnia 2019 r. Nadesłana Uchwała Nr [...] Zarządu dotyczyła m.in. sprzedaży narzędzi używanych do prac melioracyjnych oraz rzeczy ruchomych stanowiących wyposażenie biura. Zdaniem Starosty uchwała ta została podjęta przez osoby do tego nieuprawnione, bowiem w stosunku do wcześniejszych uchwał Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej traktujących m.in. w kwestii składu osobowego zarządu Starosta [...] grudnia 2019r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia ich nieważności. W związku z tym na dzień podejmowania uchwały przez Zarząd tj. [...] grudnia 2019 r. I. Z., podpisana na uchwale jako członek zarządu, "nie posiadała mocy prawnej" do składania takiego podpisu. Wada ta dotyczy zarówno samego sposobu reprezentacji spółki jak i obsady personalnej. Starosta wskazał, że w związku z powyższym [...] grudnia 2019 r. z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Zarządu Spółki. Starosta wskazał ponadto, że postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. wstrzymał wykonanie przedmiotowej uchwały, natomiast złożone od niego zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło stwierdzając, że ani Prawo wodne ani żadna inna ustawa nie przyznaje kolegiom odwoławczym kompetencji w sprawach oceny zgodności z prawem uchwał organów spółek wodnych. Starosta wskazał, że postępowanie zakończyło się [...] lutego 2020 r., o czym strony postępowania zostały poinformowane. Spółka Wodna wniosła skargę na decyzję Starosty wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie art. 8, 10 i 11 k.p.a. poprzez niepoinformowanie o zasadności przesłanek, okoliczności faktycznych i prawnych rozstrzygnięć oraz odgórne traktowanie Spółki pomimo wielokrotnych próśb o wyjaśnienie stanowiska. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że uchwała Zarządu z [...] grudnia 2019 r. została podpisana przez I. Z., gdyż została ona wybrana do Zarządu Spółki, aby dokonać konwalidacji uchwał. Postępowanie takie było zgodne z poradą prawnika z Urzędu Wojewódzkiego zajmującego się spółkami wodnymi. I. Z. do momentu wejścia w życie nowego Statutu oraz zatwierdzenia go przez Starostę działała zgodnie z prawem jako członek Zarządu. Dopiero po zatwierdzeniu nowego Statutu oraz zatwierdzeniu go przez Starostę jedynym członkiem Zarządu uprawnionym do reprezentacji byłby W. K.. Wobec tego zdaniem Skarżącej na dzień podjęcia zakwestionowanej uchwały podpisanie jej przez dwóch członków Zarządu było uzasadnione i zgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innym powodów niż wskazuje Skarżąca Spółka. Na wstępie należy zwrócić uwagę na zmiany prawne w zakresie nadzoru i kontroli sprawowanego nad spółkami wodnymi, które zaszły na mocy przepisów ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (dalej przywoływanej jako "Prawo wodne z 2017 r.") względem przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (dalej przywoływanej jako "Prawo wodne z 2001 r."). W Prawie wodnym z 2001 r. art. 179 ust. 2 stwierdzał, że uchwały organów spółki wodnej sprzeczne z prawem lub statutem są nieważne. Właściwym do orzeczenia o nieważności organu spółki był starosta. O nieważności starosta orzekał w formie decyzji. Zgodnie z 179 ust. 4 Prawa wodnego z 2001 r. decyzja starosty była ostateczna. Na mocy tego przepisu spółka wodna mogła jednakże zwrócić się do starosty o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po wyczerpaniu tego trybu, stosownie do art. 179 ust. 4 Prawa wodnego z 2001 r. spółce wodnej przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Prawo wodne z 2017 r. w art. 462 ust. 3 także stwierdza, że uchwały organów spółki wodnej sprzeczne z prawem lub statutem są nieważne. Zgodnie z art. 462 ust. 4 właściwym do orzeczenia o nieważności uchwały organów spółki wodnej, podjętej w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, w całości lub w części - jest starosta. Przepis ten – podobnie jak Prawo wodne z 2001 r., zastrzega, że o nieważności starosta orzeka w drodze decyzji. W przeciwieństwie jednak do Prawa wodnego z 2001 r. przepisy Prawa wodnego z 2017 r. nie wskazują, że spółce wodne przysługuje możliwość zwrócenia się do starosty o ponowne rozpatrzenie sprawy. Co więcej – jak wynika z art. 14 Prawa wodnego z 2017r. możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można w tym przypadku wywodzić z przepisów k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. - do postępowania przed organami, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Wśród organów wymienianych w art. 14 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r. znajduje się starosta, jednakże jest on wymieniony w pkt 9, a nie w którymś z pkt 3 – 6. W konsekwencji zatem należy uznać, że w postępowaniu przed starostą w sprawach powierzonych mu do rozstrzygania przez Prawo wodne z 2017 r. nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przy tym zauważyć, że w przeciwieństwie do Prawa wodnego z 2001 r. – w przepisach Prawa wodnego z 2017 r. ustawodawca nie przewidział wprost możliwości składania przez spółkę wodną skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie (decyzję) starosty. Zdaniem Sądu nie oznacza to jednak, że spółka wodna została pozbawiona możliwości wnoszenia skargi na decyzję starosty. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Skoro zatem w Prawie wodnym z 2017 r. ustawodawca dla rozstrzygnięcia starosty z zakresu nadzoru wyraźnie zastrzegł formę decyzji – to przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego, nawet pomimo że w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji nie stosuje się przepisów k.p.a. Wyłączenie stosowania przepisów k.p.a. ma ponadto ten skutek, że spółce wodnej nie przysługuje środek zaskarżenia na decyzję starosty, co stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. a contrario skutkuje możliwością wniesienia bezpośrednio skargi do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym w art. 53 § 1 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe skargę należało uznać za dopuszczalną i wniesioną w terminie (zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącej [...] marca 2020 r., skargę wniesiono do Organu najpóźniej [...] marca 2020 r.) . Przed dokonaniem oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Starosty należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wskazany przepis art. 57a nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie). Nie będąc zatem związany zarzutami sformułowanymi w skardze Spółki Wodnej Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę na zastrzeżony przez ustawodawcę termin, w którym możliwe było działanie Starosty. Zgodnie z art. 462 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r. o nieważności uchwały organów spółki wodnej, podjętej w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, starosta, który w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały nadaje decyzję w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, wprowadza decyzję do systemu teleinformatycznego. Jednocześnie zgodnie z art. 462 ust. 8 Prawa wodnego z 2017 r. "Po upływie terminu wskazanego w ust. 4, starosta nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu spółki wodnej. W tym przypadku starosta może zaskarżyć uchwałę podjętą w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, do sądu administracyjnego." Z przywołanych przepisów jasno zatem wynika, że starosta ma możliwość orzekania względem uchwał organów spółki wodnej jedynie w terminie 30 dni liczonych od dnia doręczenia danej uchwały. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że uchwała nr [...] Zarządu G. K. z dnia [...] grudnia 2019 r. została doręczona Staroście [...] grudnia 2019 r., w związku z czym Starosta [...] grudnia 2019 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie zatem z art. 462 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r. termin, w którym możliwe było wydanie przez Starostę decyzji stwierdzającej nieważność ww. uchwały Zarządu Spółki z [...] grudnia 2019 r. upłynął z dniem [...] stycznia 2020 r. (trzydziesty dzień terminu - 12 stycznia przypadał w niedzielę).Tymczasem Starosta wydał taką decyzję dopiero [...] lutego 2020 r. Tak więc w kontrolowanej sprawie decyzja nadzorcza została wydana po terminie, z naruszeniem art. 462 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r., co skutkowało wygaśnięciem kompetencji Starosty do jego wydania. W tej sytuacji nie mają znaczenia zarzuty podnoszone przez Spółkę, natomiast Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję.