II GZ 369/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 846/12 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie za skargi P. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 5 września 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 846/12 odrzucił wniosek [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż [...] – dalej: skarżący - wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Postanowieniem z 23 maja 2012 r., WSA w Warszawie odrzucił ww. skargę z powodu nie uiszczenia wpisu sądowego. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 30 czerwca 2012 r. Następnie pismem z 4 lipca 2012 r., (data nadania, k. 34 akt sądowych) [...] wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd I instancji odrzucając powyższy wniosek przytoczył treść przepisów art. 85, art. 86 § 1 oraz art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Następnie Sąd podkreślił, że w myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jedyny jest to zatem, wskazany w ustawie warunek dopuszczalności złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego prawa, dotyczący terminu. Wystarczy aby strona złożyła wniosek najpóźniej do momentu zakończenia postępowania sądowego. W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy został złożony już po prawomocnym zakończeniu postępowania. W ocenie Sadu I instancji skoro w sprawie nie toczy się już postępowanie sądowoadministracyjne, to wobec treści art. 243 § 1 p.p.s.a. niedopuszczalnym byłby zarówno wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec określonego w treści art. 243 § 1 p.p.s.a. "terminu" do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. "przed wszczęciem lub w toku postępowania", bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku pozostają argumenty w nim podniesione. [...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia winsoku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią postanowienie Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja zaistniała niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji rozpoznawał wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednakże Sąd ten trafnie odrzucając ww. wniosek naruszył art. 243 § 1 p.p.s.a. Nie jest bowiem trafna wykładania tego przepisu, według której złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy winno nastąpić do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Takiego wniosku nie można uzasadnić użyciem w tym przepisie niezdefiniowanego przez ustawodawcę określenia "tok postępowania". Przez zwrot "tok postępowania" (zawarty w art. 243 p.p.s.a.) należy rozumieć także postępowanie, które zostało zainicjowane przez stronę postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, na przykład postępowania, które ma poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Również w tym postępowaniu strona winna mieć możliwość korzystania zarówno ze zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, jak i pomocy radcy prawnego lub adwokata, jeżeli spełnia przesłanki otrzymania takiej pomocy. W przeciwnym razie byłaby pozbawiona skutecznego środka prawnego w celu przedstawienia swych racji związanych z twierdzeniem, iż uchybiła terminowi do dokonania czynności procesowej nie ze swej winy, co mogłoby ograniczyć jej prawo do sądu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie, opierające się na tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w toku postępowania, rozumianym jako czas do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie jest niezasadne. Jednakże powyższe uchybienie nie prowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia albowiem Sąd trafnie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia winsoku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z analizy akt sprawy wynika, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 6 czerwca 2012 r., (środa) licząc od doręczenia skarżącemu postanowienia WSA w Warszawie z 23 maja 2012 r., o odrzuceniu skargi tj. 30 maja 2012 r., (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 30 akt sądowych). Z tym dniem najpóźniej ustąpiła przyczyna uchybienia i od tego dnia winien być liczony siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Tymczasem wniosek [...] złożył w dniu 4 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego k. 34 akt sądowych), a więc z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu, na podstawie art. 88 cyt. ustawy. Sąd nie może dokonywać oceny istnienia przesłanki z art. 87 p.p.s.a. w postaci istnienia bądź braku winy w uchybieniu terminu w sytuacji gdy sam wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem do jego wniesienia. W sytuacji gdy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy) został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia, to wniosek taki podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 zd. 1 p.p.s.a. W tej sytuacji odwoływanie się - przez Sąd I instancji - do regulacji art. 243 p.p.s.a. było zbędne. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo błędnego uzasadnienia zakwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, skoro wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy został odrzucony. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zdecydował o odrzuceniu wniosku o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć swojego stanowiska poprawnie nie uzasadnił. To zaś skutkować musi oddaleniem zażalenia w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.