IV SA/Wr 32/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postepowanie sądowoadministracyjne, II. przyznać radcy prawnemu A.W. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 23 % VAT, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. W.S. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na oznaczoną w rubrum postanowienia decyzję Wojewody D. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania z tym uzasadnieniem, że wydanie orzeczenie w niniejszym postępowaniu stało się bezprzedmiotowe , albowiem Prezydent Miasta W. w dniu [...] lipca 2021r. wydał decyzje w zakresie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia tj. zasiłku dla bezrobotnych. Wobec tego wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie stało się zbędne. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie mu kosztów udzielonej pomocy prawnej , według norm prawem przepisanych . Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2). Przy czym z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego " z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (por.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia., Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 495.). Przy czym wskazać należy, że powyższy przepis za przesłankę umorzenia postępowania uznaje bezprzedmiotowość postępowania , a nie bezprzedmiotowość sprawy , która w sensie materialnym nadal istnieje. W judykaturze sądowoadministracyjnej ugruntował się pogląd, w pełni aprobowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie ,wedle którego zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że " chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy , postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie" (zob. wyroki NSA : z dnia 22 lipca 2014r. sygn. II OSK 378/13, LEX nr !%*2107 ; w dnia 21 lutego 2017 r. sygn. II OSK 2798/15, LEX nr 2261496). Wymaga jednak podkreślenia ,że użyte przez ustawodawcę w analizowanym przepisie sformułowanie " z innych przyczyn" wskazuje na to, że poza wymienionymi expressis verbis w dyspozycji art. 161 § 1 pkt. 1 i pkt. 2 p.p.s.a. dwoma zdarzeniami powodującymi bezprzedmiotowość postępowania istnieje również otwarty katalog innych przyczyn , które uzasadniają stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania. Istotne jest tylko to, że powodem umorzenia postępowania może być zdarzenie , które zaszło w toku postępowania, tj. takie, które nie istniało przed jego wszczęciem, a wystąpiło dopiero w toku rozpoznawania skargi (por. J.P. Tarno – Komentarz do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis 2008 , str. 402). Z taką sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie. Jak wynika z materiału aktowego sprawy, będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie kwota nienależnie pobranego świadczenia tj. zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] zł , wypłaconego za okres od dnia [...] kwietnia 2016r. do [...] października 2016r., była przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2021r. nr [...], której adresatem jest skarżący, orzekającej o jej umorzeniu. Wobec tego skutkiem umorzenia przez organ nienależnie pobranego świadczenia , którego obowiązek zwrotu stanowił przedmiot skargi, jest jego brak. Tym samym zaistniała przeszkoda , w następstwie której Sąd nie mógłby w tym zakresie wyrokować, gdyż musiałby odnieść się do przedmiotu skargi, który już nie istnieje. Oznacza to ,że nastąpiło zdarzenie będące trwałą przeszkodą, powodującą niemożność prowadzenia postępowania, aż do zakończenia go merytorycznym orzeczeniem. W ślad za postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2004r. sygn. I SA/Gd 611/01 powtórzyć należy ,że pewnym sensie omawiana sytuacja odpowiadałaby przesłance umorzenia postępowania określonej w art. 355§ 1 k.p.c. w ten sposób, że wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne. Wprawdzie analizowany przepis art. 161 § 1 p.p.s.a. takiej przesłanki wprost nie przewiduje, to jednak stan faktyczny badanej sprawy uprawnia do przyjęcia stanowiska, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na orzeczenie w trybie decyzyjnym o umorzeniu nienależnie pobranego świadczenia , którego wysokość określono w decyzji pierwszo-instancyjnej , poprzedzającej zaskarżoną decyzję ostateczną. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie nienależnie pobranego świadczenia staje się bezprzedmiotowe z innej przyczyny , w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wówczas , gdy organ administracji publicznej odrębną decyzją orzeka o umorzeniu nienależnie pobranego świadczenia , którego wysokość określona została w decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobligowany był orzec jak w punkcie I tenoru postanowienia . Podstawę prawną rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji orzeczenia stanowił art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 z póż.zm.).