IV SAB/Po 106/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 października 2022 r. sprawy ze skargi R. R. i M. R. na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE R. R. oraz M. R. wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący podnieśli, że postępowanie w sprawie z ich wniosku o udzielenie informacji publicznej jest prowadzone w sposób przewlekły i niezgodny z przepisami oraz zażądali: 1) zobowiązania Wójta Gminy M. do załatwienia ich wniosku z dnia 17 marca 2022 roku w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, 2) zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania, 3) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, 4) stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 5) przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że pismem z dnia 17 marca 2022 roku na podstawie art. 2 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej skarżący zwrócili się do Wójta o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udzielenia odpowiedzi oraz przedstawienia dokumentów dotyczących statusu drogi nr [...] położonej w A. . W odpowiedzi na wniosek Wójt wyjaśnił, że droga nr [...] jest drogą wewnętrzną i załączył informację z rejestru gruntów, z której nic nie wynika, a która jest przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny. Reasumując skarżący podnieśli, że nie mogą uzyskać informacji o statusie drogi nr [...] w A. , a wszelkie próby pozyskania informacji kończą się wymijającymi odpowiedziami. Postawienie znaków B36 i B35 nie było uzgodnione z Policją oraz innymi organami. Wszelkie próby perswazji podejmowane przez skarżących, sołtysa i radnego kończą się uzyskaniem odpowiedz, że decyzja Wójta jest jego decyzją stanowiącą pewną formę kompromisu rozwiązania problemu blokowania drogi przez T. F., aktualnie K. . Skarżący podnieśli zarzut nieprzestrzegania kodeksu etyki pracowników Urzędu Gminy M. i wskazali, że czują się dyskryminowani działaniami Wójta Gminy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. zaprzeczył zarzutom zawartym w skardze oraz zaznaczył, że odpowiadał w terminie i przekazał skarżącym wszystkie posiadane informacje na temat drogi nr [...] obręb A.. W piśmie z dnia 4 lipca 2022 roku, zatytułowanym "Replika na odpowiedź na skargę" skarżący podnieśli, że odpowiedzi Wójta Gminy są "zdawkowe, lakoniczne i pozbawione chęci udzielenia odpowiedzi w kwestii statusu drogi nr [...] w A. ". Przedłużenie terminu na załatwienie wniosku do dwóch miesięcy było nieuzasadnione. Wójt zachowuje się arogancko. Po dwóch miesiącach skarżący otrzymali wydruk z rejestru gruntów do użytku wewnętrznego, z którego nie wynika jaki jest status drogi. Powoływanie się przez Wójta, że działa on w celu zażegnania konflikt sąsiedzkiego jest w ocenie skarżących manipulacją, której celem jest odwrócenie uwagi od działań uderzających bezpośrednio w skarżących. Na skutek działań Wójta doszło do sytuacji, że skarżący mają tylko jedną minutę, aby wjechać na posesję. Wójt pozostawił tę kwestię bez żadnej odpowiedzi, w sytuacji gdy inne osoby korzystające z tej drogi nie mają żadnego ograniczenia czasowego, a T. K. korzysta z drogi gminnej nr [...] jak z parkingu na dwa pojazdy. W ocenie skarżących odniesienie się przez Wójta do stawianych mu zarzutów zaledwie w kilku zdaniach stanowi przejaw lekceważenia oraz działania z pozycji siły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.). Skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.) Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. 2020, poz. 2176 ze zm. - dalej w skrócie "u.d.i.p.") każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przystępując do realizacji obowiązku udzielenia informacji publicznej podmiot zobowiązany do jej udzielenia powinien uwzględniać nie tylko to, że każda informacja o sprawach publicznych podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) oraz to, że prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.), ale także i tę regułę, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Analiza treści skargi, dalszych pism strony skarżącej, a także analiza dokumentacji włączonej do akt administracyjnych wskazuje jednoznacznie, że pomiędzy stronami (skarżącymi a organem) nie ma sporu, co do okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy. Skarżący, pismem z dnia 17 marca 2022 roku, zatytułowanym "Wniosek o udostępnienie informacji publicznej", na podstawie art. 2 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2021 roku o dostępie do informacji publicznej, wystąpili do Wójt Gminy M. z żądaniem "udzielenia odpowiedzi oraz przedstawienia dokumentów odnośnie statusu drogi nr [...] położonej w miejscowości A. czy jest to droga publiczna, czy droga wewnętrzna?". Pismem z dnia 4 kwietnia 2022 roku Wójt Gminy poinformował skarżących o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 10 maja 2022 roku. Organ wyjaśnił, że zakres informacji, o które wnoszą wnioskodawcy jest bardzo szeroki i urząd potrzebuje więcej czasu, aby je zebrać. W piśmie z dnia 6 maja 2022 roku Wójt Gminy wyjaśnił, że "zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów i budynków działka oznaczona numerem [...] obręb A. - stanowi własność Gminy M. i jest drogą wewnętrzną. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 21 marca o drogach publicznych do dróg wewnętrznych zalicza się drogi, drogi rowerowe, parkingi i place przeznaczone do ruchu pojazdów niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalziowane w pasie drogowym tych dróg. Poruszane przez Państwa sprawy były przedmiotem wielokrotnych wyjaśnień jednak w Państwa ocenie niezadawalających. W związku z powyższym proszę o doprecyzowanie swojego wniosku w jakim celu potrzebne są Państwu informacje dotyczące statusu drogi nr [...] A. , gm. M. ". Pismem z dnia 10 maja 2022 roku skarżący poinformowali Wójta Gminy, że nie mają obowiązku podawać celu w jakim potrzebne są im informacje dotyczące statusu drogi nr [...] A. , gdyż informacje publiczne są dostępne ogólnie. Jednocześnie skarżący wezwali Wójta, aby w terminie trzech dni od daty doręczenia mu pisma udostępnił informacje i dokumenty dotyczące statusu drogi gminnej nr [...]. Pismem z dnia 13 maja 2022 roku, odpowiadając na żądanie udzielenia informacji o status drogi nr [...] w A. , Wójt Gminy poinformowała skarżących, że jest to droga wewnętrzna - własność Gminy M. . Do pisma załączony został wydruk informacji z rejestru gruntów. Pismem z dnia 18 maja 2022 roku R. R. oraz M. R. wystąpili do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Wójta Gminy M. . Sąd nie znalazł podstaw do sformułowania oceny, że Wójt Gminy M. pozostaje bezczynny, ani przez to, że organ wydłużył termin udzielania informacji publicznej, ani z tego względu, że udzielona informacja jest w ocenie skarżących niepełna, albowiem "nie przedłożono im dokumentów, o które prosili". Wójt Gminy M. , w ocenie Sądu, w dobrej wierze, a także z poszanowaniem prawa, wystąpił do skarżących z prośbą o doprecyzowanie zgłaszanych oczekiwań, poprzez wyjaśnienie celu do jakiego skarżący zamierzają wykorzystać żądane informacje. Skarżący wystąpili bowiem z żądaniem udzielenia informacji publicznej o statusie drogi nr [...] na gruncie konfliktu sąsiedzkiego, którego historia sięga 2010 roku. Dostrzegać zatem należy, że prośbę o doprecyzowanie celu żądanych informacji Wójt Gminy skierował do skarżących w poniższych, udokumentowanych w aktach sprawy, okolicznościach faktycznych. Wójt Gminy M. już w piśmie z dnia 13 maja 2010 roku, skierowanym do Sądu R. , na potrzeby postępowania sądowego prowadzonego pod sygn. akt [...], wyjaśniał odnośnie status drogi oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w obrębie wsi A., gmina M. , że "powyższa działka stanowi drogę publiczną i znajduje się we władaniu Urzędu Gminy." Postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną za ogrodzenie zlokalizowane w A. od strony drogi publicznej nr [...] (postanowienie skierowane do skarżącej i jej zmarłego męża). Pismem z dnia 14 maja 2013 roku Wójt Gminy M. informował R. S. (skarżąca), że sprawa odtworzenia punktów granicznych drogi oznaczonej jako działka nr [...] w A. jest w toku. Pismem z dnia 13 czerwca 2018 roku skarżący występowali do Wójta Gminy M. z żądaniami "odblokowania drogi gminnej nr [...] w A. ", którą sąsiedzi P. W. i T. F. blokują uznając tę działkę za ich własność prywatną. Pismem z dnia 29 czerwca 2018 roku Wójt Gminy M. wyjaśnił skarżącym, że "(...) we wcześniejszych pismach przekazał skarżącym wszystkie posiadane informacje odnośnie nieruchomości stanowiącej drogę oraz zaznaczył, że w przypadku wątpliwości odnośnie zmienionej powierzchni działki nr [...] (długość i szerokość), w celu uzyskania szczegółowych informacji należy kontaktować się ze Starostwem Powiatowym w P. Referat Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z siedzibą w W. ". W odpowiedzi na ponowione żądania skarżących Wójt Gminy M. pismem z dnia 29 lipca 2020 roku wyjaśnił, że "(...) zgodnie z ewidencją gruntów, prowadzoną przez Starostwo Powiatowe w P., wspomniana działka ma powierzchnię [...] oraz określone użytkowanie - droga. Szerokość działki na swej długości jest różna i w poszczególnych miejscach wynosi orientacyjnie od 4,20m do 4,60m. Działka nie dochodzi do budynku mieszkalnego nr [...] i kończy się w pewnej odległości od niego". W okresie od maja 2021 roku do grudnia 2021 roku skarżący występowali z zapytaniami do Ministerstwa Infrastruktury oraz Starosty [...] z prośbą o udzielenie informacji o zasadach ustawiania znaków drogowych. Starosta P. w piśmie z dnia 2 sierpnia 2021 roku wyjaśnił skarżącym, że "droga położona na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] (opis użytku - drogi) nie jest drogą publiczną gminną. Właścicielem gruntu jest Gmina M. . Droga jest oznakowana znakiem informacyjnym D-46 droga wewnętrzna i stanowi drogę ogólnodostępną niepubliczną. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zarządzanie ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie zamieszkania, należy do podmiotu zarządzającego drogami. W odniesieniu do powyższej drogi będzie to Wójt Gminy M. ". Pismem z dnia 29 grudnia 2021 roku skarżący ponownie zwrócili się do Starosty [...] wskazując, że są w posiadaniu pisma Wójta Gminy M. z dnia 13 maja 2010 roku, z którego wynika, że działka nr [...] jest drogą publiczną. Powiatowy Zarząd Dróg w P. przekazał wskazane pismo do Gminy M. . Wójt Gminy M. , pismem z dnia 23 lutego 2022 roku, wyjaśnił skarżącym, że "(...) w 2010 roku działka nr [...] obręb A. stanowiła własność Skarbu Państwa. Na mocy decyzji Wojewody W. z dnia 30 listopada 2017 roku działka została nabyta przez Gminę M. . Zgodnie z zapisem ewidencji gruntów i budynków działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] o użytku dr - stanowi własność Gminy M. ". Pismem z dnia 1 marca 2022 roku skarżący wystąpili do Wójta Gminy z żądaniem "dokładnego podania jaki jest status drogi o nr ewidencyjnym [...], czy jest to droga publiczna, czy droga wewnętrzna". Pismem z dnia 16 marca 2022 roku Wójt Gminy wyjaśnił skarżącym, że "droga nr [...] położona w A. jest drogą ogólnodostępną stanowiącą własność Gminy M. . Droga publiczna oznacza drogę ogólnego użytku publicznego, taka jak droga lokalna, regionalna lub krajowa, droga główna, ekspresowa lub autostrada". Następnego dnia, tj. pismem z 17 marca 2022 roku, skarżący wystąpili do Wójta Gminy M. z żądaniem zatytułowanym "Wniosek o udostępnienie informacji publicznej" na podstawie art. 2 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2021 roku o dostępie do informacji publicznej, ale o treści tożsamej z żądaniem zawartym w piśmie z dnia 1 marca 2022 roku. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarżony organ z uzasadnionych powodów przyjął, że udzielenie odpowiedzi na zapytania zawarte w podaniu o udzielenie informacji publicznej (pismo z dnia 17 marca 2022 roku) wymaga wydłużenia terminu na załatwienie wniosku, w tym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie ustalenia rzeczywistych oczekiwań skarżący. Z treści kolejnego pisma wynikało bowiem jednoznacznie, że skarżący nie wystąpili z nowym żądaniem, lecz ponowili żądanie zawarte już w piśmie z dnia 1 marca 2020 roku, na które przecież otrzymali odpowiedź. O legalności działań Wójta Gminy, co do wydłużenia terminu załatwienia wniosku przesądza także i to, że w toku korespondencji prowadzonej od lat ze skarżącymi status spornej drogi uległ zmianie, co tworzyło potrzebę zweryfikowania poprawności informacji udzielanych w 2010 roku. Jednocześnie zakres informacji przekazanych już wnioskodawcom rodził wątpliwości jakich to jeszcze informacji o "statusie drogi" oczekują skarżący, organ musiał ustalić jakie to informacje o statusie spornej nieruchomości/drogi nie zostały skarżącym jeszcze przekazane. Skarga na bezczynność Wójta Gminy M. został złożona po przekazaniu skarżącym informacji o właścicielu działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], stanie faktycznym tej działki (jej powierzchni, szerokości oraz przebiegu), charakterze prawnym działki zapisanym w ewidencji gruntów i budynków, a także statusie prawnym drogi w świetle ustawy o drogach publicznych, w tym organie odpowiedzialnym za zarządzanie ruchem na spornej drodze. W ocenie Sądu Wójt Gminy M. przekazał wnioskodawcom wszelkie będące w posiadaniu tego organu informacje, które mogą być objęte zakresem żądania opisanego jako "statusu drogi nr [...] położonej w A. ". Przypomnieć przy tym należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań. Powoływanie się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie implikuje konieczności jej stosowania, jeśli z całokształtu okoliczności wynika, że skarżący ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie. W takiej sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie, wyłączone jest stosowanie trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.