II SAB/Bd 78/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Zespołu Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w [...] w przedmiocie niewłaściwej realizacji usług opiekuńczych postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE M. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Zespołu Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w [...] w przedmiocie niewłaściwej realizacji usług opiekuńczych. Skarżąca wygenerowała nadto liczne pisma, wysyłane drogą mailową, w których opisuje swój stan zdrowia oraz wyraża niezadowolenie z działalności opiekuńczej domu pomocy społecznej. Zarzuca, że została jej przyznana pomoc opiekuna, która nie jest realizowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się, bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 20nnr. poz. 329, dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (do 31 grudnia 2003 r.) w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 961/99 – w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracji w terminie określonym w kpa, lub niepodjęcie czynności z zakresu administracji publicznej - kontrola Sądu Administracyjnego sprowadza się więc przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego. (LEX nr 78938). Zauważyć w pierwszej kolejności należy, że stosownie do treści powołanych wyżej przepisów, sąd administracyjny uprawniony jest do orzekania w sprawie bezczynności organu jedynie w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. a także Z przytoczonych wyżej przepisów p.p.s.a. wynika, że nie w każdej sytuacji, w której podmiot skarżący jest niezadowolony z działalności organów administracji publicznej, dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Podkreślić trzeba, że skargę można wnieść tylko w sytuacjach opisanych w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli zaś skarga dotyczy przypadku niewymienionego w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny zobowiązany jest do jej odrzucenia, gdyż rozpatrując taką skargę wykroczyłby poza swoje kompetencje powierzone mu przez ustawodawcę. W ocenie Sądu przedmiotowa skarga nie mieści się w żadnej z kategorii wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a, a dopiero po spełnienia tego warunku dopuszczalne jest zaskarżenie bezczynności organu. W niniejszej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bezczynność Zespołu Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w [...] w przedmiocie niewłaściwej realizacji usług opiekuńczych. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany był ocenić, czy na organie, ciążył obowiązek wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie, albo rozstrzygającego sprawę co do istoty, lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, Zespół Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia w [...] nie jest w niniejszej sprawie zobowiązany do wydania władczego rozstrzygnięcia administracyjnego w opisanej w skardze sprawie, a zatem nie można mówić w tym wypadku o bezczynności organu administracji publicznej. Przedmiot i treść żądań skargi oraz późniejszych pism procesowych skarżącej odnosi się bowiem do kwestionowania wykonywania czynności wynikających z wydanych uprzednio ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych w zakresie usług opiekuńczych. Tak określony przedmiot zaskarżenia nie podlega jednak właściwości sądu administracyjnego. Skargi na niewłaściwe wykonywanie decyzji i zadań przez instytucję publiczną, winna skarżąca wnosić do właściwego organu wyższego stopnia, w trybie przepisów działu VIII (art. 227 i nast.) Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."). Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Organy właściwe do rozpatrywania tego typu skarg określa art. 229 k.p.a. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania skarg w tym zakresie. Jak podano na wstępie skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. musi dotyczyć konkretnego postępowania administracyjnego lub sprawy administracyjnej podlegającej merytorycznemu załatwieniu w drodze określonego aktu lub władczej czynności organu; jeśli takiego postępowania administracyjnego w ogóle nie było i nie ma, skarga, jako pozbawiona przedmiotu, nie jest dopuszczalna. Dodatkowo należy wskazać, że skarżąca na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 10 czerwca 2022 r. została zobowiązana do uzupełnienia braków formalnych do wskazania na czym polegała bezczynność organu (w zakresie rozpoznania jakiego wniosku skarżącej organ pozostaje bezczynny). Wezwanie zostało doręczone skarżącej 25 czerwca 2022 r. (karta 61 akt sądowych). Skarżąca w zakreślonym przez Sąd terminie nie wskazała na czym polega konkretna zarzucana bezczynność organu. Sąd nie może samodzielnie uzupełnić tego rodzaju braku formalnego skargi. Sytuacja ta implikuje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skargę na bezczynność należało zatem odrzucić, uznając, że zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność organu nie mieści się w granicach przepisu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., a tym samym jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.