II SA/Wa 589/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi małoletniego M. I. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową J. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę - UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także jako: "Prezes ZUS" lub "organ") odmówił przyznania małoletniemu skarżącemu M. I. reprezentowanemu przez przedstawicielkę ustawową J. J. (dalej także jako: "strona skarżąca") świadczenia w drodze wyjątku. W dniu [...] grudnia 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...]. Następnie, w dniu [...] grudnia 2021 r. (data wydruku etykiety adresowej InPost) strona skarżącą wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, bądź też - ewentualnie - o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Jeżeli zaś stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem, że w art. 52 § 3 P.p.s.a. ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli zatem strona wystąpi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to traci możliwość wniesienia skargi do sądu. W przypadku zaś złożenia obydwu tych środków, skarga będzie podlegała rozpoznaniu przez sąd jedynie wówczas, gdy zostanie wniesiona jako pierwsza. Niedopuszczalne jest bowiem, aby ta sama decyzja była przedmiotem oceny organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym oraz jednocześnie sądu administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że skarżący skorzystał zarówno z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (data wpływu do organu – [...] grudnia 2021 r.), a także wniósł skargę do Sądu za pośrednictwem organu (data wpływu do organu – [...] grudnia 2021 r.). W tej sytuacji, w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu wydanego w pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany w wyniku rozpoznania złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17). Na marginesie należy dodać, że Przewodniczący Wydziału II na mocy zarządzenia z dnia 5 kwietnia 2022 r. wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie ich numeru PESEL małoletniego skarżącego oraz jego przedstawicielki ustawowej, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy wezwanie w tej sprawie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 19 kwietnia 2022 r. (vide: zwrotne poświadczenie odbioru - k. 23 akt sądowych). Jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia strona skarżąca nie nadesłała do Sądu numerów PESEL. Stąd też należy zauważyć, że strona skarżąca nie wykonała również w wyznaczonym siedmiodniowym terminie wezwania Sądu do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi. W tym stanie faktycznym wniesiona skarga jest niedopuszczalna na gruncie art. 52 § 3 P.p.s.a. Przedmiotem skargi w takiej sytuacji mogłaby być jedynie decyzja wydana w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.