I OPP 30/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 319/12 w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 1 marca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" UZASADNIENIE J. K. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 319/12 z jego skargi na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 1 marca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania i przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości 6.000 złotych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że termin rozpatrzenia skargi przez WSA w Warszawie – zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – minął 19 lipca 2012 r., a Sąd nie przedstawił żadnych okoliczności mogących uzasadniać powstałą zwłokę. Z akt sprawy wynika, że skarga J. K. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 22 czerwca 2012 r. Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2012 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu 11 lipca 2012 r. skarżący uiścił żądany wpis. W dniu 31 lipca 2012 r. przekazano sprawę według właściwości do Wydziału II WSA w Warszawie i nadano sprawie nową sygnaturę akt II SAB/Wa 319/12. O powyższej zmianie poinformowano skarżącego i organ pismem z dnia 5 września 2012 r. Zarządzeniem z dnia 20 września 2012 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 9 listopada 2012 r. Skarżący w dniu 28 września 2012 r. złożył skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 319/12 oddalił skargę J. K. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 1 marca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, albowiem nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, a skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozpatrzenia skargi w określonym terminie. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że sąd rozpatruje skargę w tym terminie, jeżeli nie występują okoliczności, które uniemożliwiają rozpatrzenie skargi. Dopiero bowiem, gdy pismu z uwagi na zachowanie lub uzupełnienie wszystkich koniecznych wymogów formalnych może zostać nadany bieg i gdy zakończone zostaną ewentualne postępowania wpadkowe, sprawa może być rozpoznana przez sąd administracyjny. W tej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 1 i 2 ustawy. Przewodniczący Wydziału po wpłynięciu skargi do Sądu niezwłocznie podjął czynności mające na celu nadanie sprawie dalszego biegu, tj. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Następnie sprawa została przekazana według właściwości do Wydziału II WSA w Warszawie. O przekazaniu sprawy do wydziału właściwego zarówno skarżący jak i organ zostali powiadomieni w piśmie z dnia 5 września 2012 r. W dalszej kolejności zarządzeniem z dnia 20 września 2012 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 9 listopada 2012 r. Po przeprowadzeniu rozprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2012 r. oddalił skargę J. K. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a zatem postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Dodać należy, że wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin trzydziestu dni dla sądu administracyjnego do rozpoznania skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej jest terminem procesowym i ma charakter instrukcyjny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPP 11/11, Lex nr 741461; z dnia 2 lutego 2010, sygn. akt I OPP 4/10, Lex nr 591201; z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt I OPP 18/07, Lex nr 1015900). Intencją ustawodawcy było skrócenie w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, w stosunku do innego rodzaju spraw, oczekiwania na ewentualną weryfikację rozstrzygnięcia podmiotu zobowiązanego. Przekroczenie terminu 30-dniowego, o którym mowa w art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie oznacza, że tym samym doszło do bezpośredniego naruszenia prawa strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt I OPP 18/12; z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OPP 19/12). Biorąc pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym uwzględniając charakter spraw o dostęp do informacji publicznej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do przyjęcia, iż podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w toku tego postępowania czynności doprowadziły do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w rozumieniu powołanej ustawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.