IV SA/Wr 308/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz Kremis (sprawozdawca) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Rektora A we W. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Rektora A we W. na rzecz skarżącej A. C. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), Rektor A we W. stwierdził uchybienie przez A. C. (dalej: strona, skarżąca) terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Rektora z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], odmawiającą skarżącej przyznania stypendium doktoranckiego (w postanowieniu tym organ błędnie operuje pojęciem "odwołania" zamiast wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy"). W uzasadnieniu tego postanowienia Rektor podniósł, że wskazano, że decyzja tego organu o odmowie przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020 została doręczona stronie w dniu 19 grudnia 2019 r., a strona została prawidłowo pouczona, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., o przysługującym jej prawie zwrócenia się do Rektora z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia jej decyzji. Zgodnie z tym pouczeniem, termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy minął w sprawie w dniu 2 stycznia 2020 r. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy strona złożyła natomiast w odpowiedniej komórce organizacyjnej A 9 stycznia 2020 r., a więc po terminie. Skarżąca nie zawnioskowała przy tym o przywrócenie terminu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zaskarżyła postanowienie Rektora z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) art. 200 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 285 ust. 1 i ust. 2 z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów A we W. rozpoczynających studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 i 2018/2019 oraz przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów A we W., wprowadzonego zarządzeniem Rektora nr 55/2018 z 12 lipca 2018 r. poprzez ich niezastosowanie i nieprzyznanie stypendium skarżącej, mimo spełnienie przez nią przesłanek (zaliczenie do grona 50 % najlepszych doktorantów); 2) art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 5 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym obliczeniu przez organ terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy – przyp. Sądu) i przyjęciu za datę jego wniesienia dzień 9 stycznia 2020 r., podczas gdy zostało ono nadane w placówce pocztowej w dniu 2 stycznia 2020 r., wobec czego termin 14 dni został zachowany. Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto także, o przyznanie skarżącej stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020. Ponadto, strona wniosła również o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w rozumieniu ustawy prawo pocztowe. Tak natomiast postąpiła skarżąca, wobec czego nie sposób przypisać jej uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Ponadto skarżąca przedstawiła argumenty na rzecz przyznania jej stypendium doktoranckiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie w zakresie żądania uchylenia zaskarżonego postanowienia. W pozostałym zakresie wniósł on o oddalenie skargi i o obciążenie skarżącej kosztami postępowania. W uzasadnieniu przyznano, że błędnym było założenie, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Rektor potwierdził nadanie przesyłki zawierającej wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie 14 dni od doręczenia skarżącej decyzji odmawiającej przyznania jej stypendium. Wyjaśnił, że zasadą Uczelni jest ewidencjonowanie poczty przychodzącej, w tym, przechowywanie w aktach sprawy kopert, w których doręczane są pisma za pośrednictwem operatora pocztowego. Jednakże w niniejszej sprawie brak jest koperty w której wpłynęło pismo skarżącej, dlatego też, w następstwie wniesionej skargi, organ podjął dodatkowe działania wyjaśniające celem dokonania weryfikacji okoliczności związanych z wniesieniem przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W wyniku tych czynności stwierdzono, że zapisy rejestru korespondencji przychodzącej, prowadzonej przez Kancelarię Ogólną Uczelni, potwierdzają nadanie przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 2 stycznia 2020 r. Wskazując na powyższe organ jednocześnie wskazał, że nie może uchylić zaskarżonego postanowienia w ramach autokontroli, albowiem skarga nie jest zasadna w zakresie w jakim odnosi się do merytorycznych zarzutów związanych z kwestionowaniem decyzji o odmowie przyznania stronie stypendium doktoranckiego. W piśmie z dnia 9 września 2020 skarżąca ograniczyła zarzuty skargi jedynie do kwestionowania legalności postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Kierując się treścią odpowiedzi na skargę, za przedwczesne uznała żądanie przyznania jej stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Rektora A we W. z dnia [...] marca 2020 r., wydane na podstawie art. 134 k.p.a., i stwierdzające uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej decyzją Rektora tej Uczelni z dnia [...] grudnia 2019 r. o odmowie przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020. Jak wynika z treści pouczenia jakie strona otrzymała wraz z decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., a także, z treści regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów A we W., od decyzji Rektora o przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium, przysługuje prawo do złożenia – w terminie 14 dni – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec braku wyłączenia w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przepisu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. należy uznać, że 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji rektora wydanej w przedmiocie stypendium doktoranckiego uważa się za zachowany także wówczas, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w rozumieniu ustawy prawo pocztowe. Do skargi strona skarżąca dołączyła niebudzący wątpliwości dowód nadania przesyłki pocztowej rejestrowanej (k. 8) oraz wydruk z systemu śledzenia przesyłek (k. 9). Dowody te potwierdzają przesłanie listu poleconego do władz Uczelni już w dniu 2 stycznia 2020 r. Zważywszy więc, że kwestionowana decyzja Rektora z dnia [...] grudnia 2019 r. została doręczona skarżącej w dniu wydania, nie ulega wątpliwości terminowe złożenie przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Termin 14-dniowy rozpoczął bowiem swój bieg w dniu 20 grudnia 2019 r. i upływał w dniu 2 stycznia 2020 r. Skarżąca nadała zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazywając go błędnie "odwołaniem") w ostatnim dniu biegu tego terminu. Brak było więc podstaw dla stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co dostrzegł zresztą także i replikujący skarżącej organ. Z treści odpowiedzi na skargę należy wnosić, że okoliczność wniesienia przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy za pośrednictwem urzędu pocztowego i to w dniu 2 stycznia 2020 r. nie jest kwestionowana przez organ. Wprawdzie, jak to wyjaśnia Rektor, organ ten nie dysponuje kopertą w której strona nadała przesyłkę, niemniej, zapisy rejestru korespondencji przychodzącej, prowadzonej przez Kancelarię Ogólną Uczelni Rektor, potwierdzają argumentację skarżącej co do tego, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został przez nią złożony za pośrednictwem poczty w dniu 2 stycznia 2020 r. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że ów wniosek strona złożyła w dniu, jaki wynikał z prezentaty organu odciśniętej na tym wniosku. Niedopatrzenie organu, skutkujące nieuzasadnionym zastosowaniem normy z art. 134 k.p.a. wynikało z tego, że jako datę wniesienia wniosku uznano datę widniejącą na prezentacie pisma ("wpłynęło dnia 09.01.2020"), nie podejmując – przed wydaniem zaskarżonego postanowienia – stosownych czynności wyjaśniających a zmierzających do ustalenia, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez stronę osobiście w dniu 9 stycznia 2020 r., czy też, za pośrednictwem poczty, co z kolei musiałoby skutkować przyjęciem, że data widniejąca na prezentacie pisma oznacza jedynie datę wpływu pisma do organu, nie zaś datę wniesienia tego pisma w znaczeniu procesowym, a zatem mogącym mieć wpływ na zachowanie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Stwierdzając, że uchybienie organu miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Zawarte w punkcie II sentencji wyroku orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 200 p.p.s.a., w myśl którego, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł składa się wartość wpisu od skargi jaki uiściła skarżąca. Sąd nie uwzględnił zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o obciążenie strony kosztami na zasadzie miarkowania. Przedmiot zaskarżenia stanowiło postanowienie Rektora stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i tylko ten akt mógł stanowić przedmiot kontroli Sądu w sprawie. Poza tym, skarżąca w piśmie z dnia 9 września 2020 r. ograniczyła zarzuty skargi jedynie do kwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia. Na koniec należy podkreślić, że w toku postępowania dotyczącego skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (podobnie zresztą jak odwołania) kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania przesłanek terminowości wywiedzionego środka. Nie podlegają tym samym ocenie zagadnienia merytoryczne, obejmujące istotę sprawy w sensie materialnoprawnym. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia regulacji warunkujących przyznanie stronie stypendium doktoranckiego nie miały zatem w sprawie znaczenia.