II OSK 1172/11
Sądy administracyjne2012-10-24
Sygnatura
II OSK 1172/11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2012-10-24
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Andrzej JurkiewiczJerzy SiegieńWojciech Mazur
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia WSA del. Jerzy Siegień (spr.) Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 274/10 w sprawie ze skargi J.I. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 274/10, oddalił skargę J.I. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Upomnieniem z dnia 30 września 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin wezwał K. i J. małżonków I. do wykonania obowiązku wynikającego z wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...], nakazującej J. I. rozbiórkę tarasu wraz z pomieszczeniem gospodarczym przy ul. K. w Lublinie wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce.
Wobec niewykonania powyższego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin w dniu [...] listopada 2009 r. wystawił tytuły wykonawcze w stosunku do K. I. i J. I., w których wskazano, że zostają one skierowane do przymusowego wykonania wymienionego w nim obowiązku o charakterze niepieniężnym, poprzez zastosowanie następujących środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego. Tytuły wykonawcze, doręczono w dniu 23 listopada 2009 r.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wniosła zarówno K.I. jak i J.I. K.I. podniosła zarzut błędnego określenia jej jako osoby zobowiązanej do wykonania przedmiotowej rozbiórki, gdyż nieruchomość przy ul. K. w Lublinie jest wyłączną własnością jej męża. Natomiast J.I. zgłosił zarzut niewykonalności obowiązku, niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu zarzutów podniósł, że obowiązek rozbiórki tarasu egzekwowany jest dopiero po 9 latach od wydania decyzji, a w międzyczasie wyszły na jaw nowe fakty, które przeczą temu obowiązkowi. Taras nie jest bowiem pomieszczeniem gospodarczym, budynek taki znajdował się rzeczywiście na działce, ale został rozebrany w 1996 r. i dopiero później powstał taras. Ponadto w obecnej sytuacji wyburzenie tarasu spowodowałoby szkody w mieniu, gdyż stanowi on zabezpieczenie przed zalaniem domu. Wskazał również, że organy zaniechały możliwości przeprowadzenia legalizacji tarasu.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do K.I. podnosząc, że jedynym właścicielem nieruchomości przy ul. K. w Lublinie jest J.I.
Następnie, po rozpatrzeniu zgłoszonych przez J.I. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], uznał je za bezzasadne. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie nie zachodzi podnoszona niewykonalność obowiązku, a argument, że taras stanowi zabezpieczenie przed zalaniem domu nie jest żadną przeszkodą w wykonaniu obowiązku. Funkcję ochronną powinna bowiem pełnić prawidłowo wykonana izolacja oraz odwodnienie budynku. Ponadto organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zastosowano dotychczas żadnego środka egzekucyjnego, co oznacza, iż nie jest możliwe ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów.
W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu J.I. podniósł, że wystawiony w sprawie tytuł wykonawczy jest wadliwy, a doręczony mu odpis tytułu wykonawczego nie stanowi odpisu, gdyż nie wynika z niego kto ten tytuł podpisał, czy była to osoba upoważniona i kto go skierował do egzekucji. Z przekazanego dokumentu wynika jedynie, że na oryginale znajdują się "właściwe podpisy" natomiast nie wiadomo czyje są to podpisy. Podniósł także, że skoro postępowanie w stosunku do K.I. zostało umorzone to organ powinien powtórzyć wszystkie czynności egzekucyjne. Przemawia za tym również fakt, że w sprawie wystawiono jedno upomnienie kierowane do K. i J. małżonków I. A zatem, skoro K.I. nie była osoba zobowiązaną to, w ocenie wnoszącego zażalenie, całe upomnienie jest wadliwe. J.I. wskazał również, że organ pominął okoliczność zniesienia współwłasności działki przy ul. K. w Lublinie i wydzielenia 3 działek. Jego zdaniem pominięcie tego faktu i brak wskazania w tytule na której z działek położony jest taras czyni obowiązek niewykonalnym. Ponadto wbrew twierdzeniom organu bezpodstawnie zastosowano wobec niego dwa środki egzekucyjne, grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze.
Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uznając, że nie narusza ono prawa.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego związane jest z zakończeniem postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydana została ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę tarasu wraz z pomieszczeniem gospodarczym przy ul. K. w Lublinie. W związku z niewykonaniem tego obowiązku organ przystąpił do stosownych czynności doręczając zobowiązanemu upomnienie, a następnie odpis tytułu wykonawczego, którego doręczenie wszczęło postępowanie egzekucyjne. Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie w odpisie tytułu wykonawczego "na oryginale właściwe podpisy" nie powoduje nieważności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Również wskazane w tytule wykonawczym środki egzekucyjne stanowią tylko określenie środków jakie będą zastosowane w przypadku braku dobrowolności wykonania obowiązku. Bezspornym również jest - zdaniem organu - że upomnienie zostało doręczone stronie, a jego odbiór pokwitowała K.I. Organ podniósł także, że w sprawie nie zachodzi niewykonalność obowiązku, która ma miejsce wtedy, gdy istnieją trwałe niezależne od zobowiązanego przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. A zatem przesłanką powodującą uznanie decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w jej wyegzekwowaniu, polegające na niezadowoleniu adresata decyzji zainteresowanego utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie J.I. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu dotyczące wadliwego wystawienia tytułu wykonawczego oraz upomnienia, poprzez skierowanie go także do osoby, która nie była zobowiązana do wykonania obowiązku rozbiórki tarasu. Brak wskazania w tytule wykonawczym na której z działek, po zniesieniu współwłasności, położony jest taras, a także bezpodstawne określenie w nim zastosowania dwóch środków egzekucyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę jako niezasadną.
W uzasadnieniu sąd stwierdził, że w sprawie bezsporne jest, iż w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja nakładająca na skarżącego obowiązek rozbiórki tarasu wraz z urządzonym pod tarasem pomieszczeniem gospodarczym. Jest to obowiązek o charakterze niepieniężnym w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", podlegający egzekucji administracyjnej. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie istniały podstawy do wszczęcia w stosunku do skarżącego egzekucji, gdyż nie wykonał on dobrowolnie nałożonego na niego ostateczną decyzją obowiązku, nawet po przesłaniu mu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Uprawnione było zatem wystawienie przez wierzyciela, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin (art. 5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), będącego jednocześnie z mocy art. 20 § 1 pkt 2 ww. ustawy organem egzekucyjnym, w dniu 19 listopada 2009 r. tytułu wykonawczego, którego odpis został doręczony zobowiązanemu w dniu 23 listopada 2009 r. Skarżący natomiast korzystając z przysługującego mu w postępowaniu egzekucyjnym środka obrony w postaci zarzutu (art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), w piśmie z dnia 2 grudnia 2009 r. podniósł zarzut: niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5), niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 6) i zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8).
W ocenie sądu organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że żaden z podniesionych zarzutów nie jest zasadny. Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że o niewykonalności obowiązku stanowi pełnienie przez taras roli zabezpieczenia przed zalaniem budynku mieszkalnego wodami opadowymi. Zdaniem sądu konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza bowiem, że istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające jego wykonanie.
Sąd uznał również za nieusprawiedliwiony zarzut niedopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego. Wskazał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do realizacji obowiązku o charakterze niepieniężnym przewiduje następujące środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12b). Wskazane zatem w tytule wykonawczym środki egzekucyjne w postaci grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego mieszczą się, zdaniem sądu, w przywołanym katalogu przypisanym wykonaniu obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Odnosząc się z kolei do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż organ egzekucyjny nie zastosował jeszcze żadnego środka egzekucyjnego. Nie wydał bowiem ani postanowienia o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia ani postanowienia nakazującego wykonanie zastępcze nałożonego na stronę obowiązku rozbiórki. Tak więc sąd stwierdził, że w działaniu organu egzekucyjnego stosującego środki przymuszające zobowiązanego do określonego działania nie można dopatrzyć się naruszenia zasad praworządności.
W uzasadnieniu wyroku sąd odniósł się również do zarzutów podniesionych przez skarżącego dopiero w zażaleniu, a następnie w skardze, uznając je za niezasadne i nie mające wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że zamieszczenie w odpowiednich rubrykach odpisu tytułu wykonawczego treści "na oryginale właściwe podpisy" nie powoduje wadliwości tego tytułu, gdyż wszczęcie egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, a nie jego oryginału, który znajduje się w aktach sprawy. Odpis jest zatem dokumentem zawierającym dane z innego dokumentu, którego prawdziwość danych potwierdza instytucja wystawiająca odpis. Tym samym zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) sąd uznał za niezasadny.
Również okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec K.I. nie stanowiła, w ocenie sądu, obowiązku ponownego skierowania do skarżącego upomnienia. Istotą upomnienia jest bowiem uprzedzenie zobowiązanego o zagrożeniu wszczęciem egzekucji administracyjnej. A zatem skoro upomnienie zostało doręczone skarżącemu, to trudno przyjąć, że nie mógł się do niego zastosować, zważywszy na fakt, że niezwłocznie po jego otrzymaniu zgłosił się do organu powołując się na przedmiotowe upomnienie.
Sąd zauważył także, że w sprawie bezsporne jest jaki taras powinien skarżący rozebrać. Tak więc zarzut niewskazania w tytule wykonawczym na której z działek jest on położony jest niezasadny.
Od powyższego wyroku Józef Iwaniuk złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. a i c w związku z art. 1, art. 3 i art. 151 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej "P.p.s.a.", w związku z art. 33 pkt 5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naruszenie wskazanych przepisów polegało na przyjęciu, że w sprawie miało miejsce doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, gdy tymczasem doręczony dokument nie stanowi odpisu, gdyż nie zawiera wszystkich informacji jakie znajdują się na tytule wykonawczym, a także na uznaniu, że zobowiązanemu zostało doręczone upomnienie, gdy tymczasem pismo doręczone 5 października 2009 r. wymogu upomnienia nie spełniało, gdyż było adresowane również do małżonki skarżącego, która nie była osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku. Wskazane uchybienia powodują zdaniem skarżącego konieczność powtórzenia wszystkich czynności egzekucyjnych jak i poprzedzających egzekucję, w tym ponowne wysłanie upomnienia tylko do osoby zobowiązanej. Oddalenie zatem w tej sytuacji skargi świadczy o nienależytym wykonaniu ciążącego na sądzie obowiązku kontroli rozstrzygnięć organów administracji.
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą kwestii doręczenia skarżącemu nieprawidłowego, wadliwego (i jako takiego nieskutecznego) zdaniem autora skargi kasacyjnej tytułu wykonawczego i upomnienia. W związku z powyższym, pełnomocnik skarżącego zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 1 i art. 3 oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 33 pkt 7 i pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Chociaż naruszenie art. 33 pkt 10 ww. ustawy nie zostało wprost wyartykułowane w skardze kasacyjnej, wynika ono jednak z treści zarzutów i uzasadnienia skargi kasacyjnej.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, sąd błędnie przyjął, że doręczony odpis tytułu wykonawczego nie musi zawierać wszystkich informacji jakie znajdują się na oryginale tytułu wykonawczego. Doręczony zatem zobowiązanemu dokument nie stanowi odpisu tytułu wykonawczego, gdyż na jego podstawie nie można stwierdzić, kto podpisał tytuł, czy jest to osoba do tego upoważniona, a także kto skierował tytuł do egzekucji. Na dokumencie tym w stosownych rubrykach znajduje się jedynie informacja "na oryginale właściwe podpisy".
Odnosząc się do przedstawionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że postępowanie egzekucyjne to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów tego postępowania podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Podmioty biorące udział w postępowaniu egzekucyjnym to przede wszystkim – organ egzekucyjny, wierzyciel i zobowiązany. Stosunek procesowy, w ramach którego organ orzeka o uprawnieniach i obowiązkach wierzyciela i zobowiązanego, powstaje z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w przypadku gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, następuje z urzędu – na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego według ustalonego wzoru, który zawiera treść określoną w art. 27 (art. 26 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 cytowanej ustawy).
Rozpoznając zasadność zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób wskazany przez autora skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, iż przepis ten stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Przepis ten należy odczytywać łącznie z art. 26 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Tak więc tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela na podstawie art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi spełniać enumeratywnie wskazane przez ustawodawcę elementy o jakich mowa w art. 27 tej ustawy. Prawidłowy tytuł wykonawczy jest niezbędnym elementem wszczęcia egzekucji administracyjnej w ogóle. Jeżeli nie spełnia on ustawowych wymogów, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi (art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Ponadto z treści powołanych powyżej przepisów wynika również, że wierzyciel wystawia (według ustalonego wzoru) tytuł wykonawczy oraz sporządza jego odpis celem doręczenia zobowiązanemu (egzemplarz przeznaczony dla zobowiązanego). Tak więc zobowiązanemu doręcza się odpis tytułu wykonawczego a nie sam tytuł wykonawczy (oryginał). Przepis art. 27 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji reguluje zatem zawartość tytułu wykonawczego, a nie jego odpisu. Niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy więc wyłącznie tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy, będący podstawą egzekucji administracyjnej jest zatem dokumentem urzędowym. Statusu takiego nie ma natomiast odpis tytułu wykonawczego, będący dokumentem, którego doręczenie zobowiązanemu stanowi zdarzenie wszczynające egzekucję (art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Tytułem wykonawczym jest zatem tylko oryginał. Daje to istotne gwarancje ochrony praw dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, wierzyciel nie ma bowiem wtedy możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji na podstawie dokumentu, który nie jest oryginałem tytułu wykonawczego. A zatem w obrocie prawnym funkcję tytułu wykonawczego może spełniać tylko oryginał tego tytułu (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 146/06).
W związku z powyższym skoro w niniejszej sprawie oryginał przedmiotowego tytułu wykonawczego został sporządzony w sposób prawidłowy i okoliczność ta była bezsporna to tym samym słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że zarzut oparty na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji był bezpodstawny. Ponadto zasadnie podniósł sąd pierwszej instancji, że za zgodność odpisu z oryginałem dokumentu odpowiada instytucja wystawiająca odpis i to ona potwierdza prawdziwość danych w nim zawartych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również argumentów autora skargi kasacyjnej w kwestii doręczenia skarżącemu wadliwego upomnienia.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej; postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W rozpatrywanej sprawie jest niesporne, w tym niekwestionowane w skardze kasacyjnej, że zobowiązanemu w dniu 5 października 2009 r. zostało doręczone upomnienie wystawione w dniu 30 września 2009 r., wzywające go do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Przedmiotem sporu jest natomiast to czy upomnienie z dnia 30 września 2009 r. skierowane do K. i J. małżonków I. i doręczone adresatom w dniu 5 października 2009 r., jest prawnie skuteczne dla zobowiązanego – J.I. i wystawionego w stosunku do niego tytułu wykonawczego z dnia 19 listopada 2009 r. będącego podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy K.I. nie była osobą zobowiązaną, a postępowanie egzekucyjne w stosunku do niej zostało następnie umorzone postanowieniem z dnia 16 grudnia 2009 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - doręczenie zobowiązanemu w dniu 5 października 2009 r. upomnienia uzasadnia dostatecznie, na podstawie unormowań art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, legalność wszczęcia kontrolowanego przez sąd pierwszej instancji postępowania egzekucyjnego.
Celem instytucji upomnienia "przedegzekucyjnego", uregulowanej w art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji. W tym kontekście samo zagrożenie egzekucją, stanowiące istotę treści upomnienia, ma doprowadzić zobowiązanego do wykonania obowiązku. Upomnienie przypomina przy tym nie o obowiązku, który znany jest zobowiązanemu co najmniej z podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego, ale o powinności jego wykonania, które – również w interesie strony – może być dobrowolne, ale zagrożone jest realizacją w drodze egzekucji administracyjnej.
A zatem jeżeli w danym przedmiocie uprawniającym do egzekucji administracyjnej w stosunku do określonego, nie zmienianego następnie podmiotu, na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłane i doręczone zostanie upomnienie, brak jest podstaw do występowania przez wierzyciela z kolejnym upomnieniem, także w przypadku, gdy upomnienie to zostało skierowane również do osoby, która nie była zobowiązaną do wykonania określonego w nim obowiązku. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w stosunku do K.I., nie uchyla faktu ani znaczenia prawnego zrealizowanego przez wierzyciela obowiązku wystosowania upomnienia do zobowiązanego, tj. J.I.
W skardze kasacyjnej zawarto również zarzut naruszenia przez sąd stosownych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut ten nie został jednak w żaden sposób uzasadniony, co powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może się do niego ustosunkować. W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko sądu pierwszej instancji, że zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym jest bezzasadny.
Ponadto niezasadny jest także zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku odniósł się do zarzutów skargi w stopniu wystarczającym dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie. Istotne jest to, aby sąd ustosunkował się do wszystkich tych zarzutów skargi, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Warunek ten spełnia uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.